Gốm cổ Quảng Đức di sản văn hóa tiêu biểu
Làng Quảng Đức nay thuộc xã An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Đây là một ngôi làng tiếp giáp với làng Ngân Sơn, gần tỉnh lỵ Phú Yên xưa nên có nhiều làng nghề phát triển, nhưng nổi tiếng nhất là gốm Quảng Đức và lụa, lãnh Ngân Sơn.
Trong làng Quảng Đức bây giờ vẫn còn ngôi miếu thờ có đắp nổi 4 chữ Hán “Quang Điếm, Lưu, Phước”, tưởng niệm tiền nhân có công lao lập làng, hình thành nên nghề làm gốm với hai câu đối: Đức thừa tiên tổ thiên niên vĩnh; Phước ấm nhi tồn bách thế vinh.
![]() |
Các nhà nghiên cứu, sưu tập chiêm ngưỡng hiện vật gốm cổ Quảng Đức |
Cũng từ Quảng Đức theo sông Cái về thượng nguồn sẽ đi vào vùng đất rộng lớn phía Tây Phú Yên, vùng Tây Sơn thượng đạo và một số tỉnh Tây Nguyên. Sự thuận lợi về giao thông đường bộ, đường thủy góp phần đưa sản phẩm gốm Quảng Đức đến nhiều vùng miền khác nhau để tiêu thụ, đồng thời cũng là nhân tố thúc đẩy nghề làm gốm ở Quảng Đức xưa có điều kiện phát triển rực rỡ một thời.
Tháng 1 và tháng 3 năm 2003, các nhà nghiên cứu, sưu tầm cổ vật Trần Đình Sơn, Nguyễn Đình Chúc, Trần Thanh Hưng thực hiện hai chuyến điền dã về làng gốm Quảng Đức để chuẩn bị tư liệu cho đề tài nghiên cứu về làng nghề và Phật giáo ở Phú Yên. Dịp này các nhà nghiên cứu gặp gỡ 2 nghệ nhân cuối cùng biết về gốm cổ Quảng Đức là cụ Nguyễn Dần và cụ Nguyễn Thịnh.
Theo các cụ thì làng gốm Quảng Đức có lịch sử trên 300 năm hình thành và phát triển, khoảng cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII. Khai sinh ra dòng gốm này chính là dòng họ Nguyễn ở Bình Định mang nghề vào Phú Yên lập nghiệp.
Theo cụ Nguyễn Thịnh, gốm Quảng Đức được làm bằng đất sét ở An Định, sử dụng sò huyết đầm Ô Loan trong quá trình nung như một “phụ gia”, đốt chủ yếu bằng củi mằng lăng trong vùng và chở từ Kỳ Lộ thuộc huyện Đồng Xuân xuống bằng đường sông Cái. Gốm Quảng Đức là sự kết hợp của đất và lửa nhưng được làm bằng những nguyên liệu và kỹ thuật nung độc đáo hiếm thấy của di sản văn hóa tiêu biểu trên vùng đất Phú Yên.
![]() |
Các nhà nghiên cứu, sưu tập chiêm ngưỡng hiện vật gốm cổ Quảng Đức |
Các nghệ nhân làm gốm cổ Quảng Đức cho biết, củi nung gốm được mua ở Xuân Quang, Xuân Phước huyện miền núi Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, chuyển về bằng cách làm bè cho xuôi dòng sông Cái. Quanh núi A Mang ven làng gốm cổ Quảng Đức xưa có khá nhiều củi mằng lăng, nhà thờ mang tên Mằng Lăng cách không xa làng gốm cổ Quảng Đức cũng đặt tên theo đặc trưng cây cối của vùng này. Gốm cổ Quảng Đức đã và đang khẳng định giá trị của nó như một thương hiệu của vùng đất Phú Yên xưa trên con đường giao thương với các nước trong khu vực.
Bảo tồn di sản văn hóa gắn với du lịch
Gốm Quảng Đức là một trong những di sản văn hóa tiêu biểu, có tuổi gốm trên 300 năm so với quá trình hình thành, phát triển vùng đất Phú Yên hơn 400 năm. Hiện nay, những nghệ nhân cuối cùng biết về kỹ thuật chế tác gốm cổ Quảng Đức không còn nữa, làng gốm Quảng Đức bên dòng sông Ngân Sơn, huyện Tuy An cũng chỉ còn vài gia đình làm nghề với nguyên liệu, kỹ thuật chế tác hiện đại, nhưng khâu tiêu thụ rất khó khăn nên nhiều gia đình tiếp tục bỏ nghề.
![]() |
Phòng trưng bày gốm cổ Quảng Đức tại số 6 đường An Dương Vương, phường 9, thành phố Tuy Hòa. |
Phú Yên là một trong những tỉnh ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên sớm thành lập CLB UNESCO Nghiên cứu - Bảo tồn cổ vật, trực thuộc Hiệp hội UNESCO Việt Nam. Phòng trưng bày gốm cổ Quảng Đức tại số 6 đường An Dương Vương, phường 9, thành phố Tuy Hòa là kết quả của cuộc hội ngộ giữa những người đam mê di sản văn hóa Phú Yên. Nơi đây, hơn 200 hiện vật gốm Quảng Đức (tráng men và gốm đất nung) gồm các kiểu chóe lớn nhỏ, vò, hũ, bình vôi, nậm rượu, thống, chác, chậu hoa, khuôn in được trưng bày trong không gian trang nhã. Bên cạnh đó là một số hiện vật thuộc văn hóa Chăm Pa, gốm Việt, một số hiện vật độc bản có giá trị lịch sử rất đặc biệt, liên quan đến vùng đất và con người Phú Yên.
Nhà nghiên cứu cổ vật Trần Thanh Hưng - Chủ nhiệm CLB UNESCO Nghiên cứu - Bảo tồn cổ vật Phú Yên chia sẻ: Gốm Quảng Đức có sự tiếp nối dòng gốm Gò Sành (Bình Định) nổi tiếng dưới vương triều Vijaya Champa, vùng đất Bình Định ngày nay. Bảo tồn theo cách xây dựng Quảng Ðức thành một địa chỉ du lịch, nằm trong quần thể du lịch của địa phương gồm những di tích và thắng cảnh được xếp hạng quốc gia rất gần nhau như: Thành cổ An Thổ (nơi sinh đồng chí Tổng Bí thư Trần Phú), đầm Ô Loan, Gành Ðá Dĩa, chùa Ðá Trắng, mộ và đền thờ chí sĩ Lê Thành Phương, địa đạo Gò Thì Thùng.
![]() |
Hơn 200 hiện vật gốm cổ Quảng Đức được trưng bày tại Phòng trưng bày gốm cổ Quảng Đức |
Ông Trần Thanh Hưng cho biết: Du khách đến làng gốm cổ Quảng Đức, các nghệ nhân ngày nay vẫn có thể sản xuất một số mặt hàng lưu niệm để phục vụ cho hoạt động du lịch, tăng thêm thu nhập cho người dân làng nghề. Nghề cũ đã lụi tàn, nhưng hào quang dĩ vãng thì vĩnh viễn không phai nhạt. Đúng như ý
nghĩa của câu đối cổ “Phúc ấm của hậu thế được bồi đắp bởi đức sáng tổ tiên” đã tạo nên một dòng gốm độc đáo, xứng đáng là “báu vật” của miền đất Phú Yên. Chúng tôi mong muốn một ngày nào đó gốm cổ Quảng Đức sẽ được
nghiên cứu một cách đầy đủ hơn, góp phần vào công tác bảo tồn vốn văn hóa trên vùng đất Phú Yên hơn 400 năm hình thành và phát triển.
Tin liên quan
![Nghệ nhân đưa gốm truyền thống vào đời sống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/15/00/8120240815000408.jpg?rt=20240815000409?240821104015)
Nghệ nhân đưa gốm truyền thống vào đời sống
10:40 | 21/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nghề gốm Thanh Hà hồi sinh](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/19/9520240731194628.jpg?rt=20240731195801?240822021902)
Nghề gốm Thanh Hà hồi sinh
14:19 | 22/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Tìm giải pháp phát triển làng nghề gắn với văn hóa, du lịch](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/03/16/8-120240703160703.jpg?rt=20240703235309?240705091131)
Tìm giải pháp phát triển làng nghề gắn với văn hóa, du lịch
09:11 | 05/07/2024 Nghiên cứu trao đổi
Tin mới hơn
![Làng gốm truyền thống miền Trung: Bảo tồn và phát huy giá trị hướng đến du lịch cộng đồng (Kỳ I)](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/19/920240731194528.jpg?rt=20240731195321?240801104442)
Làng gốm truyền thống miền Trung: Bảo tồn và phát huy giá trị hướng đến du lịch cộng đồng (Kỳ I)
10:44 | 01/08/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Quản lý và giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/25/09/3820240725092247.jpg?rt=20240725094126?240726031454)
Quản lý và giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề
15:14 | 26/07/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Nghề dệt cổ truyền của người Thái ở Tây Bắc trong cuộc sống hiện đại](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/17/23/5420240717233727.jpg?rt=20240717235333?240725073610)
Nghề dệt cổ truyền của người Thái ở Tây Bắc trong cuộc sống hiện đại
07:36 | 25/07/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Gốm cổ Quảng Đức di sản văn hóa tiêu biểu](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/11/11/1420240711111523.jpg?rt=20240711113635?240711022629)
Gốm cổ Quảng Đức di sản văn hóa tiêu biểu
14:26 | 11/07/2024 Nghiên cứu trao đổi
Tin khác
![Cuốn sách của tư duy, tầm nhìn và sự tâm huyết với sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa, con người Việt Nam](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/062024/24/09/cover-120240624095338.jpg?rt=20240624095353?240624095459)
Cuốn sách của tư duy, tầm nhìn và sự tâm huyết với sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa, con người Việt Nam
09:54 | 24/06/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Nghề dát vàng bạc quì làng Kiêu Kỵ](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/062024/16/10/21-120240616100935.jpg?rt=20240616102233?240618091011)
Nghề dát vàng bạc quì làng Kiêu Kỵ
09:10 | 18/06/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Khai thác nguồn lực phát triển kinh tế làng nghề tại Thủ đô](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/062024/11/09/220240611093101.jpg?rt=20240611093102?240613092826)
Khai thác nguồn lực phát triển kinh tế làng nghề tại Thủ đô
09:28 | 13/06/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Cần nâng tầm các sản phẩm làng nghề, lưu giữ giá trị văn hóa - lịch sử](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/062024/06/09/2820240606093547.jpg?rt=20240606095036?240607104534)
Cần nâng tầm các sản phẩm làng nghề, lưu giữ giá trị văn hóa - lịch sử
10:45 | 07/06/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Marketing bán hàng online cho sản phẩm gốm bát tràng](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/052024/30/09/4020240530091541.jpg?rt=20240530092806?240530100737)
Marketing bán hàng online cho sản phẩm gốm bát tràng
10:07 | 30/05/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Nghề và Làng nghề truyền thống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/052024/14/22/1320240514220753.jpg?rt=20240514220755?240516092229)
Nghề và Làng nghề truyền thống
09:22 | 16/05/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Vai trò, vị thế của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, trong sự nghiệp bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề truyền thống Việt Nam](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/052024/10/08/an-hung20240510084733.jpg?rt=20240510090208?240510100859)
Vai trò, vị thế của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, trong sự nghiệp bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề truyền thống Việt Nam
10:08 | 10/05/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Hướng đi bền vững để bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/19/09/17-120240419094458.jpg?rt=20240419095917?240419034910)
Hướng đi bền vững để bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống
15:49 | 19/04/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Văn hóa làng nghề trong văn hóa xứ Nghệ](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/11/11/3120240411112544.jpg?rt=20240411125422?240412101719)
Văn hóa làng nghề trong văn hóa xứ Nghệ
10:17 | 12/04/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Phát triển bền vững du lịch làng nghề Thừa Thiên Huế](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/04/12/19-120240404121532.jpg?rt=20240404122554?240404032559)
Phát triển bền vững du lịch làng nghề Thừa Thiên Huế
15:25 | 04/04/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Gìn giữ tinh hoa làng nghề thời 4.0](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/30/11/3820240330110341.jpg?rt=20240330113216?240402093521)
Gìn giữ tinh hoa làng nghề thời 4.0
09:35 | 02/04/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Lợi ích của việc bán hàng online với sản phẩm thủ công mỹ nghệ](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/21/09/3-120240321094057.jpg?rt=20240321095523?240322100940)
Lợi ích của việc bán hàng online với sản phẩm thủ công mỹ nghệ
10:09 | 22/03/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/14/12/720240314123914.jpg?rt=20240314130722?240315085749)
Chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
08:57 | 15/03/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh trực tuyến trên nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/07/09/2020240307094134.jpg?rt=20240307094218?240307021856)
Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh trực tuyến trên nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam
14:18 | 07/03/2024 Nghiên cứu trao đổi
![Hà Nội phát triển làng nghề truyền thống, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/022024/29/10/4020240229101717.jpg?rt=20240229102647?240304092714)
Hà Nội phát triển làng nghề truyền thống, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa
09:27 | 04/03/2024 Nghiên cứu trao đổi
![qc-vinamilk-100-thanh-trung](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/012024/22/13/8-300x25020240122135907.jpg?rt=20240122135908)
![Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/12/thumbnail/dep-lop-220240905120201.jpg?rt=20240905121156?240905031604)
Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề
09:00 Làng nghề, nghệ nhân
![Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/14/thumbnail/120240905144049.jpg?rt=20240905144051?240905031425)
Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa
15:14 Làng nghề, nghệ nhân
![Hà Nội: Kinh tế xanh gắn với mô hình OCOP](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/320240905091650.jpg?rt=20240905091651?240905105513)
Hà Nội: Kinh tế xanh gắn với mô hình OCOP
10:55 OCOP
![Thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/620240905093650.jpg?rt=20240905093652?240905105402)
Thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả
10:54 Sức khỏe - Đời sống
![Tiền Giang: Khởi nghiệp với mô hình nuôi ốc bươu đen](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/820240905094422.jpg?rt=20240905094423?240905105344)
Tiền Giang: Khởi nghiệp với mô hình nuôi ốc bươu đen
10:53 Khởi nghiệp
![qc-vinamilk-dinh-duong-vang](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/012024/22/14/6-300x50020240122140218.jpg?rt=20240122140220)
![ct-tnhh-pt-xuan-thanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/ct-tnhh-pt-xuan-thanh20240618120024.png?rt=20240618120024)
![ctcp-xd-tan-loc](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/11/ctcp-xd-tan-loc20240618115958.png?rt=20240618115958)
![nong-nghiep-xanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/11/nong-nghiep-xanh20240618114304.png?rt=20240618114304)
![minh-hieu](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/minh-hieu20240618120332.png?rt=20240618120338)
![nhu-thanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/nhu-thanh20240618120332.png?rt=20240618120437)
![an-phat](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/an-phat20240618120333.png?rt=20240618120501)
![thanh-chau](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/thanh-chau20240618120335.png?rt=20240618120525)
![thuan-duc](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/thuan-duc20240618120336.png?rt=20240618120545)
![ha-tinh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/ha-tinh20240618120337.png?rt=20240618120604)
![binh-dinh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/binh-dinh20240618120337.png?rt=20240618120617)