Giữ gìn nghề làm giấy dó Đống Cao

LNV - Nghề làm giấy dó ở làng Đống Cao (Bắc Ninh) có tuổi đời khoảng 800 năm. Hiện ở Đống Cao chỉ còn vài gia đình theo nghề này với mong muốn giữ gìn nghề truyền thống của ông cha để lại.
Giữ gìn nghề làm giấy dó Đống Cao

Ở Việt Nam, nghề làm giấy Dó có từ thế kỷ III, phát triển mạnh vào thế kỷ VIII và XIV. Giấy Dó là một loại giấy được sản xuất thủ công từ vỏ những cây Dó (như Dó giấy, Dó liệt...), và được dùng cho vẽ tranh trong mỹ thuật dân gian Việt Nam, đặc biệt là để làm giấy điệp cho tranh Đông Hồ, hay lưu giữ các tài liệu, nhờ vào nhiều ưu điểm, nổi bật nhất là độ bền theo thời gian. Trong thời kỳ phong kiến, giấy Dó cũng là nguyên liệu làm giấy sắc (để viết sắc của vua ban), giấy lệnh (để viết các lệnh chỉ của vua), giấy bản (phục vụ dân dụng), giấy quỳ là loại giấy đẹp nhất… Theo thời gian và sự phát triển của các loại giấy công nghiệp, giấy Dó không còn được nhiều người ưa chuộng nữa nên nghề làm giấy Dó cũng theo đó lụi tàn.

Đầu những năm 1990, nghề làm giấy dó và giấy làm ngòi pháo ở đây vẫn còn phát triển rầm rộ. Kể từ khi Nhà nước cấm pháo, thêm vào đó, sản xuất giấy công nghiệp có lãi nhiều hơn nên người làng Đống Cao dần “thờ ơ” với nghề làm giấy dó truyền thống.

Giữ gìn nghề làm giấy dó Đống Cao

Vỏ cây dó qua kỹ thuật của người Việt có thể dùng làm ra giấy có độ bền lên đến 500-600 năm.

Nằm trên mảnh đất Kinh Bắc nổi tiếng với kho văn hóa dân gian và những làng nghề cổ truyền lâu đời, đất Phong Khê (TP. Bắc Ninh) có thôn Dương Ổ (còn có tên Đống Cao) và Đào Xá (còn có tên Điều Thôn) được biết đến với làm nghề giấy Dó từ hàng trăm năm và vẫn còn phát triển, lưu truyền đến ngày hôm nay. Điều khó khăn khi sản xuất giấy Dó không chỉ là đầu ra của sản phẩm mà nguyên liệu sản xuất giấy cũng khan hiếm hơn. Nguyên liệu chính để làm giấy là vỏ cây Dó, chỉ có ở vùng trung du và miền núi phía Bắc. Từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch mới bóc được vỏ cây Dó do vỏ tự tróc ra, ngoài 3 tháng này vỏ bóc bị sát nên không thu hoạch được.

Một số sản phẩm làm từ giấy dó
Một số sản phẩm làm từ giấy dó

Để có được một tờ giấy Dó mỏng, bền, dai, người thợ nghề Đống Cao đòi hỏi phải tốn nhiều công sức và rất tỉ mỉ. Tính sơ sơ từ cây Dó ra được tờ giấy phải trải qua 10 công đoạn. Loại Dó tốt nhất để làm giấy được thu hoạch từ các cánh rừng già các tỉnh miền núi phía Bắc... Công đoạn phân loại Dó cũng đòi hỏi sự tỉ mẩn của người làm nghề khi phải dùng dao mỏng tách từng sợi Dó. Dó trắng dùng để làm giấy viết gia phả, Dó nâu vàng dùng để làm tranh. Khi mang về, vỏ cây Dó được lột lớp vỏ đen, lấy lượt vỏ trắng xé nhỏ, ngâm nước vôi từ 1-2 ngày. Sau đó vớt ra, bó thành từng mớ, ngâm vào nước vôi tôi. Chuyển sang thùng nấu, cứ một thùng là 50 kg Dó hết 20 kg than, than tàn Dó cũng chín đúng độ. Một ngày sau, dỡ ra lại ngâm nước cho hết vôi, nhặt bỏ từng mấu nhỏ còn sót lại. Dó đem đi rửa tiếp, cho vào bể ngâm 15-20 ngày, rồi vớt ra, cho vào cối giã nhuyễn từ 3-5 tiếng, đem đãi lấy nước trong. Bột Dó sẽ được nắm chặt, rửa sạch thêm một lần nữa. Công đoạn tiếp theo nhưng cũng là khó và quan trọng nhất chính là seo giấy bằng liềm seo. Liềm seo là một tấm mành được đặt trong khuôn gỗ. Khi seo người thợ chao qua chao lại cho bột dính đều trên liềm seo. Sau đó lật ngược liềm seo là được một tờ giấy. Giấy ướt với số lượng nhất định được đặt lên một tấm gỗ dùng vật nặng đề lên để ép kiệt nước rồi đem phơi.

Giấy Dó hiện nay chủ yếu được dùng làm nguyên liệu cho tranh dân gian, câu đối, vàng mã, các loại đồ chơi dân gian, giấy gấp Origami…

Giữ gìn nghề dệt thổ cẩm của người Dao đỏ ở Hoàng Su Phì Cao Bằng: Đồng Giao giữ gìn nghề đan cót truyền thống Làng Chàng Sơn giữ gìn nghề làm đũa truyền thống Giữ gìn nghề truyền thống của người Việt trong thời đại công nghiệp 4.0 Quảng Tiến (Quảng Bình): Giữ gìn nghề truyền thống của quê hương
Phạm Nguyên

Tin liên quan

Giữ lửa nghề truyền thống ở Hồng Dân

Giữ lửa nghề truyền thống ở Hồng Dân

LNV - Trên mảnh đất xã Hồng Dân, những làng nghề truyền thống như mộc, rèn, đan đát, dệt chiếu, làm bánh tráng… vẫn lặng lẽ duy trì qua bao thế hệ. Dù phải đối mặt với cơn lốc cạnh tranh từ sản phẩm công nghiệp hiện đại, những làng nghề này vẫn chưa lụi tàn. Có được điều đó là nhờ sự bền lòng, tình yêu nghề và tâm huyết gìn giữ văn hoá truyền thống của người dân nơi đây.
Gìn giữ nghề mây tre đan truyền thống

Gìn giữ nghề mây tre đan truyền thống

LNV - Từ bao đời nay, hình ảnh cây tre đã gắn liền với làng quê Việt Nam, đặc biệt ở các vùng quê phía Đông của Đắk Lắk. Những lũy tre xanh không chỉ là biểu tượng văn hóa mà còn là nguồn nguyên liệu quý cho các làng nghề thủ công truyền thống, trong đó có làng nghề mây tre đan.
Nghề truyền thống nơi cực nam Tổ quốc

Nghề truyền thống nơi cực nam Tổ quốc

LNV - Nhiều người ngạc nhiên khi nói về những nghề và làng nghề truyền thống ở vùng đất mới phía địa đầu cực Nam Tổ quốc. Nhưng không hề nói quá một chút nào khi khẳng định, những nghề truyền thống đã góp nên hương sắc độc đáo, riêng có của Cà Mau.

Tin mới hơn

Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Sáng 6/2, Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Lễ khai mạc Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Sắm Tết rộn ràng - Đón Xuân vẹn ý”.
Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam

Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam

LNV - Đặc phái viên thương mại Chính phủ Anh Matt Western cùng phái đoàn doanh nghiệp đường sắt Anh vừa có chuyến thăm Việt Nam. Thông qua các buổi làm việc tại Hà Nội và TP. HCM, Anh cam kết trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng.
NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian

NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian

LNV - Trải qua hơn tám thập kỷ gắn bó với nghệ thuật truyền thống, Nghệ nhân nhân dân (NNND) Ngô Văn Đảm không chỉ là một “đại thụ” của âm nhạc dân gian Việt Nam, mà còn là người lặng thầm gìn giữ, trao truyền những giá trị tinh hoa của chèo, ca trù, xẩm, trống quân cho cộng đồng và các thế hệ mai sau.
Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”

Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”

LNV - Ghé thăm xưởng chế tác của anh Đỗ Thế Bình (phường Hiệp Bình, TP. HCM) hồi cuối tháng 1, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi những khung sắt thép đồ sộ mà còn vì sự tận tụy hiện rõ trên gương mặt hơn 50 người thợ lành nghề. Tiếng máy cắt, máy mài, trao đổi vang lên không ngớt giữa họ cho thấy sự tất bật bất kể ngày đêm, đảm bảo tiến độ thi công đại cảnh “Giang sơn cẩm tú” trên đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026.
TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu

TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu

LNV - Sau hợp nhất, TP Cần Thơ hiện có 74 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ nhân Ưu tú, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cải lương, đờn ca tài tử và văn hóa – nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Đây là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn, phát huy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố.
Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8

Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8

LNV - Giữa nắng gió vùng đất Phù Mỹ Nam, nơi đất không màu mỡ, mưa nắng thất thường, có một nghề âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân suốt hàng trăm năm qua. Đó là nghề làm bún mì số 8 ở thôn Vĩnh Nhơn, một nghề dân dã, mộc mạc nhưng kết tinh trong đó là sự cần cù, khéo léo và bền bỉ của con người miền quê Gia Lai.

Tin khác

Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh

Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh

LNV - Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ bản sắc Tết Việt, đồng thời tôn vinh những nghề lâu đời trên địa bàn thành phố, điển hình như làng mai vàng Bình Lợi.
Làng hương Đông Khê và hành trình gìn giữ nghề truyền thống trăm năm

Làng hương Đông Khê và hành trình gìn giữ nghề truyền thống trăm năm

LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, làng Đông Khê (xã Hoằng Giang, Thanh Hóa) lại ngập trong mùi hương bài quen thuộc. Từ những khoảng sân nhỏ, ven bờ tường rêu phong, hàng nghìn que hương phơi nắng không chỉ báo hiệu mùa Tết đang về, mà còn gợi lại một nếp sinh hoạt làng quê đã được gìn giữ bền bỉ qua bao thế hệ.
Điều gì làm cho làng thêu Quất Động bền bỉ qua thời gian

Điều gì làm cho làng thêu Quất Động bền bỉ qua thời gian

LNV - Giữa nhịp sống hiện đại hối hả của vùng ven đô Hà Nội, làng Quất Động (Hà Nội) vẫn giữ được nhịp điệu riêng – nhịp điệu của những khung thêu lặng lẽ, những mũi chỉ cần mẫn kết nối hiện tại với quá khứ hàng trăm năm. Ít ai ngờ rằng, chính từ ngôi làng thuần nông này, một dòng chảy nghề nghiệp đã lan tỏa, góp phần tạo nên diện mạo của nghề thêu truyền thống Việt Nam, bền bỉ tồn tại qua bao biến thiên của lịch sử.
Tất bật mùa Tết ở các làng nghề truyền thống Huế

Tất bật mùa Tết ở các làng nghề truyền thống Huế

LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán, không khí sản xuất tại các làng nghề truyền thống ở TP Huế trở nên rộn ràng, tất bật hơn thường lệ. Từ mứt gừng Kim Long, tượng ông Táo Địa Linh đến hoa giấy Thanh Tiên, các hộ làm nghề đang “đỏ lửa” chạy đơn hàng, vừa đáp ứng nhu cầu thị trường Tết, vừa góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa nghề truyền thống đặc trưng của xứ Huế.
Phát huy giá trị làng nghề, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn Ninh Bình

Phát huy giá trị làng nghề, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn Ninh Bình

LNV - Với hơn 102.500 cơ sở sản xuất nghề, 171 làng nghề và làng nghề truyền thống được công nhận, hệ thống làng nghề đang trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh Ninh Bình, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.
Câu lạc bộ nghệ nhân – thợ giỏi  xã Bát Tràng tổng kết năm và kết nạp hội viên mới năm 2025.

Câu lạc bộ nghệ nhân – thợ giỏi xã Bát Tràng tổng kết năm và kết nạp hội viên mới năm 2025.

Chiều 30/01 lúc 16.00 tại xã Bát Tràng, câu lạc bộ nghệ nhân – thợ giỏi năm 2025 xã Bát Tràng đã diễn ra lễ tổng kết năm và kết nạp hội viên mới
Người có công đưa cây đào Nhật Tân về xã Ô Diên, làm giàu đẹp cho quê hương

Người có công đưa cây đào Nhật Tân về xã Ô Diên, làm giàu đẹp cho quê hương

LNV - Đến Làng nghề trồng đào Hồng Hà, xã Ô Diên, Hà Nội vào thời điểm này không khí Tết như đến sớm hơn các địa phương khác, bởi cánh đồng HTX đã rực rỡ sắc đào, người và phương tiện ra vào mua bán đào tấp nập.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Thúc đẩy phát triển thủ công mỹ nghệ năm 2026

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Thúc đẩy phát triển thủ công mỹ nghệ năm 2026

LNV - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, làng nghề Việt Nam đứng trước vận hội mới nhưng cũng đầy thách thức từ xu hướng “xanh hóa” và “số hóa” toàn cầu. Trong cuộc trao đổi đầu xuân với Tạp chí Làng nghề Việt Nam, NGƯT Trịnh Quốc Đạt – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhìn lại các hoạt động đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề; vinh danh 155 nghệ nhân trong năm qua, đồng thời thông tin nhiều hoạt động trọng tâm trong năm 2026 đưa sản phẩm Việt vươn tầm thế giới...
Làng gốm Lái Thiêu tạo hình linh vật ngựa

Làng gốm Lái Thiêu tạo hình linh vật ngựa

LNV - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng gốm Lái Thiêu (phường Lái Thiêu, TP.Hồ Chí Minh) rộn ràng khi các xưởng bước vào mùa tạo hình linh vật ngựa. Không khí tạo linh vật bao trùm khắp làng nghề, các xưởng đỏ lửa từ sớm.
Nước mắm truyền thống bán nhiều trong dịp Tết

Nước mắm truyền thống bán nhiều trong dịp Tết

LNV - Những ngày này, về các làng mắm truyền thống ở phía Đông của tỉnh như Gành Đỏ (phường Xuân Đài), Long Thủy (phường Bình Kiến), Mỹ Quang (xã Tuy An Nam) tỉnh Đắc Lắc, dễ dàng cảm nhận nhịp sản xuất đang dần sôi động. Trong các xưởng mắm, công nhân ra vào tấp nập; ngoài đường làng, ngõ xóm, những chuyến xe chở hàng liên tục lăn bánh.
Gặp nghệ nhân 10 năm liên tiếp “thổi hồn” vào linh vật đường hoa

Gặp nghệ nhân 10 năm liên tiếp “thổi hồn” vào linh vật đường hoa

LNV - Dưới cái nắng gắt giữa những ngày giáp Tết Bính Ngọ (2026), xưởng chế tác của Nghệ nhân Đinh Văn Tòng tại phường An Phú Đông (TP. HCM) vẫn rộn rã tiếng máy, tiếng đục. Ở tuổi 75, ông Tòng vẫn miệt mài cùng học trò tỉ mỉ từng nét vẽ, nhát cắt để kịp mang linh vật Xuân đến với người dân thành phố.
Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

LNV - Phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai là nơi núi rừng Tây Nguyên hội tụ không chỉ vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên mà còn là vùng đất lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Trong đó, làng nghề nón lá Gò Găng nổi bật như một biểu tượng văn hóa thủ công, vừa là nghề tạo thu nhập bền vững cho người dân, vừa giữ trọn tinh hoa bản sắc dân tộc.
TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

(LNV) - Các nghệ nhân tại xưởng chế tác thủ công trên địa bàn phường An Phú Đông (TP. HCM) đang gấp rút hoàn thiện linh vật ngựa quy mô lớn phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện văn hóa thường niên diễn ra trên địa bàn thành phố, dự kiến kéo dài từ 19h ngày 15/2 (28 tháng Chạp) đến 21h ngày 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ).
TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

(LNV) - Các nghệ nhân tại xưởng chế tác thủ công trên địa bàn phường An Phú Đông (TP. HCM) đang gấp rút hoàn thiện linh vật ngựa quy mô lớn phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện văn hóa thường niên diễn ra trên địa bàn thành phố, dự kiến kéo dài từ 19h ngày 15/2 (28 tháng Chạp) đến 21h ngày 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ).
Nghệ nhân Phan Thị Thuận được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân năm 2025

Nghệ nhân Phan Thị Thuận được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân năm 2025

LNV - Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị thủ công truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, thì đâu đó vẫn còn có những con người lặng lẽ, bền bỉ gìn giữ tinh hoa nghề truyền thống như gìn giữ chính mạch sống văn hóa dân tộc. Nghệ nhân Phan Thị Thuận (xã Hồng Sơn, Thành phố Hà Nội) là một người phụ nữ như thế, bà đã gắn bó trọn đời với nghề dệt lụa truyền thống quê hương.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Sản phẩm OCOP Gia Lai nhộn nhịp phục vụ thị trường Tết

Sản phẩm OCOP Gia Lai nhộn nhịp phục vụ thị trường Tết

LNV - Càng cận kề Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí sản xuất và kinh doanh sản phẩm OCOP tại Gia Lai càng trở nên sôi động. Từ các doanh nghiệp, hợp tác xã đến hệ thống bán lẻ, tất cả đều bước vào giai đoạn cao điểm, tất bật chuẩn bị nguồn hàng phon
Công an phường Cửa Nam tuyên truyền phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng bằng hình thức sân khấu hóa

Công an phường Cửa Nam tuyên truyền phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng bằng hình thức sân khấu hóa

LNV - Sáng 6/2 tại Trường Cao đẳng nghệ thuật Hà Nội, Công an phường Cửa Nam đã phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình tuyên truyền phòng ngừa tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng cho đông đảo học sinh, sinh viên đang học tập và
Gia Lai: Phường An Bình tổ chức chương trình văn nghệ đặc biệt “Mừng Đảng, Mừng Xuân” và tặng quà “Tết vì người nghèo”

Gia Lai: Phường An Bình tổ chức chương trình văn nghệ đặc biệt “Mừng Đảng, Mừng Xuân” và tặng quà “Tết vì người nghèo”

LNV - Trong không khí phấn khởi, tự hào của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trước thành công rất tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Và chuỗi hoạt động kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1
Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Hội chợ trưng bày, giới thiệu và bán các sản phẩm của hơn 23 tỉnh, TP trong cả nước như: trà shan tuyết, giò chả Ước Lễ,
Xã Suối Hai thúc đẩy tiêu dùng nội địa qua Triển lãm thủ công mỹ nghệ Xuân Bính Ngọ 2026

Xã Suối Hai thúc đẩy tiêu dùng nội địa qua Triển lãm thủ công mỹ nghệ Xuân Bính Ngọ 2026

LNV - Trong không khí rộn ràng đón Xuân Bính Ngọ 2026, sáng 5/2, Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương tổ chức Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Tết
Giao diện di động