Tại Lễ khai trương Văn phòng đại diện tại Hải Phòng của Tạp chí Làng nghề Việt Nam tổ chức ngày 12/10/2023 vừa qua, các đại biểu dự lễ rất ấn tượng về một tác phẩm gốm do nghệ nhân "bàn tay vàng" Đồng Văn Duy - Chủ xưởng Gốm "Duy Gốm" mang đến trưng bày tại hội trường. Đó là một chiếc bình Gốm "hút tài lộc " được nghệ nhân chế tác khá tinh sảo và hoàn toàn thủ công.

Nghệ nhân Đồng Văn Duy bên sản phẩm Gốm đặc sắc mới sắp cho vào lò nung

Có lẽ sức cuốn hút của chiếc bình này là ở màu men vàng lóng lánh của nó. So với bình "hút tài lộc" của Bát Tràng thì bình này thấp hơn, nhưng lại được đắp nổi chung quanh những nụ và bông hoa hồng cùng những đồng tiền xu cổ. Bề mặt của bình có những đốm nâu điểm xuyết hài hòa.

Phóng viên Văn phòng Đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng đã xuống tham quan 2 xưởng sản xuất gốm và đồ mộc của anh Đồng Văn Duy ở phường Bàng La (Đồ Sơn) và ở xã Tân Phong (Kiến Thuỵ) thành phố Hải Phòng, và được anh Duy chia sẻ : "Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống ba đời làm nghề mộc (chủ yếu làm kèo cột nhà gỗ). Năm 17 tuổi anh lên huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây cũ, (nay thuộc Hà Nội) học nghề chạm, khắc gỗ mỹ nghệ, hoành phi, câu đối...Trải qua mấy năm vừa học nghề vừa cùng những cánh thợ đi khắp nơi dựng nội thất cho các Đình, Đền, Chùa anh nhận ra một điều : "Xã hội ngày càng phát triển, nghề chạm khắc gỗ, làm các đồ thờ cúng vẫn tồn tại và phát triển, nên khi trở về quê anh đã mở xưởng chạm khắc gỗ mỹ thuật vừa sản xuất, vừa đào tạo, truyền nghề cho gần 100 học viên. Nhiều học viên nay đã trưởng thành và mở xưởng riêng. Được biết, anh cũng là một trong những người đầu tiên mang nghề chạm khắc gỗ các đồ thờ về quê hương.

Tác phẩm bình Gốm "Hút Tài Lộc" độc đáo.

Cũng trong những năm tháng đi học và làm nghề mộc xa quê đó anh may mắn có được nhiều cơ hội tiếp xúc với những thợ làm gốm giỏi ở nhiều địa phương. Nên trong mình nảy sinh sự đam mê, yêu thích, nhất là khi được trực tiếp xem các nghệ nhân chế tác ra những sản phẩm gốm đặc sắc. Vốn là thợ điêu khắc, anh nghĩ mình sẽ làm được và tự nhủ quyết tâm học nghề này, đi với đó vẫn duy trì, phát triển nghề chạm khắc gỗ. Từ suy nghĩ đó, năm 2021, anh đã tìm đến các thợ giỏi và các Nghệ nhân gốm ở Hải Phòng xin học nghề. Khi đã cơ bản nắm được qui trình, kỹ thuật làm gốm do các nghệ nhân truyền cho, anh tiếp tục lên làng gốm, sứ Bát Tràng để học hỏi thêm và tìm mua vật tư, men, lò nung...Tháng 11 năm ấy, anh thuê chuyến xe ô tô chở các vật dụng cần thiết từ Bát Tràng về quê tiến hành xây dựng xưởng, đắp lò nung....Sau đó lao vào thiết kế, sản xuất ra những mẻ hàng đầu tiên. Anh mời thêm 2 người nữa cùng làm, Vì làm gốm thủ công hoàn toàn bằng tay nên đòi hỏi người thợ phải yêu nghề, sáng tạo và chịu khó. Lúc đầu, tỷ lệ hàng đạt tiêu chuẩn và hỏng là 50/50. Đây là tỷ lệ khá cao, gây tổn thất nhiều về đồng vốn đầu tư...Nhưng với lòng đam mê nghề anh vẫn không nản lòng, vừa làm, vừa nghiên cứu, rút kinh nghiệm, dần dần những chiếc bình Gốm và các sản phẩm có nhiều hình dáng, hoa văn đẹp hơn đã ra đời, mỗi khi một sản phẩm ra lò thành công càng khuyến khích anh say mê nghề hơn....

Trong quá trình sản xuất, anh thấy mình cần phải có một bước đột phá mới trong công nghệ để đáp ứng với thị trường, thị hiếu người tiêu dùng. Là người mới vào nghề làm gốm, anh như người đang tập bò, tập đi trong khi người ta đã chạy ầm ầm rồi....nếu không có sự đột phá, sản phẩm làm ra sẽ bị lỗi thời và tụt hậu......

Được biết, bước đột phá của anh Duy chính là từ công nghệ "men gốm". Từ chỗ dùng men mua ở những cơ sở tin cậy, anh mày mò tự pha chế, thử nghiệm, điều tiết nhiệt độ lò nung... cho phù hợp. Đến nay, anh đã làm ra được 30 loại men gốm có chất lượng cao, với nhiều màu sắc đẹp, khá độc đáo. Trong đó có nhiều loại men có màu độc quyền của anh. Từ những loại men này mà nhiều sản phẩm gốm của anh đã được nhiều khách hàng trong nước và khách du lịch nước ngoài ưa thích. Một số sản phẩm đã được xuất đi Úc như các bộ ấm chén, bình gốm, đồ chơi trang trí với đa dạng màu sắc...

Hiện xưởng của anh Duy có nhiều sản phẩm khá độc đáo, có những sản phẩm có giá lên đến hơn chục triệu đồng. Những mặt hàng được người mua tìm đặt và sử dụng đều bảo đảm mẫu mã đẹp, chất lượng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước.

Vừa qua anh Duy đã đầu tư trang bị những công cụ, máy công cụ mới, đặc biệt đã và đang thay thế dần lò nung bằng ga bằng lò nung điện để sản phẩm có chất lượng cao hơn, đảm bảo môi trường.

Về lâu dài, anh dự định sẽ mở rộng , vươn xa hơn về quy mô sản xuất, đào tạo thợ, tạo công ăn việc làm cho người lao động và phát triển thị trường tiêu thụ, sản phẩm du lịch....

Sản phẩm chạm khắc gỗ mỹ nghệ của Nghệ nhân Đồng văn Duy

Hiện anh đã và đang xây dựng 2 cửa hàng trưng bày sản phẩm tại ngay xưởng sản xuất nhằm tạo điều kiện cho những người yêu thích gốm, mỹ nghệ và đặc biệt để cho khách du lịch trong, ngoài nước khi đến Hải Phòng nhất là đến Đồ Sơn, Kiến Thuỵ có dịp tham quan, chiêm ngưỡng các sản phẩm, cũng là góp phần vào xây dựng chương trình du lịch Làng nghề, quảng bá sản phẩm của thành phố.

Ông Nguyễn An Hưng Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng đã nhận xét : Nghệ nhân Đồng Văn Duy là người rất năng nổ, nhiệt tình trong công tác Hội... Những sản phẩm gốm phù điêu mỹ nghệ có giá trị của nghệ nhân Đồng Văn Duy đã làm phong phú thêm cho các sản phẩm của Làng nghề Hải Phòng....

Ngoài việc sản xuất các sản phẩm gốm, gốm phù điêu...anh Duy vẫn duy trì và phát triển nghề chạm khắc gỗ mỹ nghệ, hiện những sản phẩm như : Hoành phi, câu đối sơn son, thếp vàng... của xưởng anh sản xuất được rất nhiều người ưa chuộng, đặt hàng. Đồng thời anh cũng vẫn dạy và truyền nghề cho các thợ trẻ, tạo việc làm cho nhiều người...

Về phường Bàng La (Đồ Sơn) và xã Tân Phong (huyện Kiến Thuỵ) Hải Phòng, du khách và những người yêu thích sẽ được chiêm ngưỡng các sản phẩm gốm phù điêu, các sản phẩm bình gốm với nhiều hình dáng, màu men độc đáo và các sản phẩm gỗ thủ công mỹ nghệ tinh xảo ... tại xưởng gốm "Duy Gốm"...