Tại làng nghề mộc Vĩnh Phú (thôn Vĩnh Phú, phường Tuy Hòa), sau khi nước rút, không khí tất bật hiện rõ khắp nơi: người thu dọn, người phơi gỗ, người khắc phục máy móc hư hỏng. Những tấm gỗ, trụ gỗ còn sũng nước được chuyển ra sân để “hóng” nắng; máy cưa, máy chà, mô tơ… được tháo rời, lau khô với hy vọng cứu lại phần nào giá trị.

Theo người dân địa phương, làng nghề mộc Vĩnh Phú tồn tại hàng chục năm, là sinh kế chính của nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, đợt lũ năm nay được đánh giá là nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây, khiến thiệt hại tăng cao. Ông Nguyễn Văn Vinh, người có hơn 20 năm theo nghề, chia sẻ rằng chưa khi nào nước lũ dâng quá 2 mét như lần này. Chỉ trong một đêm, hơn 10m3 gỗ của gia đình ông bị trôi, còn toàn bộ máy móc từ máy cắt, máy tính đến các thiết bị mài đều ngập sâu và hư hỏng nặng. “ Thiệt hại ban đầu khoảng 400 triệu đồng. Chúng tôi đang ráng sửa chữa từng món, cái nào dùng lại được thì dùng, còn hỏng hoàn toàn thì phải mua mới. Có lẽ phải thêm cả tuần nữa xưởng gỗ mới có thể hoạt động trở lại”, ông Vinh nói.

Người dân làng nghề tích cực khắc phục sau mưa lũ. Ảnh minh họa.

Dù mức thiệt hại của gia đình ông Vinh đã lớn, song theo nhiều hộ trong thôn, vẫn có những xưởng bị cuốn trôi lượng gỗ nhiều hơn. Bí thư Chi bộ thôn Vĩnh Phú, bà Trương Thị Kim Huyền, cho biết toàn thôn hiện còn hơn 50 hộ theo nghề mộc. Hầu hết đều chịu thiệt hại ở nhiều mức độ khác nhau, từ gỗ nguyên liệu đến sản phẩm hoàn thiện. Chính quyền địa phương đang tiếp tục rà soát để nắm đầy đủ tình hình, làm cơ sở đề xuất phương án hỗ trợ khôi phục sản xuất.

Không chỉ nghề mộc, làng nghề bó chổi đót Mỹ Thành (xã Phú Hòa 1) cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Những bó đót vốn chuẩn bị để bước vào thời điểm sản xuất cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán nay ngập trong nước lũ. Nhiều hộ dân phải vội vàng tháo từng bó đót, đưa ra sân phơi với hy vọng có thể “cứu” phần nguyên liệu còn usable.

Ông Phan Văn Phong (thôn Mỹ Thành) xót xa khi 6 tấn đót nguyên liệu trong nhà đều bị ướt, trong đó nguy cơ hư hỏng rất lớn nếu thời tiết tiếp tục âm u. Ông cho biết: “Nếu trời nắng gắt thì may ra cứu được 50-60%. Còn không thì phải bỏ đi gần hết. Đây là thời điểm vàng để sản xuất chổi bán Tết, vậy mà giờ năng suất giảm mạnh, chắc chắn khó đáp ứng đơn hàng”.

Trường hợp của chị Phạm Thị Kim Phi cũng không khá hơn. Gia đình chị bị ướt 4 tấn đót nguyên liệu, chưa kể số chổi đã bó thành phẩm. Chị lo lắng rằng hàng bị ướt sẽ không thể sử dụng, buộc phải bỏ toàn bộ, trong khi Tết đang cận kề. Những hộ làm nghề chổi ở Mỹ Thành cho biết số tiền lời của vài năm tích góp không bằng thiệt hại chỉ sau một trận lũ lớn.

Tình trạng khó khăn vẫn tiếp tục lan rộng sang các hoạt động sản xuất và buôn bán nhỏ lẻ tại khu vực Đông Đắk Lắk. Nhiều cơ sở kinh doanh chưa thể trở lại hoạt động mặc dù đã nhiều ngày nỗ lực vệ sinh, dọn dẹp. Tại Chi nhánh Công ty TNHH cơ khí Minh Huy (phường Tuy Hòa), sau gần một tuần xử lý bùn đất, nhiều thiết bị, cửa sắt và máy móc vẫn còn ngổn ngang. Chị Lê Thị Hồng Mẫn, đại diện cơ sở, cho biết mọi sản phẩm đều bị ngập nước, phải lau rửa từng món. Ngoài việc khắc phục thiệt hại, cơ sở còn phải đảm bảo tiến độ giao hàng cho khách, càng thêm áp lực.

Tương tự, chị Phạm Thị Luyến – nhân viên một cửa hàng bán đồ bảo hộ lao động – cho biết hơn 50% hàng hóa bị lũ làm ướt. Dù đã dọn dẹp liên tục nhiều ngày, song để cửa hàng hoạt động bình thường trở lại chắc chắn cần thêm thời gian. Các chủ cơ sở cho rằng điều khó khăn nhất lúc này không chỉ là thiệt hại về tài sản, mà còn là sự gián đoạn nguồn thu trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng của người dân đang giảm sau lũ.

Theo Sở Công Thương, đợt mưa lũ lần này gây ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hoạt động sản xuất – kinh doanh trên địa bàn. Sở đã yêu cầu các địa phương khẩn trương thống kê thiệt hại để tham mưu phương án hỗ trợ kịp thời, giúp người dân sớm ổn định sản xuất. Đồng thời, các cơ sở sản xuất được khuyến cáo kiểm tra hệ thống điện, sửa chữa máy móc hư hỏng, đảm bảo an toàn lao động; rà soát nguyên vật liệu, kiểm soát chất lượng sản phẩm để bảo vệ người tiêu dùng.

Trong bối cảnh khó khăn này, sự hỗ trợ kịp thời từ chính quyền và sự nỗ lực khắc phục của người dân được kỳ vọng sẽ giúp các làng nghề sớm phục hồi. Với nhiều hộ dân, nghề truyền thống không chỉ là sinh kế, mà còn là giá trị văn hóa được cha ông gìn giữ. Dù thiệt hại nặng, họ vẫn gắng gượng đứng dậy, với niềm tin rằng chỉ cần thời tiết thuận lợi và chính sách hỗ trợ phù hợp, hoạt động sản xuất sẽ dần trở lại nhịp sống vốn có.