Làng nghề may mặc

Đó là làng Trùng Quán nằm dọc theo bờ sông Thiên Đức, với gần 800 hộ và khoảng trên 2000 nhân khẩu. Là một làng cổ thuần nông, từ nhiều đời cuộc sống dân làng gắn với cây lúa, cây ngô và rau mầu, mùa nào thức ấy. Cuộc sống nhiều phần bấp bênh "ba tháng trông cây, một ngày trông quả". Được mùa hay mất mùa phần nửa là phụ thuộc vào thời tiết. Tuy nhiên, khoảng hơn chục năm gần đây, cuộc sống người dân đổi thay vượt bậc, đáng mừng nhờ phát triển sản xuất, buôn bán hàng may mặc...

Xưởng may gia công

Đi dọc theo trục đường, những âm thanh của làng nghề thật rộn rã: Tiếng máy may lách cách, máy vắt sổ rè rè, máy rập khuy lạch cạch, máy cắt re re. Phía trước mấy chị đang gập là, phía sau mấy bà đang đóng gói... Một quy trình "khép kín" đang "mở" khắp xóm trên xóm dưới. Mỗi xưởng tại gia hàng ngày cho “ra lò” hàng trăm sản phẩm. Sản phẩm của làng đã tung cánh muôn phương, có mặt khắp chiều dài đất Việt.

Cả làng Trùng Quán nay đã trở thành: “Làng nghề Công xưởng”. Với vị trí "địa lợi trong vùng địa kinh tế" nổi tiếng của ngoại thành Thủ đô Hà Nội, Trùng Quán có phía Bắc giáp thị xã Từ Sơn-Bắc Ninh, phía đông giáp Ninh Hiệp- nơi có chợ vải lớn nhất nước. Chính sự tiếp giáp lý tưởng này đã tạo cho Trùng Quán ngày một phát triển, làm giàu bằng nghề may: Người người làm may, nhà nhà mở xưởng.

Trưởng thôn, bí thư chi bộ, Hội NCT, Chi đoàn TN đang làm nhiệm vụ chốt dịch trên tuyến đường làng

Theo quy luật tự nhiên: Người tăng thêm, đất sản xuất “co” lại. Không thể làm giàu bằng “chồng cày, vợ cấy con trâu đi bừa” nữa, Mà cần phải có nghề. Chính sách làng nghề được mở cửa. Dựa vào nguyên liệu từ chợ vải Ninh Hiệp, một số gia đình đã lập lên các xưởng may gia công. Lúc đầu chỉ dăm mười xưởng sau cứ thế nhân lên. Hiện nay địa phương đã có hàng trăm cơ sở sản xuất may mặc.Tạo công ăn việc làm cho con em địa phương và các vùng lân cận. Hàng ngày từ sáng sớm đến tối mít, thậm chí tận đêm khuya, tiếng máy, tiếng cười rộn rã trong từng xóm ngõ. Đời sống người dân nâng cao rõ rệt. Bình quân thu nhập mỗi công nhân từ 5 đến 10 triệu. Không ít công nhân có thu nhập đến 15-20 triệu,( tùy theo thời gian và tay nghề).

Ông Nguyễn Văn Phượng- Bí thư Chi bộ, trưởng ban Mặt Trận thôn cho biết: Trước đây địa phương tồn tại hàng chục hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhưng hiện nay không còn số hộ nghèo, hộ cận nghèo chỉ còn lại 7 hộ. Nhiều gia đình từ hộ cận nghèo nhờ mở thêm nghề phụ, chịu khó làm ăn, nay trở lên khá giả. Nhà tầng mọc lên như nấm. Cả làng gần như không còn nhà cấp 4. Nhiều gia đình có ô tô, xe máy và nhiều tài sản giá trị khác. Gia đình chị Nguyễn Thị Hồng thuộc diện khó khăn, học hết THPT Hồng ước mơ tấm bằng kĩ sư, nhưng vì gia đình nghèo khó, ước mơ của Hồng là không thể, Hồng ở lại làng quê với ý chí không chịu nghèo hèn. Khởi đầu là mua chiếc máy khâu bằng tiền vay mượn bạn bè, Hồng nhận may gia công cho cơ sở may Ninh Hiệp...Do chịu khó khổ công ngày đêm học hỏi, tay nghề khéo léo cộng với tằn tiện và ý chí vươn lên, nay chị Nguyễn Thị Hồng đã có cơ ngơi là một xưởng may phát triển, tạo công ăn việc làm cho một số công nhân. Túp nhà nhỏ xưa nay là ngôi nhà 3 tầng đầy đủ tiện nghi, chiếc xe đạp cà tàng năm nào được thay bằng chiếc ô tô, xe máy đời mới...

Xã Yên Thường những ngày chống dịch

Cũng như chị Nguyễn Thị Hồng, gia đình ông Nguyễn Tiến Diện cũng vươn lên vượt qua nghèo khó. Thời trai trẻ của ông Diện là cả thời "bán lưng cho đất, bán mặt cho trời" mà cuộc sống vẫn bấp bênh, Năm được mùa, năm mất mùa, Rồi tai họa đến với gia đình ông: Ngôi nhà nhỏ 3 gian bị thần lửa thiêu trụi, không còn sót thứ gì. Gia đình ông rơi vào tình cảnh đặc biệt khó khăn. Được chính quyền quan tâm hỗ trợ cộng với làn gió kinh tế đổi mới tràn về thôn xóm, gia đình ông đã kịp thời nắm bắt. Và với ý chí cao, gia đình không những thoát nghèo mà còn vươn lên thành hộ khá giả, Với ngôi nhà 4 tầng vừa khánh thành khang trang, sạch đẹp, gia đình ông còn sắm được xe hơi và nhiều vật dụng tiện nghi hiện đại khác.

“Làng nghề Công xưởng” đã tạo công ăn viêc làm cho hầu hết thanh niên, phụ nữ trong làng. Đặc biệt có nhiều thanh niên khi tốt nghiệp phổ thông, cao đẳng, đại học cũng trở về địa phương, trở thành nhà doanh nghiệp làm giàu cho quê hương, đất nước. Không những tạo việc làm cho con em trong địa phương mà còn thu nhận người lao động từ nhiều các vùng miền khác như :Thanh hóa, Nghệ An,Hà Tĩnh, Thái Bình, Nam Định ...

Một điều đáng mừng khác mà ai cũng nhận thấy đó là: Trước đây một số thanh niên không có việc làm nên “Nhàn cư vô bất thiện”, bị bạn xấu rủ rê nghiện hút, cờ bạc. Nhưng từ khi làng nghề phát triển, nạn cờ bạc giảm hẳn, hơn mười năm nay không có ca mắc nghiện mới. Thanh niên chí thú làm ăn. Người dân phấn khởi đóng góp cho địa phương và xã hội như: Tôn tạo đình, chùa,trường học, nhà văn hóa, bê tông hóa đường làng, ngõ xóm khang trang sạch đẹp. Trong những công trình ấy có sự đóng góp đáng kể của các doanh nghiệp, các xưởng nghề. Ông Nguyễn Công Chiến một doanh nhân thành đạt, người con của quê hương Trùng Quán đã đóng góp hàng tỉ đồng để tôn tạo và xây dựng những công trình công cộng. Nhiều ông chủ, bà chủ nhà xưởng đóng góp dăm ba chục triệu. Có người đóng góp hàng trăm triệu. Có người bằng hiện vật sắt thép, xi măng, các thiết bị văn hóa cho nhà văn hóa thôn...Ông Phượng cho biết thêm: Trong các đợt quyên góp ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, lũ lụt, nhất là trong giai đoạn đang chống dịch Covid-19 phức tạp hiện nay, địa phương đã vận động toàn dân ủng hộ quỹ vacxine. Trong đó có phần đóng góp lớn lao của các chủ xưởng làng nghề.

Đồng lòng chống dịch Covid-19

Toàn dân làng nghề Trùng Quán đồng lòng thực hiện nghiêm Chỉ thị 17 của Chính phủ, nhằm chặn đứng nguồn lây, không để dịch bùng phát, theo nguyên tắc: Gia đình cách ly với gia đình; khu phố cách ly với khu phố; Thôn bản cách ly với thôn bản; Xã, phường cách ly với xã, phường; Quận, huyện cách ly với quận, huyện; Thành phố cách ly với tỉnh; Cơ sở kinh doanh dịch vụ thiết yếu, phân xưởng, nhà máy sản xuất phải đảm bảo an toàn phòng chống dịch theo quy định.

Tình hình dịch bệnh đang diễn biến hết sức phức tạp, nguy hiểm hơn trước, có thể còn tiếp tục lan rộng, kéo dài, tác động mạnh đến mọi mặt của đời sống xã hội. Đại dịch Covid-19 gây ra nhiều khó khăn chưa từng thấy cho các hộ kinh doanh Làng nghề thôn Trùng Quán. Lãnh đạo địa phương cùng các hộ kinh doanh đã kiên trì tìm những giải pháp căn cơ, bảo đảm sự tồn tại và phát triển trong tầm nhìn xa. Các hộ kinh doanh đều hiểu sâu sắc rằng tất cả làng đang đứng trước nhiệm vụ kép: Vừa phòng chống dịch, vừa đẩy mạnh sản xuất kinh doanh. Với sự đồng thuận về nhận thức của toàn dân Trùng Quán đã không vướng phải sự khó khăn trì trệ đáng kể nào.

Thực tế cho thấy,làng nghề đã và đang thực hiện linh hoạt, có lúc ưu tiên chống dịch, có lúc ưu tiên sản xuất kinh doanh. Bài học được rút ra từ “Làng nghề Công xưởng” nơi đây là: Chống dịch kiên quyết để bảo vệ người lao động, bảo vệ sản xuất kinh doanh. Ngược lại, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh là để phát huy sáng tạo, tăng thêm tiềm lực để chống dịch hiệu quả.

Trao đổi với P.V tạp chí Làng Nghề Việt Nam, ông Nguyễn Đăng Hưng – Trưởng thôn Trùng Quán cho biết thời gian qua lãnh đạo địa phương đã nhất quán đến từng gia đình, từng hộ kinh doanh: “Để vừa chống dịch vừa sản xuất, chính quyền địa phương đã chỉ thị cho các xưởng phải tuyệt đối an toàn chống dịch, áp dụng nghiêm các biện pháp khả thi nhất, đó là: Những công đoạn gia công nhỏ lẻ có thể đưa về từng các gia đình "vệ tinh" như vậy sẽ tránh được tập trung đông người. Nếu có xưởng nào buộc phải tập trung thì tổ chức 3 tại chỗ, tránh tiếp xúc với cộng đồng. Đảm bảo 5K cho thật chu đáo…Chủ cơ sở sản xuất phải chịu trách nhiệm với công nhân với cộng đồng với chính quyền xã.

“Làng nghề Công xưởng” thôn Trùng Quán đang là một trong những "pháo đài" mạnh của xã Yên Thường, huyện Gia Lâm (Hà Nội) đảm bảo đời sống, sản xuất và phòng chống dịch Covid-19. Cả hệ thống chính trị của làng nghề đã và đang giữ vững không để "đứt gãy” sản xuất của các doanh nghiệp, công xưởng trên địa bàn.

Trùng Quán đang trên đà phát triển, tạo nên bức tranh kinh tế gắn với xây dựng nông thôn mới có nhiều khởi sắc hàng ngày.

Bài, ảnh: Nguyễn Thu Sang

Bài tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ