Mai vàng Yên Tử được mệnh danh là “Đại lão mai vàng” với tuổi đời hơn 700 năm.

Từ nghề trồng mai truyền thống đến sinh kế bền vững

Nằm ở vùng cửa ngõ non thiêng Yên Tử, nghề trồng mai cảnh tại khu Tây Sơn, nay là khu Đồng Đò, phường Bình Khê, đã có lịch sử hình thành và phát triển hơn 30 năm. Từ những vườn mai đầu tiên được người dân gây dựng vào năm 1992, nghề trồng mai từng bước phát triển thành hoạt động sản xuất hàng hóa, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ gia đình.

Nếu trước đây, cây mai chủ yếu được trồng và chăm sóc dựa trên kinh nghiệm truyền thống thì những năm gần đây, cùng với nhu cầu ngày càng cao của thị trường cây cảnh, người dân đã chủ động đầu tư mở rộng quy mô, ứng dụng kỹ thuật chăm sóc, tạo dáng, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Theo thông tin công bố tại hội nghị công nhận làng nghề, khu Tây Sơn trước đây có 82 hộ với 315 nhân khẩu. Trong đó, 52 hộ trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh mai cảnh, tạo việc làm thường xuyên cho gần 100 lao động địa phương.

Không chỉ mang lại thu nhập cho các chủ vườn, nghề trồng mai còn tạo việc làm ở nhiều công đoạn như nhân giống, chăm sóc, uốn tỉa, tạo thế, vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, khác với một số ngành nghề mang tính thời vụ, trồng mai cảnh đòi hỏi quá trình chăm sóc thường xuyên, lâu dài, qua đó góp phần duy trì việc làm và tạo nguồn thu cho người lao động.

Mỗi cây mai có giá trị cao là kết quả của nhiều năm chăm sóc, tích lũy kinh nghiệm và sự khéo léo của người trồng. Từ đó, nghề trồng mai không chỉ đem lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần gìn giữ những kinh nghiệm, kỹ thuật được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Đến nay, nhiều nhà vườn đã phát triển quy mô lên hàng nghìn cây, trong đó có những cây mai được định giá hàng trăm triệu đồng.

Năm 2025, doanh thu từ nghề trồng mai cảnh đạt gần 29 tỷ đồng, khẳng định hiệu quả kinh tế và tiềm năng phát triển của làng nghề, đồng thời góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Phát triển sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập

Phát huy lợi thế cây trồng đặc trưng, Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn đã góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao thu nhập cho người dân. Cùng với việc mở rộng quy mô sản xuất, các hộ trồng mai từng bước đổi mới tư duy, chú trọng ứng dụng kỹ thuật chăm sóc, tạo dáng, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Một số nhà vườn đã đầu tư hệ thống tưới tự động, sử dụng phân bón hữu cơ, cải tiến quy trình chăm sóc, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị cây mai cảnh.

Ông Phạm Khắc Huyến là một nông dân tiêu biểu chuyên trồng mai vàng Yên Tử tại khu Tây Sơn, thành phố Quảng Ninh

Ông Phạm Khắc Huyến, người trồng mai tại khu Tây Sơn, phường Bình Khê, chia sẻ, trước đây gia đình trồng nhiều loại cây nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao. Từ khi chuyển sang trồng mai vàng Yên Tử, nguồn thu nhập ổn định hơn, đời sống gia đình được cải thiện, đồng thời có thêm điều kiện mở rộng sản xuất. Thực tế này cho thấy nghề trồng mai đang góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Sự phát triển của nghề trồng mai không những góp phần cải thiện đời sống người dân mà còn tạo cơ hội để lao động địa phương học hỏi kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao tay nghề và tham gia vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh cây cảnh.

Từ hiệu quả thực tế, Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn cho thấy hướng đi phù hợp trong khai thác tiềm năng, lợi thế địa phương để phát triển kinh tế nông thôn. Đây cũng là mô hình có thể tham khảo trong việc đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Công nhận làng nghề, tạo động lực phát triển thương hiệu Mai vàng Yên Tử

Ngày 11/7/2026, UBND phường Bình Khê tổ chức hội nghị công bố và trao quyết định của UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới, ghi nhận những nỗ lực gìn giữ, xây dựng và phát triển nghề trồng mai cảnh của người dân địa phương.

Chiều 11/7, UBND phường Bình Khê đã long trọng tổ chức Hội nghị công bố và trao Quyết định của UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn.

Việc được công nhận làng nghề không chỉ góp phần tôn vinh giá trị nghề truyền thống mà còn tạo tiền đề để địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư phát triển sản xuất, xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Khắc Dũng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, đề nghị địa phương tiếp tục chú trọng quy hoạch, phát triển làng nghề theo hướng bền vững; quan tâm bảo tồn nguồn gen quý của Mai vàng Yên Tử; nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ.

Những định hướng này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh, gia tăng giá trị sản phẩm, tạo điều kiện để các hộ trồng mai mở rộng sản xuất, duy trì việc làm và nâng cao thu nhập.

Bên cạnh giá trị kinh tế, Mai vàng Yên Tử còn gắn bó với cảnh quan thiên nhiên, đời sống văn hóa và tinh thần của cộng đồng cư dân vùng đất Yên Tử. Đây là lợi thế để địa phương nghiên cứu phát triển làng nghề kết hợp với du lịch văn hóa, du lịch sinh thái và các hoạt động tham quan, trải nghiệm.

Phát triển làng nghề, nâng cao đời sống đồng bào vùng cao

Theo Quyết định số 2800/QĐ-UBND ngày 01/8/2026 của UBND tỉnh Quảng Ninh, toàn tỉnh có 190 thôn, bản, khu phố thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026- 2030. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương triển khai chính sách, chương trình phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với đặc điểm và điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Trong định hướng chung đó, việc phát huy hiệu quả các ngành nghề nông thôn, nhất là những nghề gắn với sản phẩm đặc trưng, có ý nghĩa thiết thực trong giải quyết việc làm, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Để phát huy hiệu quả lâu dài, địa phương cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ các hộ trồng mai tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật, đào tạo và nâng cao tay nghề, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng với đó, cần khuyến khích các hộ sản xuất tăng cường liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển các hình thức kinh doanh phù hợp với nhu cầu thị trường. Việc ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, giới thiệu sản phẩm cũng là hướng đi cần được chú trọng nhằm mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng.

Đặc biệt, phát triển làng nghề cần gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, gìn giữ cảnh quan và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Trong quá trình đó, người dân phải thực sự giữ vai trò chủ thể, trực tiếp tham gia sản xuất, được hưởng lợi từ thành quả phát triển và có trách nhiệm gìn giữ, trao truyền nghề cho các thế hệ tiếp theo.

Từ những vườn mai được gây dựng cách đây hơn ba thập kỷ, Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn hôm nay đã từng bước khẳng định giá trị không chỉ ở vẻ đẹp của những cây mai vàng mà còn ở hiệu quả kinh tế, khả năng tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân.