Hội nghị tập trung đánh giá kết quả công tác khuyến công năm 2025 và 9 tháng năm 2026; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai các đề án; đồng thời xác định định hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng khi năm 2026 là năm đầu triển khai Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 (theo Quyết định số 2646/QĐ-BCT), đồng thời diễn ra trong thời điểm Cục Công nghiệp vừa tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về khuyến công.

Kết quả tích cực và những thách thức trong liên kết vùng

Bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đánh giá khu vực phía Nam có nhiều lợi thế về vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, thị trường tiêu thụ, hệ thống logistics và khả năng liên kết vùng.

Trong đó, TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu mối kết nối công nghệ, thương mại, dịch vụ và thị trường, tạo điều kiện để các địa phương phát triển chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia chuỗi cung ứng. Những lợi thế này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong hoạt động khuyến công, chuyển từ hỗ trợ từng cơ sở riêng lẻ sang thúc đẩy năng lực sản xuất và gia tăng giá trị theo chuỗi.

Bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp phát biểu khai mạc Hội nghị

Theo dự thảo báo cáo tổng hợp tại hội nghị, công tác giải ngân và triển khai nguồn kinh phí khuyến công tại khu vực phía Nam ghi nhận các con số cụ thể:

Năm 2025, toàn khu vực thực hiện 38,5 tỷ đồng kinh phí khuyến công, đạt 51% kế hoạch. Trong 9 tháng năm 2026, thực hiện 34,141 tỷ đồng, đạt 48,05% tổng kế hoạch được duyệt (71,056 tỷ đồng). Kinh phí khuyến công quốc gia thực hiện 10,082 tỷ đồng, đạt 62,40% kế hoạch. Kinh phí khuyến công địa phương thực hiện 24,059 tỷ đồng, đạt 43,82% kế hoạch. Khối lượng kinh phí còn lại là 36,915 tỷ đồng, đòi hỏi các địa phương phải tập trung cao độ trong các tháng cuối năm.

Dù chịu ảnh hưởng do sắp xếp tổ chức bộ máy, hoạt động khuyến công 9 tháng năm 2026 vẫn đạt nhiều kết quả: hỗ trợ 2 mô hình trình diễn kỹ thuật và 63 cơ sở công nghiệp nông thôn trong chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến và xử lý môi trường; duy trì các hoạt động xúc tiến thương mại, bình chọn và giới thiệu sản phẩm.

Tuy nhiên, phát biểu kết luận hội nghị, bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đã chỉ ra "khoảng trống" lớn: Trong kế hoạch năm 2025 và 2026, các địa phương gần như không có đề án điểm và không có nội dung hỗ trợ liên doanh, liên kết sản xuất. Cách tiếp cận đề án vẫn thiên về hỗ trợ riêng lẻ, chưa khai thác tương xứng tiềm năng liên kết giữa vùng nguyên liệu, chế biến và thị trường tại khu vực phía Nam. Bên cạnh đó, dù cả 8 địa phương đều có đơn vị sự nghiệp với tổng số 260 người làm việc, nhưng số cán bộ trực tiếp triển khai hoạt động khuyến công đến cơ sở chỉ có 75 người.

6 nhiệm vụ trọng tâm đưa khuyến công trở thành động lực tăng trưởng bền vững

Nhấn mạnh tinh thần chuyển từ tư duy phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển, lấy công nghệ và năng suất làm động lực, doanh nghiệp làm chủ thể, hiệu quả sản xuất và thị trường làm thước đo, Lãnh đạo Cục Công nghiệp đề nghị các địa phương và đơn vị khuyến công khu vực phía Nam tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm:

Phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026 với hiệu quả thực chất: Rà soát, phân loại rõ các đề án (hoàn thành, đang triển khai, có thể tháo gỡ hoặc không còn khả thi). Chủ động giải quyết vướng mắc thuộc thẩm quyền về hồ sơ, vốn đối ứng, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán; tuyệt đối không để nguồn lực chậm đến cơ sở do thiếu phối hợp.

Đổi mới kế hoạch năm 2027 theo chuỗi giá trị và liên kết vùng: Chuyển từ tổng hợp nhu cầu mua sắm thiết bị đơn lẻ sang chủ động khảo sát ngành hàng, nhóm cơ sở tiềm năng. Nghiên cứu đề án gắn vùng nguyên liệu với chế biến sâu, tiêu chuẩn chất lượng, bảo quản, đóng gói, logistics và thị trường; ưu tiên công nghệ nâng năng suất, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Nguồn ngân sách phải đóng vai trò dẫn dắt, thu hút thêm đầu tư từ doanh nghiệp.

Triển khai đồng bộ khung chính sách mới: Cập nhật kịp thời quy trình và áp dụng đúng thời điểm có hiệu lực của Nghị định số 235/2025/NĐ-CP, Thông tư số 63/2025/TT-BCT (bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu - RISEP), Thông tư số 66/2026/TT-BCT (quản lý kinh phí khuyến công quốc gia) và Thông tư số 139/2026/TT-BTC; lưu ý các điều khoản chuyển tiếp, không tự động áp dụng quy định mới cho hồ sơ thuộc trường hợp xử lý theo quy định trước đây.

Củng cố hệ thống thực thi và nâng cao chất lượng dịch vụ: Sở Công Thương tham mưu bảo đảm đầu mối chịu trách nhiệm và lực lượng chuyên môn từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các đơn vị sự nghiệp từng bước phát triển dịch vụ tư vấn về công nghệ, quản trị, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; nghiên cứu xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật, giá dịch vụ để nâng cao năng lực tự chủ.

Phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) gắn với thị trường: Không dừng ở công nhận danh hiệu, cần hỗ trợ nâng cấp về công nghệ, chất lượng, bao bì, thương hiệu cho các sản phẩm có tiềm năng. Tăng cường nhận diện RISEP và phát huy vai trò của TP. Hồ Chí Minh trong việc kết nối tiêu thụ sản phẩm vào hệ thống phân phối, kênh thương mại trong nước và quốc tế.

Chuyển mạnh sang quản lý trên dữ liệu và đánh giá kết quả sau hỗ trợ: Chuẩn hóa thông tin trên Hệ thống thông tin quản lý khuyến công. Báo cáo phải phản ánh được các chỉ số thực chất sau hỗ trợ như: công suất, năng suất, chất lượng, doanh thu, thị trường, việc làm, mức tiết kiệm nguyên nhiên liệu và vốn xã hội huy động được.

Quang cảnh Hội nghị

Lãnh đạo Cục Công nghiệp cũng đã đề nghị các địa phương khẩn trương cụ thể hóa các nội dung kết luận thành công việc có đầu mối, tiến độ và kết quả kiểm chứng được; tổng hợp kịp thời những vấn đề vượt thẩm quyền để gửi Cục Công nghiệp nghiên cứu, hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền. Cục Công nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp với các Sở Công Thương và hệ thống khuyến công địa phương để tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng đề án và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Với tinh thần xuyên suốt là chuyển từ tư duy phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển: ngân sách nhà nước dẫn dắt; công nghệ và năng suất là động lực; doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn là chủ thể; hiệu quả sản xuất, giá trị gia tăng và thị trường là thước đo. Khi từng cơ sở sản xuất mạnh lên, từng sản phẩm có giá trị hơn và từng chuỗi liên kết được hình thành, khuyến công sẽ đóng góp thiết thực hơn vào mục tiêu tăng trưởng công nghiệp nhanh và bền vững.