(Ảnh báo Thanh Hóa)

Đến với Làng Trà Đông vào chiều thu, giữa khói bụi than lửa, chúng ta sẽ thấy được các nghệ nhân đúc đồng nhẫn nại, tỉ mỉ khắc từng nét hoa văn lên khuôn đúc, họ như những nghệ sĩ tài hoa đang cháy hết mình để thổi hồn vào những sản phẩm đó. Làng nghề đúc đồng Trà Đông không chỉ là nơi lưu giữ kỹ thuật đúc đồng truyền thống độc đáo của cả nước mà còn là địa chỉ du lịch làng nghề thu hút du khách gần xa.

Hiện nay Làng nghề đúc đồng truyền thống Trà Đông đang duy trì 25 lò đúc lớn, làng có 4 nghệ nhân được Chủ tịch nước công nhận là Nghệ nhân ưu tú. Các nghệ nhân này đã có công lớn trong việc phục dựng làm sống lại và phát triển nghề đúc đồng cổ truyền.

Lễ đón nhận di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia (Ảnh: TTXVN)

Theo nghệ nhân ưu tú Lê Văn Dương cho biết, ngày nay một số công đoạn sản xuất của Làng nghề Trà Đông đã được hỗ trợ bằng máy móc. Tuy nhiên, các công đoạn làm khuôn, nấu nguyên liệu, đổ đồng, làm nguội vẫn cần bàn tay trực tiếp của con người. Việc chế tác đồng cơ bản vẫn theo phương pháp thủ công, truyền thống, cha truyền con nối qua nhiều thế hệ. “ Để phát triển và giữ được nghề là phải có tâm, phải có đức tính thật kiên trì thì mới có thể giữ vững được nghề”.

Các sản phẩm sản xuất của Làng như: trống đồng, chiêng đồng, đồ thờ, lư hương và các linh vật… Trong đó tác phẩm trống đồng được coi là thế mạnh và độc đáo nhất. Thông thường đúc trống đồng một mặt đã khó, vậy mà năm 2012 nghệ nhân ưu tú Nguyễn Bá Châu còn làm một việc khó hơn đó là: đúc trống đồng hai mặt. Đúc trống đồng hai mặt khác hoàn toàn với đúc trống đồng truyền thống và đây là thách thức lớn bởi từ trước tới tới nay, làng nghề chưa có ai đúc như vậy. “Về kỹ thuật của khuôn đúc hai mặt thì khó hơn nhiều, tôi làm cái đầu tiên ở Việt Nam vì nó là biểu tượng cho những cái sau, nó đã chứng minh rằng có thể làm được mọi thứ bằng đồng” – Ông Châu cho biết.

Trong việc làm khuôn đúc đồng được các thế hệ gìn giữ và trao truyền từ đời này sang đời khác, cùng với sự sáng tạo không ngừng của các nghệ nhân nơi đây để tạo ra các sản phẩm tinh xảo độc đáo, nhưng vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống của người Việt. Luôn luôn đáp ứng được những mặt hàng mới để làm cho thị trường trong và ngoài nước ngày càng phát triển.

Trải qua những thăng trầm lịch sử, sự phát triển của các nghành nghề công nghiệp hiện đại, nhưng nghề đúc đồng truyền thống Trà Đông vẫn có sức sống bền vững và không ngừng phát triển. Bởi nơi đây có những nghệ nhân luôn đau đáu với nghề, tâm huyết lưu giữ, thổi hồn vào những sản phẩm truyền thống, đó cũng chính là lưu giữ văn hóa nghìn đời, đó chính là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Trọng Đủ - Bá Thoại