Như nhiều chủ nhà vườn cây cảnh ở khu 20 xã Hoàng Xá, hầu hết thời gian hàng ngày của anh Phùng Văn Hoàng gắn liền với việc trồng cây cảnh và cho thuê cây cảnh trang trí. Anh Hoàng chia sẻ: “Người dân xã tôi chủ yếu làm nông nghiệp. Đối với nghề trồng cây cảnh, đa số mọi người theo nghề từ khi còn rất trẻ. Nhờ gắn bó lâu năm, các chủ vườn đều rất am hiểu đặc điểm sinh trưởng của từng loại cây. Đơn cử như việc chăm sóc một cây đào cảnh đã qua đánh gốc khó hơn nhiều so với những cây sinh trưởng tại vườn, đòi hỏi người chăm sóc phải đầu tư nhiều thời gian, công sức”.

Vườn nhà anh Hoàng hiện có trên 300 gốc đào cảnh, chủ yếu là đào thế, đào cổ thụ thuộc các loại bích đào, đào phai. Cây thường có tuổi đời từ 2–3 năm đến trên 10 năm. Để tạo nên một tác phẩm cây cảnh mang tính nghệ thuật, người trồng phải kiên trì và có con mắt thẩm mỹ tinh tế. Những thế cây không chỉ đẹp mắt mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho những phẩm chất cao quý như sống nhân hậu, ngay thẳng, hướng thiện và khát vọng thịnh vượng.

Những năm gần đây, nhiều gia đình ở xã Hoàng Xá có kinh tế ổn định nhờ trồng và kinh doanh hoa, cây cảnh.

Gần 20 năm gắn bó với nghề trồng và kinh doanh cây cảnh tại xã, anh Phùng Thanh Tùng ở khu 6 có nhiều kinh nghiệm trong lựa chọn giống cây và tạo ra những sản phẩm đẹp mắt phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, anh Tùng cho biết: “Cây cảnh không chỉ là việc tạo dáng uốn thế, mà còn là sự gửi gắm triết lý sống. Theo nghề trồng cây cảnh phải thực sự có đam mê, kiên trì theo đuổi học hỏi. Nếu chỉ sản xuất cây cảnh theo hướng thương mại thì rất khó bền vững”.

Toàn xã Hoàng Xá hiện có trên 50 hộ trồng và kinh doanh cây cảnh, bonsai với tổng diện tích hơn 10ha. Riêng khu 20 đã có trên 10 hộ chuyên trồng đào cảnh, quất cảnh, cây trang trí vườn, cảnh quan và bonsai..., mỗi năm cung cấp hàng trăm gốc cây cảnh ra thị trường trong và ngoài tỉnh. Nhiều gia đình đã vươn lên thoát nghèo và có thu nhập ổn định từ 100 đến 500 triệu đồng/năm nhờ nghề này.

Hiện nay, nhiều nhà vườn, nghệ nhân, nông dân đã linh hoạt chuyển đổi cây trồng hoặc trồng xen các loại cây sinh vật cảnh để tạo thêm thu nhập. Hoạt động sản xuất và kinh doanh cây cảnh diễn ra tấp nập quanh năm không chỉ tại Hoàng Xá mà còn lan rộng ra nhiều địa phương khác trong huyện. Theo nhiều hộ trồng và buôn bán cây giống, cây cảnh ở Hoàng Xá, thị trường tiêu thụ cây cảnh đang rộng mở, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết nhu cầu trang trí làm mới không gian gia đình, làm đẹp cho phòng làm việc, không gian học tập hay tại nhà hàng, quán cà phê... bằng cây cảnh, bonsai tăng cao.

Trồng cây cảnh ở Hoàng Xá không chỉ dừng lại ở lợi ích kinh tế mà đó còn là cách thể hiện văn hóa, thể hiện sự tinh tế trong thẩm mỹ, chiều sâu trong suy nghĩ và phong cách sống giữ gìn văn hoá truyền thống của người dân. Qua các buổi giao lưu, trao đổi kỹ thuật, người dân không chỉ chia sẻ kinh nghiệm mà còn lan tỏa tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước. Ông Nguyễn Quyết Bìa - Chi hội trưởng Chi hội Sinh vật cảnh và Làm vườn xã Hoàng Xá cho biết: Hoạt động sinh vật cảnh tại xã Hoàng Xá ngày càng phát triển cả về quy mô và chất lượng, thu hút đông đảo người dân tham gia. Thông qua hoạt động sản xuất và dịch vụ sinh vật cảnh góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, làm đẹp cảnh quan, môi trường, giảm thiểu ô nhiễm không khí, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nghệ nhân Phùng Thanh Tùng ở khu 6 có gần 20 năm kinh nghiệm trồng, chăm sóc các loại cây cảnh bonsai

Nhờ chuyển hướng sản xuất hiệu quả, diện mạo kinh tế - xã hội của Hoàng Xá ngày càng khởi sắc. Năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 1,4%, hộ cận nghèo còn 2%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 60 triệu đồng/năm. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhờ nghề trồng và kinh doanh cây cảnh, cuộc sống ngày càng ổn định và phát triển.

Đồng chí Đào Công Thọ - Chủ tịch UBND xã cho biết: Để hỗ trợ người dân duy trì và phát triển các ngành nghề nông nghiệp, nhất là trồng cây cảnh, chính quyền địa phương thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật phục hồi sản xuất sau thiên tai. Xã cũng tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng để phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.

Giữa nhịp sống hiện đại, nét đẹp của những vườn cây cảnh ở Hoàng Xá vẫn âm thầm lan tỏa, như những thế cây cổ kính - vững vàng trước phong ba mà vẫn mềm mại, linh hoạt và đầy sức sống. Đó cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần của người dân nơi đây luôn trân trọng các giá trị truyền thống, đồng thời kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật và kinh tế, giữa đam mê và phát triển bền vững.