Trao giải đặc biệt cho ông Nguyễn Văn Dũng đạt giải đặc biệt với bộ sản phẩm hộp khảm Bách Nhi.

Gần 300 sản phẩm hội tụ tinh hoa làng nghề thủ đô

Chiều ngày 28/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức lễ trao giải Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 cho các tổ chức, cá nhân, nghệ nhân, thợ giỏi trên địa bàn thành phố. Sản phẩm dự thi được chia thành 5 nhóm gồm: mây, tre, lá, cói; sơn mài, khảm trai, ốc, gỗ mỹ nghệ; gốm sứ và thủy tinh; dệt, may, thêu; cùng các nhóm sản phẩm khác như điêu khắc đá, kim khí, hoa nghệ thuật, tranh...

Theo báo cáo của Ban tổ chức, Hội thi đã tiếp nhận 183 tác giả với 298 sản phẩm, bộ sản phẩm.

Trong đó, nhóm mây, tre, lá tự nhiên có 51 sản phẩm; nhóm sơn mài, khảm trai, gỗ mỹ nghệ có 86 sản phẩm; nhóm gốm sứ và thủy tinh có 67 sản phẩm; nhóm dệt, may, thêu, đan, móc có 51 sản phẩm; nhóm còn lại có 43 sản phẩm. Trong số 183 tác giả tham dự có 28 nghệ nhân và 155 thợ giỏi. Người cao tuổi nhất tham gia Hội thi là 75 tuổi, trong khi người trẻ nhất mới 16 tuổi. Khoảng cách gần 60 năm giữa các thế hệ phần nào cho thấy sức lan tỏa và sự tiếp nối của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay. Kết quả, Ban tổ chức đã trao tổng cộng 71 giải thưởng, gồm 1 giải Đặc biệt, 5 giải Nhất, 10 giải Nhì, 14 giải Ba, 20 giải Khuyến khích và 21 giải phụ. 100% tác giả tham gia được Ban tổ chức trao giấy chứng nhận.

Ban tổ chức cũng đề xuất tặng giấy khen cho 18 nghệ nhân có thành tích nổi bật nhằm kịp thời động viên, ghi nhận những đóng góp của các nghệ nhân đối với sự thành công của Hội thi và sự phát triển của nghề, làng nghề Thủ đô.

Không chỉ đẹp, sản phẩm phải sống được trên thị trường

Một điểm đáng chú ý của Hội thi năm nay là tiêu chí đánh giá không dừng ở yếu tố thẩm mỹ hay giá trị truyền thống. Ban tổ chức dành trọng số khá lớn cho tính thân thiện với môi trường và khả năng thương mại. Cụ thể, sản phẩm có ý tưởng mới được tính 15 điểm; tính thẩm mỹ 15 điểm; giá trị truyền thống 15 điểm; thân thiện với môi trường 20 điểm; tính thương mại 25 điểm. Những sản phẩm nhỏ gọn, tinh xảo, thể hiện bản sắc văn hóa và phù hợp làm quà tặng, quà lưu niệm được cộng điểm ưu tiên.

Cách chấm điểm này cho thấy yêu cầu ngày càng rõ đối với sản phẩm làng nghề: không chỉ cần đẹp, độc đáo và mang dấu ấn truyền thống, mà còn phải có khả năng ứng dụng, tiếp cận người tiêu dùng, phát triển thành hàng hóa và từng bước hướng tới thị trường xuất khẩu. Ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết: Hội thi năm nay không chỉ chú trọng giá trị thẩm mỹ và yếu tố truyền thống mà còn đặt yêu cầu cao đối với khả năng ứng dụng, tính thân thiện với môi trường và tiềm năng thương mại của sản phẩm. Qua đó, Ban tổ chức mong muốn khuyến khích các nghệ nhân, thợ giỏi tiếp tục đổi mới sáng tạo, tạo ra những sản phẩm vừa mang bản sắc làng nghề Thủ đô, vừa đáp ứng nhu cầu thị trường, có khả năng mở rộng tiêu thụ và hướng tới xuất khẩu.

Ông Nguyễn Văn Dũng đang giới thiệu sản phẩm đạt giải đặc biệt của mình cho khách tham quan

Giữ nghề từ những ký ức văn hóa

Tại Hội thi, nghệ nhân Nguyễn Văn Dũng đạt giải đặc biệt với bộ sản phẩm hộp khảm Bách Nhi. Ông cho biết: “Sáng tạo sản phẩm trước hết bắt đầu từ tình yêu với nghề và mong muốn giữ lại những giá trị văn hóa đang dần mai một. Nhiều ý tưởng của mình được hình thành từ các tích xưa, hình ảnh trẻ em vui chơi và những trò chơi dân gian từng rất quen thuộc trong đời sống. Qua đôi tay người thợ, những ký ức ấy được đưa trở lại trên sản phẩm bằng kỹ thuật thủ công truyền thống, kết hợp nhiều công đoạn tạo hình, vẽ, sơn, nhuộm và xử lý bề mặt” Theo ông Dũng, ngày nay nhiều trò chơi dân gian không còn hiện diện thường xuyên trong đời sống trẻ em. Vì vậy, tái hiện chúng trên sản phẩm thủ công cũng là một cách để những giá trị cũ không bị lãng quên.

Với người nghệ nhân đã có nhiều năm làm nghề, giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở nguyên liệu. Một tác phẩm có thể mất rất nhiều thời gian và công sức để hoàn thiện, từ khâu lên ý tưởng, tạo hình đến xử lý từng chi tiết nhỏ. Có sản phẩm của ông khi đưa ra thị trường có giá khoảng 30 triệu đồng; những tác phẩm được đầu tư kỹ hơn về chất liệu, kỹ thuật và độ tinh xảo có thể đạt giá trị hàng trăm triệu đồng.

Từ nguyên liệu bản địa đến sản phẩm có tính ứng dụng

Một hướng sáng tạo khác được thể hiện qua sản phẩm của chị Nguyễn Thị Thủy, Hà Nội. với Túi xách “ Sơn nữ thượng lưu” được giải nhất. Ý tưởng của chị xuất phát từ mong muốn đưa những chất liệu do phụ nữ vùng cao tạo ra thành sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn. Theo chị Thủy, ở nhiều vùng, bà con có thể tạo nên những chất liệu đặc sắc như sợi từ vỏ cây, vải dệt thủ công, họa tiết thêu tay với màu sắc riêng. Tuy nhiên, những nguyên liệu ấy không phải lúc nào cũng được tiếp tục phát triển thành những sản phẩm hoàn chỉnh có khả năng tiếp cận thị trường.

Từ thực tế đó, chị sử dụng những chất liệu bản địa để thiết kế túi xách và các sản phẩm thời trang có thể sử dụng trong đời sống hằng ngày. Một số mẫu được thiết kế phù hợp với môi trường công sở, một số khác có thể sử dụng khi đi chơi, du lịch. Những mảnh vải nhỏ cũng được tận dụng để phối ghép thành chi tiết trang trí, qua đó hạn chế lãng phí nguyên liệu. Theo chị, sợi vỏ cây được sử dụng không phải là vật liệu tái chế mà là nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường. Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh, những tác phẩm đạt giải còn có cơ hội tiếp tục được trưng bày, giới thiệu tại Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu năm 2026, dự kiến tổ chức tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long từ ngày 13 đến 16/11. Các sản phẩm tham gia Hội thi cũng có thể tiếp tục góp mặt tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức sắp tới .