Nghề truyền thống là nghề đã được hình thành từ lâu đời, tạo ra những sản phẩm độc đáo, có tính riêng biệt, được lưu truyền và phát triển đến ngày nay hoặc có nguy cơ bị mai một, thất truyền. Làng nghề là một hoặc nhiều cụm dân cư cấp thôn, ấp, bản, làng, buôn, phum, sóc hoặc các điểm dân cư tương tự tham gia hoạt động ngành nghề nông thôn. Làng nghề truyền thống là làng nghề có nghề truyền thống được hình thành từ lâu đời. Nghị định 52/2018/NĐ-CP quy định về tiêu chí công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, tiêu chí công nhận áp dụng đối với các đối tượng có hoạt động trong lĩnh vực ngành nghề nông thôn và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Công nhận làng nghề truyền thống sẽ là động lực duy trì và phát triển làng nghề. (Ảnh minh họa)

Về tiêu chí công nhận nghề truyền thống, tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 52/2018/NĐ-CP, nghề được công nhận là nghề truyền thống phải đạt cả 3 tiêu chí sau: Nghề đã xuất hiện tại địa phương từ trên 50 năm và hiện đang tiếp tục phát triển tính đến thời điểm đề nghị công nhận; Nghề tạo ra những sản phẩm mang bản sắc văn hóa dân tộc; Nghề gắn với tên tuổi của một hay nhiều nghệ nhân hoặc tên tuổi của làng nghề.

Làng nghề may áo dài truyền thống Trạch Xá (Ứng Hòa, Hà Nội).

Tiêu chí công nhận nghề truyền thống được áp dụng đối với các nghề truyền thống được UBND cấp tỉnh công nhận có hoạt động trong lĩnh vực ngành nghề nông thôn, bao gồm: Chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản; Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; Xử lý, chế biến nguyên vật liệu phục vụ sản xuất ngành nghề nông thôn; Sản xuất đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, thủy tinh, dệt may, sợi, thêu ren, đan lát, cơ khí nhỏ; Sản xuất và kinh doanh sinh vật cảnh; Sản xuất muối; Các dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống dân cư nông thôn.

Hồ sơ đề nghị công nhận làng nghề truyền thống gồm những tài liệu, như: Hồ sơ đề nghị công nhận nghề truyền thống; bản tóm tắt quá trình hình thành, phát triển của nghề truyền thống; bản sao giấy chứng nhận, huy chương đã đạt được trong các cuộc thi, triển lãm trong nước và quốc tế, hoặc có tác phẩm đạt nghệ thuật cao được cấp tỉnh, thành phố trở lên trao tặng (nếu có).

Đối với những tổ chức, cá nhân không có điều kiện tham dự các cuộc thi, triển lãm hoặc không có tác phẩm đạt giải thưởng, thì phải có bản mô tả đặc trưng mang bản sắc văn hóa dân tộc của nghề truyền thống; bản sao giấy công nhận Nghệ nhân nghề truyền thống của cơ quan có thẩm quyền (nếu có).

Với hồ sơ đề nghị công nhận làng nghề, gồm: Danh sách các hộ tham gia hoạt động ngành nghề nông thôn; bản tóm tắt kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ngành nghề nông thôn trong 02 năm gần nhất, văn bản bảo đảm điều kiện về bảo vệ môi trường theo quy định.

Với hồ sơ đề nghị công nhận làng nghề truyền thống, gồm: Hồ sơ đề nghị công nhận làng nghề truyền thống bao gồm các văn bản quy định; trường hợp đã được công nhận làng nghề, hồ sơ thực hiện theo quy định; trường hợp chưa được công nhận làng nghề nhưng có nghề truyền thống đã được công nhận, hồ sơ thực hiện theo quy định.

Về trình tự xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương lập hồ sơ đề nghị công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống theo tiêu chí quy định và trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xét công nhận.

Trong thời hạn 30 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập Hội đồng xét duyệt, chọn những đối tượng đủ tiêu chuẩn theo quy định, ra quyết định và cấp bằng công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống./.