Từ yêu cầu thực tiễn đến lựa chọn chiến lược

Hà Nội là địa phương có hệ thống làng nghề phong phú, số lượng sản phẩm OCOP lớn, đa dạng về chủng loại và giàu bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít sản phẩm OCOP vẫn đang loay hoay với bài toán thị trường: mẫu mã chưa thực sự hấp dẫn, bao bì còn đơn giản, thiếu câu chuyện thương hiệu, kênh phân phối hạn chế, đặc biệt là khả năng tiếp cận du khách và thị trường tiêu dùng hiện đại.

Trong bối cảnh đó, việc chỉ dừng lại ở hỗ trợ sản xuất hay tổ chức các điểm bán lẻ đơn thuần đã không còn đáp ứng được yêu cầu phát triển. OCOP cần một “bệ đỡ” mới – nơi hội tụ các yếu tố thiết kế, sáng tạo, trưng bày, trải nghiệm và kết nối thị trường. Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP ra đời từ chính yêu cầu thực tiễn ấy.

Từ nhu cầu đó, Sở công thương Hà Nội đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội phát triển mô hình Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP. Khác với các điểm giới thiệu và bán sản phẩm truyền thống, Trung tâm này được định vị là mô hình tích hợp, đóng vai trò trung gian giữa làng nghề – chủ thể OCOP với thị trường. Đây không chỉ là nơi bán hàng, mà còn là không gian sáng tạo, nơi các giá trị văn hóa làng nghề được tái hiện, sản phẩm được “kể câu chuyện” một cách bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Hà Nội là địa phương có hệ thống làng nghề phong phú, số lượng sản phẩm OCOP lớn.

“Lời giải” cho những điểm nghẽn của sản phẩm OCOP

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của sản phẩm OCOP hiện nay là khoảng cách giữa giá trị truyền thống và nhu cầu thị trường hiện đại. Nhiều sản phẩm có chất lượng tốt, mang đậm bản sắc địa phương nhưng chưa được thiết kế phù hợp với thị hiếu tiêu dùng mới, chưa đáp ứng yêu cầu về thẩm mỹ, công năng hay trải nghiệm mua sắm.

Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP ra đời nhằm giải quyết trực tiếp những hạn chế đó. Thông qua việc kết nối nghệ nhân, chủ thể OCOP với các nhà thiết kế, chuyên gia sáng tạo, chuyên gia thị trường, Trung tâm hỗ trợ cải tiến mẫu mã, bao bì, định hướng phát triển sản phẩm theo nhu cầu của từng phân khúc khách hàng. Tại đây, sản phẩm OCOP không chỉ được trưng bày mà còn được “đặt trong ngữ cảnh” – gắn với không gian văn hóa làng nghề, với câu chuyện về lịch sử, con người và giá trị bản địa.

Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP trở thành điểm dừng chân hấp dẫn trong các tour du lịch làng nghề, du lịch nông thôn

Bên cạnh đó, Trung tâm còn đóng vai trò là nơi thử nghiệm thị trường. Thông qua hoạt động trưng bày, giới thiệu, tổ chức sự kiện, triển lãm, sản phẩm OCOP có cơ hội tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, đặc biệt là khách du lịch trong nước và quốc tế. Những phản hồi từ thị trường giúp chủ thể OCOP điều chỉnh sản phẩm, hoàn thiện thiết kế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với du lịch địa phương, Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP trở thành điểm dừng chân hấp dẫn trong các tour du lịch làng nghề, du lịch nông thôn. Du khách không chỉ đến mua sản phẩm, mà còn được trải nghiệm không gian văn hóa, tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ nghệ nhân và tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Điều này góp phần gia tăng giá trị cho du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

“Hạ tầng mềm” cho mục tiêu phát triển bền vững

Trong chiến lược phát triển OCOP gắn với du lịch và thương mại của Hà Nội, Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP được xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Dù không phải là công trình hạ tầng theo nghĩa truyền thống, nhưng Trung tâm lại đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Việc đầu tư phát triển các Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP thể hiện cách tiếp cận mới của Hà Nội: lấy sáng tạo làm động lực, lấy thị trường làm định hướng và lấy con người làm trung tâm. Đây cũng là nền tảng để các câu chuyện tiếp theo về sản phẩm, nghệ nhân, du lịch làng nghề và chuyển đổi mô hình OCOP được tiếp nối, lan tỏa và đi vào chiều sâu.

Có thể khẳng định, Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP chính là “hạ tầng mềm” nhưng tạo ra những giá trị “cứng” cho kinh tế nông thôn Thủ đô – nơi truyền thống được tiếp nối bằng sáng tạo, và sản phẩm OCOP được nâng tầm để hội nhập bền vững với thị trường trong nước và quốc tế.