“Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa”, với hình ảnh con thuyền mang theo gốm sứ, sản phẩm mây tre và các vật liệu thủ công, kết hợp tác phẩm “Đàn cá hội tụ” được trừng bày tại triển lãm.

Với thông điệp “Theo dấu làng nghề - Chạm tay di sản - Mang tinh hoa về nhà”, chương trình là dịp tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghề thủ công truyền thống, tri ân các thế hệ nghệ nhân đã bền bỉ gìn giữ và trao truyền tri thức nghề; đồng thời mở ra những cách tiếp cận mới, đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Các nghệ nhân làng nghề mây tre đan Phú Vinh giới thiệu sản phẩm với du khách.

Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long - Kẻ Chợ, nơi hội tụ sản vật, con người và tinh hoa văn hóa các vùng miền, “Tinh hoa hội tụ” kể câu chuyện về hành trình của nghề thủ công từ làng quê đến phố thị, từ những vật liệu bình dị đến các tác phẩm nghệ thuật, từ kỹ nghệ truyền thống đến sáng tạo đương đại. Xuyên suốt chương trình là hình tượng “Con thuyền Tinh hoa”, gợi nhắc ký ức văn hóa hồ Hoàn Kiếm và những dòng giao thương đưa sản vật về kinh thành Thăng Long xưa. Con thuyền mang ý nghĩa biểu tượng, không chỉ chuyên chở hàng hóa mà còn kết nối con người, tri thức và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Nghệ nhân thêu Vũ Đình Thi đang giới thiệu sản phẩm thêu truyền thống đến công chúng.

Điểm nhấn tại mặt tiền Trung tâm là không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa”, với hình ảnh con thuyền mang theo gốm sứ, sản phẩm mây tre và các vật liệu thủ công, kết hợp tác phẩm “Đàn cá hội tụ” gồm 200 hình tượng cá bằng gốm, tre và gỗ. Sự hòa quyện giữa chất liệu, hình khối và nghệ thuật sắp đặt tạo nên một điểm nhấn thị giác giàu tính biểu tượng, mở đầu cho hành trình khám phá di sản bên hồ Hoàn Kiếm.

Từ con thuyền, công chúng bước vào ba không gian trưng bày, mỗi không gian là một câu chuyện về bàn tay, kỹ nghệ và sức sáng tạo của người Việt.

“Đan - Từ tre mây thành hình” giới thiệu nghề mây tre đan Phú Vinh, nơi những sợi mây, nan tre mộc mạc qua đôi bàn tay khéo léo trở thành sản phẩm gia dụng, mỹ nghệ và những sáng tạo mang hơi thở đương đại. Không gian tôn vinh sự tinh tế, bền bỉ của người thợ, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng và phát triển của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay.

Các sản phẩm từ mây tre được trưng bày tại buổi triển lãm.

“Thêu nên lịch sử - Câu chuyện hồ Gươm” giới thiệu nghệ thuật thêu của Nghệ nhân Vũ Giỏi cùng con trai là Vũ Đình Thi, thể hiện sự tiếp nối tri thức và tình yêu nghề giữa các thế hệ. Điểm nhấn là tác phẩm sắp đặt từ hàng trăm đường kim, sợi chỉ kết hợp bức tranh thêu tái hiện truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa Vàng. Bức tranh được chủ ý để mở, mời công chúng góp những mũi thêu của mình vào tác phẩm chung, gửi gắm thông điệp: “Một mũi kim rất nhỏ cũng có thể thêu nên một câu chuyện lịch sử.” Mỗi đường kim không chỉ hoàn thiện một hình ảnh mà còn tượng trưng cho sự chung tay gìn giữ và tiếp nối ký ức văn hóa.

“Dòng sông gốm - Từ đất qua lửa” mang đến những sáng tạo của nghệ sĩ Ký Danh, kết nối kỹ nghệ gốm Bát Tràng với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Những tác phẩm gốm đa dạng về hình khối, sắc men được sắp đặt thành một dòng chảy xuyên suốt không gian, gợi hành trình biến đổi của đất qua bàn tay người thợ và ngọn lửa, đồng thời biểu trưng cho sự vận động, giao thoa và lan tỏa không ngừng của di sản.

Sản phẩm từ nghề thêu truyền thống được trừng bày tại buổi triển lãm.

Không dừng lại ở việc giới thiệu hiện vật, “Tinh hoa hội tụ” hướng tới một hình thức tiếp cận di sản giàu tính tương tác. Công chúng có cơ hội gặp gỡ nghệ nhân, quan sát thao diễn, tìm hiểu kỹ thuật và trực tiếp trải nghiệm đan, thêu, tạo hình gốm; thưởng trà và cảm nhận những nét đẹp trong đời sống văn hóa Hà Nội. Qua đó, khoảng cách giữa người thưởng lãm và người sáng tạo được rút ngắn, để mỗi trải nghiệm trở thành một cơ hội hiểu hơn, trân trọng hơn giá trị của lao động thủ công.

Thông qua “Tinh hoa hội tụ”, Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội mong muốn góp phần phát huy vai trò của khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội như một không gian kết nối, giới thiệu và lan tỏa các giá trị văn hóa; đồng thời khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, tạo thêm sức sống cho nghề thủ công truyền thống và những sản phẩm văn hóa, du lịch giàu bản sắc của Thủ đô.

Bài và ảnh: Lương Văn Tuân