Thứ năm, 27-05-2021 | 09:38GMT+7

Hiệp hội Làng nghề TP. Hải Phòng: Làng nghề, nghề truyền thống trong hội nhập và phát triển

LNV - Trước yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, ngày 22/12/2008, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 2215/QĐ-UBND thành lập Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng (dưới đây gọi tắt là Hiệp hội) với mục đích: Tập hợp, đoàn kết các thành viên thuộc làng nghề thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Thành phố về khôi phục, bảo tồn và phát triển làng nghề, nghề truyền thống trên địa bàn Thành phố.
Qua 13 năm triển khai thực hiện quyết định của UBND thành phố, Hiệp hội tổ chức thành công 2 kỳ đại hội; Thường trực và Ban Chấp hành Hiệp hội thường xuyên chú trọng kiện toàn tổ chức, ban hành các quy chế, xây dựng chương trình hoạt động trong từng nhiệm kỳ, từng năm và từng nhiệm vụ. Hiệp hội thường xuyên kiện toàn cơ quan thường trực tại số 635 Ngô Gia Tự (phường Đằng Lâm, quận Hải An), do gia đình ông Nguyễn An Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng dành toàn bộ tầng 6 của căn nhà, không lấy kinh phí để làm trụ sở văn phòng của Hiệp hội, tạo điều kiện cho giao dịch và hội họp, sinh hoạt của Hiệp hội; Đồng thời duy trì hoạt động Văn phòng đại diện tại Làng nghề Bảo Hà (xã Đồng Minh, huyện Vĩnh Bảo) để tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành ngày càng cụ thể, có chiều sâu. Để phát huy vai trò của các nghệ nhân trong phát huy giá trị làng nghề truyền thống, tháng 11/2019, Hiệp hội thành lập Câu lạc bộ Nghệ nhân Làng nghề Hải Phòng với hơn 100 nghệ nhân trên nhiều lĩnh vực; Cuối năm 2020, Hiệp hội kiện toàn tổ chức và ra mắt Trung tâm Sản xuất gỗ mỹ nghệ và ngày 10/4/2021, kiện toàn tổ chức Ban Phát triển Dự án. 

Cùng với nhiệm vụ kiện toàn tổ chức, Thường trực Hiệp hội thường xuyên chỉ đạo các đơn vị tực thuộc phát triển hội viên là các doanh nghiệp, doanh nhân, nghệ nhân có tâm và khả năng tham gia công tác của Hiệp hội theo hướng dẫn của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam. 
 

Lễ ký kết giao ước thi đua của Khối các Hội Văn hóa - Xã hội và Hội Nghề nghiệp thành phố Hải Phòng năm 2021.

Về hỗ trợ pháp lý, tham gia xây dựng chính sách, pháp luật: Hội tham gia các văn bản của Trung ương, thành phố liên quan đến làng nghệ truyền thống; Đề xuất những kiến nghị kịp thời với các cơ quan chức năng thành phố để tháo gỡ các khó khăn do tác động của cơ chế thị trường, định hướng XHCN, dịch bệnh (H5N1, dịch tả lợn Châu Phi, dịch Covid-19...) trong hoạt động phát triển làng nghề, sản xuất, kinh doanh thuộc Hiệp hội. 

Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng nhận cờ “Đơn vị thi đua xuất sắc năm 2020” của UBND thành phố.

Hiệp hội đã vận động hỗ trợ hội viên tham gia các chương trình triển lãm, hội chợ do thành phố hoặc các bộ, ngành Trung ương phối hợp với thành phố tổ chức. Hiệp hội phối hợp với Sở Nông nghiệp và phát triển Nông thôn hỗ trợ cho 4 đơn vị là thành viên Hiệp hội thành phố xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, hỗ trợ đào tạo về quản trị kinh doanh, công nghệ chế biến, đóng gói, kiểm soát chất lượng; đào tạo về kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm; Xây dựng bao bì nhãn mác, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm; Hỗ trợ máy móc, thiết bị, cơ sở vật chất; Kết nối với các tổ chức tài chính để mua thiết bị và máy móc. Kết quả hỗ trợ cụ thể: Hộ kinh doanh chế biến thủy hải sản Bình Phương với sản phẩm: Sứa chế biến (Tổ dân phố số 4 - Thủy Giang, phường Hải Thành, quận Dương Kinh); Công ty TNHH Chế biến dịch vụ Thủy sản Đông Dương với sản phẩm: Nước mắm Vạn Hải loại đặc biệt (Tổ dân phố Lục Độ, thị trấn Cát Hải, huyện Cát Hải); Hộ kinh doanh Nguyễn Thế Lực - Cơ sở sản xuất rượu Đất Cảng với sản phẩm: Rượu Đất Cảng (thôn Hang Lương, xã Lưu Kỳ, huyện Thủy Nguyên) được hỗ trợ 720.000.000 đồng; Hợp tác xã sản xuất mật ong Tùng Hằng với sản phẩm: Mật ong hoa rừng ngập mặn (thôn Đông Tác 2, xã Đại Hợp, huyện Kiến Thụy), được hỗ trợ 550.000.000 đồng. 
 

Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng ra mắt Ban Phát triển Dự án.

Hiệp hội phối hợp với Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học (Sở Khoa học và Công nghệ) triển khai tập huấn: “Giải pháp ứng dựng công nghệ tự động hóa cho làng nghề điêu khắc gỗ, sơ mài”; phối hợp với Trung tầm Khuyến nông (Sở Công thương) hỗ trợ HTX Thủ công Mỹ nghệ Đồng Minh (Vĩnh Bảo); Phối hợp với Thanh tra Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tập huấn: “Thương lượng tập thể, đối thoại xã hội nơi làm việc tại làng nghề vận tải biển” tại xã An Lư (Thủy Nguyên); Phối hợp với UBND quận Kiến An tổ chức hội thảo về giải pháp phát triển làng nghề gỗ Kha Lâm. Hiệp hội tổ chức nhiều buổi tư vấn, hỗ trợ củng cố, phát triển HTX Thủ công Mỹ nghệ Đồng Minh, HTX Làng nghề trồng hoa, cây cảnh xã Chiến Thắng (An Lão), HTX nuôi nước lợ, xã Lập Lễ (Thủy Nguyên)...

Trung tâm Thư pháp Câu đối và Hán - Nôm học Hải Phòng thuộc Hiệp hội đã mở 16 lớp thư pháp Hán - Nôm cơ bản, thư pháp Việt cho gần 300 học viên (hoàn toàn miễn phí); Đào tạo 9 nghệ nhân thư pháp; Tổ chức tặng chữ đầu năm, khai bút đầu năm ở nhiều nơi hoạt động văn hóa tâm linh trên địa bàn thành phố  nhằm góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Thầy Lê Thiên Lý, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội, Giám đốc Trung tâm Thư pháp, câu đối và Hán - Nôm miệt mài sáng tác hai thể thư pháp mới riêng của Việt Nam là “Nhân diện thư” và “Vật điểu thư”, được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận 1000 chữ “Long” và bộ 12 tranh hình bình thể hiện tên can - chi từ năm 2011-2021; Kỷ lục Giu-nét thế giới xác nhận 1000 chữ “Long” thể hiện trên chiếc đĩa gốm Chu Đậu (Nam Sách, Hải Dương) với đường kính 1,2 mét. 
 

Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng khai trương Trung tâm Sản xuất gỗ mỹ nghệ.

Câu lạc bộ Nghệ nhân Làng nghề Hải Phòng thành lập tháng 10/2019. Mặc dù mới được thành lập, song đã kiện toàn tổ chức ở khối ngoại thành và khối nội thành, với hơn 100 nghệ nhân là hội viên tham gia, tổ chức gặp mặt, xác định quy chế hoạt động; Tích cực đẩy mạnh hoạt động đa dạng trên các nghề truyền thống như: Thư pháp; Chế tác, điêu khắc đá, gỗ nghệ thuật; Tranh tượng phù điêu bằng chất liệu thạch cao, xi măng; Chạm khắc vàng bạc, đá quý; Thêu ren, móc chỉ; Làm chiếu cói; Tạo mẫu tóc nghệ thuật; May mặc com-lê, áo dài truyền thuống; Nghệ thuật bon sai bằng chất liệu nhôm tĩnh điện; Văn hóa ẩm thực; Văn hóa dân gian; Sinh vật cảnh, sinh vật biển; Sản xuất mật ong, rượu truyền thống; Thiết kế, thi công các công trình văn hóa, đình chùa, nhà thờ dòng họ truyền thống...Nhiều nghệ nhân Câu lạc bộ đã tích cực tham gia công tác đền ơn, đáp nghĩa, chính sách an sinh xã hội. Ông Tô Xuân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội, Chủ nhiệm Câu lạc bộ nghệ nhân Làng nghề, tích cực duy trì hoạt động dệt chiếu cói bảo đảm công ăn việc làm cho hàng chục lao động; Bà Nguyễn Thị Liên, Nghệ nhân, Ủy viên BCH Hiệp hội đã phối hợp với các ban ngành chức năng thành phố và nhiều địa phương mở gần 100 lớp đào tạo nghề thêu ren, móc chỉ cho gần 1000 học viên; Nghệ nhân Ngô Thu An, Đoàn Ngọc Quỳnh tích cực tặng chữ thư pháp khi Tết đến, Xuân về, góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc; Nghệ nhân Thu Huyền, Văn Sáu tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, cắt tóc miễn phí cho các gia đình chính sách ở phường Thượng Lý, Trại Chuối, Sở Dầu (quận Hồng Bàng) trong 1 năm với tổng số kinh phí là 180 triệu đồng...
 

Tổ chức kỷ lục Việt Nam trao xác lập kỷ lục cho ông Lê Thiên Lý, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng, Giám đốc Trung tâm Thư pháp câu đối và Hán - Nôm học Hải Phòng, người thực hiện bộ tranh hình bình từ tên can - chi của các năm từ 2011 đến 2021.

Trung tâm sản xuất gỗ mỹ nghệ được kiện toàn tổ chức, đi vào hoạt động từ cuối năm 2020. Trung tâm do ông Dương Văn Tiến làm Giám đốc; Tổ chức gồm 2 Phó Giám đốc và 30 công nhân, người lao động trong các làng nghề thành phố Hải Phòng. Trung tâm tích cực tổ chức sản xuất, trưng bày sản phẩm gỗ mỹ nghệ, kết nối các làng nghề trong Hiệp hội và các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, hướng tới xa hơn đưa những sản phẩm của làng nghề thành phố Hải Phòng đến với các tỉnh, thành phố bạn và bạn bè quốc tế.

Nhằm tôn vinh những nét tài hoa của các nghệ nhân làng nghề, tháng 4 và 5/2021, Hiệp hội tổ chức bình chọn sản phẩm và tặng danh hiệu “Bàn tay vàng Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng” năm 2021 cho 39 nghệ nhân. Sản phẩm những Bàn tay vàng của các Nghệ nhân Hải Phòng đa dạng về loại hình nghề truyền thống (thư pháp, chế tác gỗ, đá nghệ thuật, tô đắp tượng, thêu ren, móc chỉ, may mặc truyền thông, mẫu tóc nghệ thuật, bon sai, hoa lan...); Hình dáng, kiểu dáng công nghệ vừa mang tính cổ truyền, kết nối hiện đại đã được các nghệ nhân chế tác tinh xảo, mang tính nghệ thuật cao như: 4 sản phẩm của Nghệ nhân Trần Quốc Huy đã kết hợp hài hòa, tinh tế giữ thư pháp và hội họa; Tượng bán thân Đại tướng Võ Nguyên bằng gỗ mít nguyên khối của Nghệ nhân Vũ Quang Lập; Thạch đồ bàn - bản đồ Tổ quốc Việt Nam được chế tác từ phiến đá nguyên khối cách đây hàng tỷ năm của nghệ nhân Phạm Viết Dung; tác phẩm tranh thêu tay “Anh hùng tương ngộ” của Nghệ nhân Ngô Thị Thơ; Tác phẩm bon sai mang tư tưởng “Quần tụ”, “Tình mẫu tử” được Nghệ nhân Vũ Tiến Thành, Đỗ Hải Quân chế tác từ chất liệu nhôm tĩnh điện... 

Với những kết quả tích cực trong giữ gìn và phát triển làng nghề, nghề truyền thống của Hiệp hội đáp ứng nhu cầu hội nhập, phát triển, góp phần xây dựng thành phố ngày càng giàu đẹp, nhiều tập thể, cá nhân đã được khen thưởng, tặng thưởng danh hiệu xứng đáng. Ông Dương Minh Đức (làng nghề xã Đồng Minh, Vĩnh Bảo) được Chủ tịch nước tặng danh hiệu: “Nghệ nhân ưu tú”; Ông Nguyễn An Hưng, Chủ tịch Hiệp hội thành phố được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tặng kỷ niệm chương;  Gia tộc họ Dương (làng nghề Đồng Minh, Vĩnh Bảo) được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tặng danh hiệu: “Bảng vàng gia tộc” và tặng danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam” cho hàng chục nghệ nhân. Hiệp hội được UBND thành phố tặng 2 Bằng khen (năm 2014 và 2018); Năm 2020, được UBND thành phố Hải Phòng tặng Cờ: “Đơn vị xuất sắc trong phong trào thi đua”.

13 năm so với chiều dài lịch sử là quá ngắn ngủi, song đối với Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng là một chặng đường phát triển với nhiều thành tựu. Những năm tới, phát huy kết quả đã đạt được, Hiệp hội không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp tập hợp hội viên, tổ chức hoạt động vừa góp phần khơi dậy, lưu giữ phát triển làng nghề đáp ứng mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 như Nghị quyết Bộ Chính trị (Khóa XII), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ XVI đã xác định.
 
 Thạc sỹ Trần Quốc Huy
 Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Làng nghề TP. Hải Phòng