Hà Nội: 16°C Hà Nội
Đà Nẵng: 25°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 28°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Giữ lửa nghề chiếu Bàn Thạch

LNV - Cách thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam 5km về hướng Đông, du khách sẽ bắt gặp những bãi đay, cói xanh tốt nằm dọc hai bên bờ hữu ngạn con sông Thu Bồn.

Đây là nguồn nguyên liệu chính của làng nghề dệt chiếu Bàn Thạch. Sợi cói đơn sơ nhưng khi qua bàn tay khéo léo, tài hoa của những người làm chiếu Bàn Thạch đã trở thành những chiếc chiếu mềm mại, sặc sỡ.


Nhuộm phẩm để có những sợi cói tươi tắn.

Công phu nghề thủ công

Những ngày tháng 7 này, dưới cái nắng gay gắt của mùa hè, chúng tôi tìm đến với thôn Đông Bình, xã Duy Vinh, Duy Xuyên, nơi mà được xem là cái nôi của nghề chiếu cói Bàn Thạch nổi tiếng xưa nay.

Chúng tôi đến nhà ông Phạm Phố (thôn Đông Bình, xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên). Ông Phạm Phố có hơn 40 năm gắn bó với nghề làm chiếu. Ông và người vợ đang làm dở chiếc chiếu. Chia sẻ về công đoạn làm ra chiếc chiếu Bàn Thạch, ông nói: Để làm ra một chiếu, đầu tiên là phải hái cói ở ngoài bãi rồi gánh hay chở xe về nhà. Tiếp tục tỉ mỉ ngồi chẻ cói ra thành những sợi nhỏ và đem chúng đi phơi dưới nắng gắt 5 ngày liên tiếp. Phải đảm bảo làm sao cho sợi cói không bị quá khô.

Sau khi phơi khô, người dân đem cói về nhuộm phẩm với đủ loại xanh, đỏ, tím, vàng… Để nhuộm màu chính xác khó phai thì phải nấu phẩm lên, nhúng từng chùm nhỏ vào, tùy theo độ đậm nhạt mà có thể nhúng 2-3 lần trở lên. Cói nhuộm phẩm xong phải phơi cho đủ nắng, không quá gắt vì dễ giòn gãy, cũng không qua dịu vì dễ ẩm mốc. Cói dùng để dệt phải ửng màu xanh, dệt xong đem phơi sẽ cho ra màu trắng sáng. Sợi cói còn dai không chắp nối thì sẽ cho ra một chiếc chiếu mịn màng.

Đến công đoạn dệt, phải chọn loại cây để làm khổ và dệt chiếu thường là cây cau già vì có độ bền, nhẹ và thẳng. Để dệt một chiếc chiếu thường cần có hai người: Một người giữ khổ và một người cầm thoi. Tùy theo hình dáng hoa văn mà người dệt sẽ điều khiển mặt cửi chạm nổi âm dương, mắc cửi đơn hay kép cho phù hợp. Bàn tay phải khéo léo điều khiển sợi đay lúc nâng lên, lúc chìm xuống, cải ba, cải hai… để cho ra các hình hoa văn thật ăn khớp nhau. Sau khi dệt xong, phải đem chiếu đi phơi ngoài trời trước khi đem bán.

Làng nghề đang bị mai một

Theo người dân thôn Đông Bình, trước đây, hầu như nhà nào cũng làm chiếu. Nghề dệt chiếu không chỉ là công việc mưu sinh, mà còn giúp những người con của làng gìn giữ, lưu truyền nghề truyền thống của ông cha để lại. Nhưng sau này, việc làm chiếu không đem lại hiệu quả kinh tế cao nên nhiều hộ đã chuyển sang một số nghề khác có hiệu quả kinh tế cao hơn. Thời hoàng kim của làng nghề truyền thống chiếu Bàn Thạch không còn nữa.

Cách nhà ông Phố không xa là nhà của ông Võ Nghi. Ông Nghi nói về sự mai một của làng nghề: “Trước kia, ở đây họ làm chiếu đông lắm nhưng giờ họ bỏ hết rồi. Đất trồng cói cũng chuyển sang nuôi tôm, cá cho hiệu quả kinh tế cao hơn. Xung quanh đây còn khoảng 10 hộ làm chiếu truyền thống như gia đình tôi. Đa số người làm chiếu hiện giờ là những người đã lớn tuổi.

Mỗi ngày vợ chồng tôi làm được đôi chiếu đem bán được 120.000 đồng, trừ cho chi phí vật liệu thì vợ, chồng tôi còn khoảng 60.000 đồng. Với số tiền này, không đủ cho chi phí sinh hoạt gia đình tôi nhưng vì yêu nghề và muốn lưu giữ nghề mà ông cha để lại nên tiếp tục làm chiếu. Trước thường có khách du lịch ghé đến tham quan, trải nghiệm cách dệt chiếu nhưng đợt rồi do dịch Covid-19 nên họ không đến. Từ khi nghề mai một, thanh niên, những người có sức khỏe đều bỏ nghề hết, nên chúng tôi đều phải tự làm”.

Ông Nguyễn Sáu, Chủ tịch UBND xã Duy Vinh cho biết do đặc thù là nghề thủ công nên nghề làm chiếu thường mất nhiều thời gian để cho ra một sản phẩm. Sản phẩm làm ra không đạt hiệu quả kinh tế cao, thị trường đầu ra chưa nhiều nên lao động trẻ đã chuyển sang các ngành, nghề khác.

Mặt khác, gần đây khâu làm nguyên liệu dệt chiếu cũng gặp không ít khó khăn khi các diện tích trồng đay, cói đều bị xâm nhập mặn, cây cói không phát triển, nên chất lượng nguồn nguyên liệu giảm. Sắp tới, xã sẽ quy hoạch lại diện tích trồng cói để sản xuất thêm đồ thủ công mỹ nghệ như giỏ xách, nón, mũ… kết hợp với làng chiếu để phát triển du lịch nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

Theo Đại đoàn kết

Tin liên quan

Tin mới hơn

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

LNV - Với hơn 2 ha chè Shan tuyết, gia đình bà Ma Thị Hường ở xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên thu trên 120 triệu đồng mỗi năm từ chè. Từ khi tham gia hợp tác xã, gia đình bà được hướng dẫn chăm sóc, thu hái và có nơi thu mua. Câu chuyện của bà Hường cho thấy cây chè bản địa đang đem lại sinh kế như thế nào cho người dân làng nghề Bản Mộc.
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

LNV - Giữa những đồi chè xanh mướt của xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, nghề trồng và chế biến chè từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân xóm Tân Quy. Từ những nương chè nhỏ phục vụ sinh hoạt gia đình, cây chè dần trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, gìn giữ nghề truyền thống và tạo nên những đổi thay trên vùng quê.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

LNV - Từ một người thợ học nghề gốm năm 1959, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ đã dành nhiều thập kỷ truyền nghề, cải tiến kỹ thuật và đưa sản phẩm gốm Đông Thành đến với thị trường. Câu chuyện của ông gợi mở một hướng đi thiết thực: bảo tồn nghề truyền thống phải gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở ra hướng đi mới gắn với du lịch trải nghiệm.
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thành lập hợp tác xã để nâng thu nhập cho người làm nghề.
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến quy tụ gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với 166 gian hàng quốc tế, cùng sự tham gia của 24 tỉnh, thành phố trong cả nước. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá tinh hoa nghề thủ công truyền thống, thúc đẩy kết nối giao thương và phát triển làng nghề theo hướng xanh, bền vững

Tin khác

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

LNV- Tối 14/11, trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), các nhà thiết kế đến từ 12 quốc gia đã cùng tạo nên đêm trình diễn Global Craft Fashion Show 2026, mang đến những sắc màu văn hóa đặc sắc. Từ lụa Việt thếp vàng đến những chất liệu dệt, nhuộm và chế tác thủ công truyền thống, mỗi bộ sưu tập kể một câu chuyện riêng về di sản, sự sáng tạo và khát vọng đưa nghề thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại.
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

LNV - Từ nền tảng những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được công nhận, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang nâng tầm chè Shan tuyết Bằng Phúc thông qua bảo tồn nguồn gen, sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ gắn với du lịch trải nghiệm.
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

LNV - Gắn bó với những gốc chè Shan tuyết cổ thụ và phương thức chế biến truyền thống, thôn Bản Mộc (xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề chè Shan tuyết. Danh hiệu ghi nhận nỗ lực gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, đồng thời mở ra cơ hội để chè Bản Mộc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu.
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

LNV - Tối 13/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội hợp tác về truyền nghề, thiết kế và phát triển thị trường cho sản phẩm thủ công.
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn vừa ký Quyết định số 2917/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, nghệ nhân, thợ giỏi và tổ chức, cá nhân có công đưa nghề mới về các địa phương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

LNV - Trong không gian văn hóa phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc, đồng thời kết nối làng nghề với phố nghề, góp phần lan tỏa giá trị di sản và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

LNV - Trong không gian văn hóa giàu dấu ấn lịch sử của khu phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” không chỉ giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc mà còn mở ra cơ hội kết nối làng nghề với phố nghề, đưa tinh hoa thủ công mỹ nghệ đến gần hơn với công chúng. Đây là hướng đi thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy sáng tạo và phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

LNV - Bình Liêu (Quảng Ninh) không chỉ sở hữu cảnh sắc núi rừng hùng vĩ, đẹp tựa như tranh mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, nghề truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Đây là nguồn lực để phát triển kinh tế nông thôn, được minh chứng qua câu chuyện miến dong của Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu với hướng đi kết hợp bản sắc truyền thống - khoa học công nghệ - thị trường.
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

LNV - Đến thôn Khả Lĩnh, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai hỏi thăm nhà ông bà Đông- Nga nuôi ong thì từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết. Trong số 3 hộ nuôi ong lấy mật tại địa phương, gia đình ông Nguyễn Văn Đông và bà Nguyễn Lê Hằng Nga là hộ có quy mô lớn nhất với 200 đàn ong mật, mang lại nguồn thu nhập vài trăm triệu mỗi năm và góp phần làm giàu cho gia đình, làm đẹp cho mảnh đất quê hương.
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

LNV - Hơn một thế kỷ gắn bó với cây trầu, người dân Vĩnh Thuận Đông đang củng cố liên kết sản xuất và phát triển du lịch nông nghiệp để nâng giá trị làng nghề
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống  vươn ra thị trường quốc tế

Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế

LNV - Từ làng đúc gang truyền thống, Mỹ Đồng (Hải Phòng) đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bằng việc đổi mới phương thức sản xuất và mở rộng thị trường, các cơ sở kim khí tại đây đã và đang đưa sản phẩm của làng nghề vươn ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế kim khí Việt Nam.
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

LNV - Phát triển làng nghề xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn nghề truyền thống và bảo vệ môi trường. Các chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh công nghệ sạch, hoàn thiện hạ tầng xử lý chất thải và xây dựng chính sách phù hợp từng ngành nghề, hướng tới phát triển bền vững
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

LNV - Chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm văn hóa “Tinh hoa hội tụ” tại Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, từ ngày 03/11/2026 đến ngày 03/01/2027.
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

LNV - Cách trung tâm Hà Nội gần 20km về phía Nam, làng nghề sơn mài Hạ Thái (nay thuộc xã Hồng Vân, Thành phố Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây còn mở ra những trải nghiệm mới, đưa du khách đến gần hơn với chất liệu sơn ta và nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

LNV- Từ hồi trống báo hiệu ngày tựu trường đến những nhịp trống rộn ràng trong đêm hội Trung thu, âm thanh ấy đã len vào ký ức và trở thành một phần quen thuộc của đời sống văn hóa Việt. Thế nhưng, phía sau mỗi nhịp trống ấy là những ngày tháng lao động bền bỉ của người thợ Đọi Tam. Hơn nghìn năm qua, từ đôi tay người thợ, những chiếc trống vẫn nối dài hành trình, mang âm hưởng của làng nghề đến khắp mọi miền.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Sở Công Thương Hà Nội đồng hành doanh nghiệp làng nghề chuyển đổi số, hướng tới thương mại bền vững

Sở Công Thương Hà Nội đồng hành doanh nghiệp làng nghề chuyển đổi số, hướng tới thương mại bền vững

Từ các phiên livestream quảng bá sản phẩm làng nghề đến Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”, Sở Công Thương Hà Nội đang hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất đổi mới cách tiếp cận thị trường nội địa, hướng
Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

ocopvietnam - Tối 18/11, Hội chợ Xanh khu vực Kinh tế tập thể, Hợp tác xã năm 2026 chính thức khai mạc tại Nghệ An, quy tụ hơn 150 hợp tác xã, tổ hợp tác, làng nghề và doanh nghiệp đến từ 9 tỉnh, thành phố. Với hơn 600 dòng sản phẩm tiêu biểu, trong đó có
Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

ocopvietnam - Bỏ công việc ổn định ở các doanh nghiệp lớn, kỹ sư hóa Phan Minh Tiến về quê Cần Giờ, mày mò cách lấy mật từ cuống dừa nước, phần mà người dân xưa nay vẫn bỏ đi. Hơn 7 năm sau, mật dừa nước cô đặc hữu cơ Vietnipa đã sang tới Mỹ và vừa được H
Hành trình nâng tầm nông sản quê hương

Hành trình nâng tầm nông sản quê hương

ocopvietnam - Từ những món mứt truyền thống trong căn bếp gia đình, chị Phạm Thu Tiền (xã Nhơn Ái, TP Cần Thơ) từng bước xây dựng thương hiệu “Gian bếp củi”, đưa nông sản địa phương trở thành sản phẩm có giá trị. Kết hợp bí quyết chế biến truyền thống với
Hà Nội siết giám sát an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản dịp cuối năm

Hà Nội siết giám sát an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản dịp cuối năm

ocopvietnam - Từ đầu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã lấy 1.115 mẫu nông, lâm, thủy sản để giám sát, phát hiện 65 mẫu không đạt một số chỉ tiêu an toàn thực phẩm. Dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, thành phố tiếp tục lấy mẫu trên diện rộng, t
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động