Hà Nội cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, thống nhất, lấy bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp, các ngành, nhất là người dân ở các làng nghề về tầm quan trọng của việc khôi phục và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa làng nghề, phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu, phát triển kinh tế bền vững, mang lại cuộc sống ấm no cho người dân. Phát huy vai trò của tổ chức cơ sở đảng, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở trong việc quán triệt, vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách của Thành phố vào điều kiện cụ thể của địa phương, từng làng nghề. Trên cơ sở đó, định hướng phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa làng nghề phù hợp với đặc trưng văn hóa, lịch sử và tiềm năng sẵn có, gắn bảo tồn giá trị truyền thống với đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần khơi dậy và phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của những nghệ nhân, thợ thủ công và cộng đồng cư dân làng nghề; chú trọng bồi đắp tình yêu nghề, ý thức giữ gìn và truyền nối nghề qua các thế hệ. Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong việc bảo tồn bền vững các giá trị văn hóa làng nghề truyền thống của Thủ đô Hà Nội trong bối cảnh phát triển mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách gắn với quy hoạch tổng thể phát triển làng nghề, phục vụ du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh đó, Thành phố cần ban hành và thực hiện hiệu quả các chính sách hợp lý, thu hút các doanh nghiệp, huy động tối đa nguồn lực đầu tư khôi phục và bảo tồn làng nghề.

Thành phố Hà Nội cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, thống nhất, lấy bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng nghề truyền thống làm trọng tâm, đồng thời gắn chặt với yêu cầu phát triển du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng công tác nghiên cứu tổng thể, xây dựng và triển khai quy hoạch phát triển làng nghề và sản phẩm văn hóa làng nghề trên địa bàn Thủ đô theo hướng dài hạn, bền vững, phù hợp với điều kiện phát triển đô thị và hội nhập quốc tế. Trên cơ sở quy hoạch, cần xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu số về giá trị văn hóa làng nghề truyền thống trên địa bàn Thủ đô, bao gồm dữ liệu về lịch sử nghề, tri thức dân gian, quy trình kỹ thuật, nghệ nhân, sản phẩm tiêu biểu và không gian văn hóa làng nghề. Đây là nền tảng quan trọng phục vụ công tác quản lý, bảo tồn, nghiên cứu, quảng bá và phát triển các sản phẩm văn hóa, du lịch làng nghề trong bối cảnh chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, Thành phố cần ban hành và thực hiện hiệu quả các chính sách hợp lý, thu hút các doanh nghiệp, huy động tối đa nguồn lực đầu tư khôi phục và bảo tồn làng nghề, nhằm phát triển du lịch văn hóa làng nghề, góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hóa. Triển khai đồng bộ, hiệu quả các chương trình, đề án khôi phục, bảo tồn, xây dựng sản phẩm văn hóa du lịch làng nghề, chương trình OCOP. Có chính sách hỗ trợ thiết thực đối với các làng nghề và đội ngũ nghệ nhân, nhằm tạo điều kiện để nghệ nhân yên tâm gắn bó với nghề, duy trì và sống được bằng nghề, đồng thời thực hiện tốt vai trò truyền dạy nghề cho các thế hệ kế cận. Đây là nhân tố then chốt bảo đảm tính bền vững trong khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng nghề truyền thống Thủ đô.

Tiếp tục chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực phục vụ công tác khôi phục và bảo tồn làng nghề truyền thống, phát triển du lịch văn hóa làng nghề. Thành phố Hà Nội cần xác định phát triển nguồn nhân lực là khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa.

Theo đó, cần quan tâm đầu tư đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước, cán bộ chuyên môn ở các cấp về bảo tồn di sản, quản lý làng nghề, phát triển sản phẩm văn hóa và du lịch làng nghề theo hướng chuyên nghiệp, bài bản, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ nghệ nhân, thợ thủ công, những người tham gia trình diễn, sản xuất, giới thiệu sản phẩm làng nghề và hướng dẫn khách du lịch; những người tham gia xây dựng, triển khai các chương trình du lịch; đội ngũ lãnh đạo, quản lý, đội ngũ marketing, truyền thông. Việc nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng quản trị, truyền thông, quảng bá và kết nối thị trường cho đội ngũ này sẽ góp phần quan trọng trong việc gia tăng giá trị kinh tế, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm làng nghề, qua đó thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa làng nghề và công nghiệp văn hóa Thủ đô theo hướng bền vững. Tăng cường kết nối, tích hợp sản phẩm văn hóa làng nghề với sản phẩm du lịch; xây dựng thương hiệu sản phẩm du lịch văn hóa làng nghề Thủ đô.

Thành phố Hà Nội cần đẩy mạnh việc kết nối, tích hợp các giá trị văn hóa làng nghề truyền thống vào hệ thống sản phẩm du lịch của Thủ đô theo hướng đồng bộ, có trọng tâm và chiều sâu. Trên cơ sở đó, chú trọng xây dựng thương hiệu sản phẩm du lịch văn hóa làng nghề mang bản sắc riêng của Hà Nội, gắn với các giá trị lịch sử, văn hóa và sáng tạo đặc trưng của từng làng nghề, từng địa phương, qua đó nâng cao sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của du lịch văn hóa làng nghề trên thị trường trong nước và quốc tế. Cùng với đó, cần tập trung xây dựng các tour du lịch trải nghiệm kết nối toàn vùng; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, quảng bá sản phẩm, xây dựng cơ sở dữ liệu trên không gian mạng, trong tổ chức hoạt động du lịch văn hóa làng nghề giúp du khách quốc tế và trong nước dễ dàng tiếp cận các sản phẩm du lịch văn hóa làng nghề, thuận lợi trong việc tra cứu thông tin, lựa chọn, khám phá và trải nghiệm. Quyết tâm của cả hệ thống chính trị Thành phố, cùng với tinh thần chủ động, trách nhiệm và sáng tạo của cộng đồng cư dân làng nghề đã góp phần quan trọng trong việc khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa làng nghề truyền thống, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, mang lại những chuyển biến tích cực cả về kinh tế, văn hóa và xã hội. Mối quan hệ tương hỗ, tác động qua lại giữa bảo tồn làng nghề truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa không chỉ góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị thế, bản sắc và sức mạnh mềm văn hóa của Hà Nội trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

__________________________________________________

(1) Quyết định số 282/QĐ-UBND, ngày 15-1-2024, về việc phê duyệt “Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, Cổng Thông tin điện tử Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, https://storage-vnportal.vnpt.vn/gov-hni/6249/VanBan/2025/1/15/QD-282-2025.pdf

(2) Vân Trang, “Bảo tồn, phát huy giá trị các làng nghề truyền thống”, Báo Nhân Dân (điện tử), ngày 12-8-2025, https://nhandan.vn/bao-ton-phat-huy-gia-tri-cac-lang-nghe-truyen-thong-post900376.html

(3) Đăng Nguyên, “Hà Nội đón gần 19 triệu lượt khách trong 8 tháng”, Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày 30-8-2024, https://bvhttdl.gov.vn/ha-noi-don-gan-19-trieu-luot-khach-du-lich-trong-8- thang-20240829170103412.htm