Nghệ nhân hướng dẫn các em học sinh nặn tò he. Ảnh:ST

Nếu như trước đây, các chương trình biểu diễn, giao lưu nghệ thuật trong trường học chỉ diễn ra ở một vài buổi sinh hoạt ngoại khóa hay lễ tổng kết, thì giờ đây, học sinh được tiếp xúc và học hỏi thường xuyên hơn. Điều này không chỉ tạo ra bầu không khí mới mẻ mà còn giúp khơi mở năng khiếu, nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật và rèn luyện kỹ năng mềm cho học sinh ngay từ nhỏ.

Nhiều trường tại Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và các địa phương đã mời nghệ nhân làng nghề, họa sĩ, nhà thiết kế, diễn viên múa, nghệ sĩ guitar, vận động viên thể thao thành tích cao… tham gia giảng dạy hoặc hướng dẫn theo chuyên đề. Ở mỗi lĩnh vực, học sinh được tiếp xúc với câu chuyện thật, con người thật và kỹ năng được thực hành ngay trên lớp. Đây là điều mà mô hình giảng dạy truyền thống khó có thể mang lại.

Tại một số trường tiểu học, giờ học âm nhạc trở nên sinh động nhờ sự xuất hiện của các nghệ sĩ violon, nghệ sĩ sáo trúc hoặc nhóm nhạc dân tộc. Học sinh được nghe biểu diễn trực tiếp, được giới thiệu về âm sắc của từng loại nhạc cụ, và thậm chí thử tự mình chơi những nốt nhạc đầu tiên. Có em lần đầu được cầm sáo, lần đầu được chạm vào đàn tỳ bà… từ đó nhen nhóm niềm yêu thích âm nhạc dân tộc mà trước đây các em chỉ biết qua sách.

Trong khi đó, ở các trường THCS và THPT, sự tham gia của các vận động viên chuyên nghiệp khiến các tiết học thể chất trở nên hấp dẫn hơn. Học sinh được tập các động tác khởi động đúng kỹ thuật, kỹ năng tự bảo vệ bản thân hoặc được truyền cảm hứng từ hành trình nỗ lực của các vận động viên. Nhiều em chia sẻ rằng, việc được gặp gỡ thần tượng thể thao khiến các em chủ động hơn trong việc rèn luyện sức khỏe.

Không chỉ riêng nghệ thuật và thể thao, nhiều trường còn đưa các nghề thủ công truyền thống vào chương trình ngoại khóa định kỳ. Nghệ nhân gốm, nghệ nhân mây tre đan, họa sĩ thư pháp… bước vào lớp học, kể về hành trình giữ nghề và hướng dẫn học sinh trải nghiệm tạo hình sản phẩm. Những giờ học này vừa mang tính giáo dục văn hóa truyền thống, vừa rèn luyện sự kiên nhẫn, sáng tạo và kỹ năng làm việc nhóm cho học sinh.

Theo các trường, việc mời nghệ nhân, nghệ sĩ và chuyên gia bên ngoài vào giảng dạy giúp bổ sung những mảng nội dung mà giáo viên khó đảm nhiệm vì tính đặc thù cao. Nghệ sĩ có kinh nghiệm biểu diễn, nghệ nhân có kỹ năng thủ công tinh xảo, trong khi vận động viên có quy trình rèn luyện khoa học – tất cả góp phần tạo nên hệ sinh thái giáo dục phong phú hơn.

Về phía học sinh, mô hình này giúp các em được “học bằng trải nghiệm”, được tạo điều kiện thử sức để xem mình có năng khiếu ở lĩnh vực nào. Nhiều em sau một vài buổi học đã bộc lộ khả năng hội họa, ca hát, nhảy múa hay thể thao; từ đó nhà trường và phụ huynh có cơ sở để định hướng phát triển phù hợp trong tương lai.

Các chuyên gia giáo dục cũng đánh giá đây là xu hướng tích cực trong bối cảnh đổi mới giáo dục toàn diện. Học sinh thế hệ mới không chỉ cần kiến thức sách vở mà cần cả kỹ năng sống, kỹ năng sáng tạo, giao tiếp và tự tin thể hiện bản thân. Những trải nghiệm thực tế từ chuyên gia bên ngoài chính là cầu nối giúp học sinh rút ngắn khoảng cách giữa học và hành.

Tuy nhiên, để hoạt động này phát huy hiệu quả, các trường cần lựa chọn người giảng dạy uy tín, có khả năng truyền đạt, đồng thời xây dựng chương trình phù hợp lứa tuổi. Việc đảm bảo an toàn cho học sinh trong các buổi học thực hành cũng cần được đặt lên hàng đầu.

Mặc dù còn những điểm cần hoàn thiện, nhưng không thể phủ nhận rằng việc đưa nghệ nhân, nghệ sĩ, vận động viên vào giảng dạy đang mở ra một hướng đi mới cho giáo dục. Đây là bước chuyển từ phương pháp truyền thụ kiến thức sang giáo dục phát triển năng lực, tạo nền tảng để học sinh tự khám phá bản thân và nuôi dưỡng đam mê ngay từ mái trường.