Bà Nhữ Thị Toản (75 tuổi, một người thợ thôn Mão Cầu) với 60 năm kinh nghiệm đang say sưa làm nón.

Thôn Mão Cầu được UBND tỉnh Hưng Yên cấp bằng công nhận là làng nghề truyền thống sản xuất nón lá từ năm 2003.

Thế nhưng, hiện nay ở làng còn rất ít hộ dân theo nghề vì thời gian làm ra 1 chiếc nón thành phẩm cần từ 7-8 tiếng và thu nhập không cao.

Chị Phạm Thị Dinh (Chủ xưởng sản xuất nón lá - Thôn Mão Cầu, tỉnh Hưng Yên) cho biết: “Số lượng làm nón giảm do nhu cầu sử dụng không còn nhiều như những năm trước. Hiện nay, trong thôn có khoảng 100 người dân nhận gia công nón lá cho chị. Mỗi ngày cơ sở của chị sản xuất khoảng 100 chiếc nón lá và thu mua hàng trăm chiếc của người dân trong thôn. Sản phẩm làm ra được đưa đi tiêu thụ khắp trong và ngoài tỉnh với giá bán từ 40.000 đến 200.000 đồng/chiếc”.

Là một vùng thuần nông, nghề làm nón lá đã tạo nhiều công ăn việc làm cho người dân tại địa phương những lúc nông nhàn.

Một trong những công đoạn để tạo ra một chiếc nón đẹp là làm khung nón. Vành nón được làm từ cật tre và được vót thủ công bằng tay, cố định hai đầu bằng sợi chỉ cước, công đoạn này đòi hỏi người thợ phải làm ra được khung đẹp, đều, tròn vành và chắc chắn.

Bà Hoàng Thị Loan (Mão Cầu, Hưng Yên) chia sẻ: “Nghề làm nón yêu cầu tính tỉ mỉ, chăm chút, không nóng vội.; người thợ trau chuốt cho từng lớp lá, cắt khung viền một cách gọn gàng. Nhìn cái nón phải đẹp mắt, ưa nhìn, mình hài lòng thì người mua mới yên tâm”.

Lá nón được nhập từ Thanh Hóa rồi vận chuyển về Hà Đông. Sau đó được phân phối khắp các tỉnh thành có nhu cầu sử dụng. Lá sau khi được mua về phải phơi khô, tẽ lá rồi là lá. Khi là lá lưu ý là nhanh tay để lá không bị cháy.

Người thợ khéo léo sắp xếp các lớp lá, lớp mo giúp chiếc nón bằng phẳng, không tạo ra các nếp nhăn hoặc lồi lõm, tạo tính thẩm mĩ cao.

Làm nón lá có 8 công đoạn, công đoạn khó nhất là khâu kim. Cái tài của người thợ thôn Mão Cầu là các mối nối, sợi móc khi khâu được giấu kín và khi nhìn vào chiếc nón chỉ thấy đều tăm tắp những mũi khâu.

Chị Nguyễn Thị Thủy (Mão Cầu, Hưng Yên) chia sẻ: Nghề làm nón này không chỉ là nghề để chị kiếm sống mà còn là niềm yêu thích và tự hào vì là nghề truyền thống của quê hương.

Với người dân Mão Cầu, nghề làm nón lá là niềm tự hào, nét đặc trưng riêng của làng nói riêng và của tỉnh Hưng Yên nói chung