Sự hồi sinh của các nghề thủ công đang tạo nền tảng quan trọng để kinh tế nông thôn chuyển mình theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn. Ảnh minh họa.

Phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp (TTCN) đang mở ra hướng đi bền vững cho nhiều làng quê xứ Thanh. Những xưởng mộc, lò rèn, cơ sở dệt chiếu, mây tre đan… không chỉ mang lại sinh kế ổn định cho người dân mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của vùng đất Thanh Hóa.

Một trong những điểm sáng là làng nghề mộc Đạt Tài (xã Hoằng Hóa) – nơi nổi tiếng với tay nghề tinh xảo của thợ mộc xứ Thanh. Từ những khối gỗ mộc mạc, người thợ đã tạo nên bàn ghế, tủ chè, hoành phi, câu đối… mang dấu ấn văn hóa Việt. Ông Đặng Thế Minh, thợ mộc lâu năm ở thôn Đạt Tài 2, chia sẻ: “Nghề mộc không chỉ là kế sinh nhai mà đã trở thành niềm tự hào của bao thế hệ. Sản phẩm làm ra phải có tâm thì mới có hồn”.

Làng nghề mộc Đạt Tài hiện phát triển tại ba thôn Đạt Tài 1, Đạt Tài 2 và Hà Thái, với khoảng 180 hộ sản xuất, doanh thu ước đạt 70 tỷ đồng/năm. Nhiều hộ đã đầu tư máy móc hiện đại như máy chạm CNC, máy cắt, máy chà nhám…, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí nhưng vẫn giữ được nét tinh xảo của nghề truyền thống. Nhờ ứng dụng công nghệ, sản phẩm mộc Đạt Tài ngày càng có cơ hội vươn ra thị trường rộng lớn.

Huyện Hoằng Hóa (trước khi sáp nhập) đã triển khai đề án “Phát triển nghề mộc Hà – Đạt giai đoạn 2020-2025, định hướng 2030”, hướng tới xây dựng khu sản xuất tập trung hơn 13ha tại vùng giáp ranh Hoằng Hà và Hoằng Đạt (cũ). Mô hình không chỉ hướng đến sản xuất hàng hóa quy mô lớn mà còn kết hợp du lịch làng nghề, tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm truyền thống.

Nhờ sự vào cuộc của chính quyền và nỗ lực của người dân, nhiều nghề truyền thống không chỉ được bảo tồn mà còn được nâng cấp, thích ứng với nhu cầu thị trường. Ảnh minh họa.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Hoằng Hóa Lê Thanh Hải, việc phát triển nghề không đơn thuần là mở rộng sản xuất mà còn là nhiệm vụ gìn giữ văn hóa. Chính quyền địa phương đang phối hợp doanh nghiệp, HTX và nghệ nhân để nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo tồn tri thức nghề mộc cổ truyền.

Không chỉ riêng Hoằng Hóa, nhiều làng nghề ở Thanh Hóa cũng đang phát huy thế mạnh để thúc đẩy kinh tế nông thôn. Toàn tỉnh hiện có 125 làng nghề đang hoạt động, trong đó 85 làng nghề truyền thống và 40 làng nghề mới, giải quyết việc làm cho khoảng 70.000 lao động. Nhóm dệt chiếu cói có tới 30 làng nghề, tập trung tại Nga Sơn, Nông Cống, Quảng Xương (cũ), tạo việc làm cho khoảng 7.000 lao động. Nhóm mây tre đan có 25 làng nghề, thu hút 3.000 lao động; nhóm mộc có 7 làng nghề với khoảng 2.000 lao động; nhóm rèn, đúc đồng có 5 làng nghề ở Hậu Lộc, Thiệu Hóa (cũ)… Các con số cho thấy TTCN đang là trụ cột quan trọng của kinh tế nông thôn.

Bên cạnh nguồn lực truyền thống, tỉnh Thanh Hóa còn triển khai hệ thống chính sách hỗ trợ đồng bộ nhằm phát triển làng nghề. Nổi bật là việc thực hiện Quyết định 801/QĐ-TTg về bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021-2030; cùng với đó là Nghị quyết 121/2021/NQ-HĐND, tạo điều kiện đầu tư hạ tầng các cụm công nghiệp, làng nghề với mức hỗ trợ 0,5 – 1,5 tỷ đồng/ha, tùy theo khu vực. Những chính sách này đã tạo “cú hích” quan trọng để địa phương thu hút doanh nghiệp, HTX đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Sản phẩm TTCN ngày càng phong phú, có khả năng cạnh tranh cao hơn, góp phần nâng thu nhập và cải thiện đời sống người dân nông thôn. Có thể khẳng định, sự phát triển của tiểu thủ công nghiệp đang tạo nên diện mạo mới cho các làng nghề xứ Thanh. Từ những xưởng mộc, lò rèn đến các cơ sở dệt chiếu, mây tre đan…, mỗi sản phẩm đều là kết tinh của bàn tay khéo léo và tinh thần sáng tạo của người dân. Đây chính là nền tảng để các làng nghề tiếp tục phát triển bền vững, đóng góp vào mục tiêu xây dựng nông thôn mới và thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.