Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội; ông Lê Bá Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam, đại diện đơn vị tư vấn xây dựng dự thảo Kế hoạch; cùng đại diện Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn. Hội thảo còn quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các sở, ngành, lãnh đạo các xã, phường, đại diện hội làng nghề, nghệ nhân và doanh nghiệp, cùng trao đổi, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Kế hoạch.

Toàn cảnh hội thảo

Rà soát, hoàn thiện kế hoạch phát triển làng nghề phù hợp với tình hình mới

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết việc triển khai Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cần được thực hiện bài bản, đồng bộ và sát thực tiễn. Tuy nhiên, những thay đổi về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, đã đặt ra yêu cầu rà soát, cập nhật kế hoạch triển khai đề án cho phù hợp với tình hình mới.

Ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, phát biểu khai mạc hội thảo.

Trước yêu cầu đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã giao các đơn vị chuyên môn phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng dự thảo kế hoạch. Đồng chí Nguyễn Đình Hoa đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân, doanh nghiệp và đại diện địa phương tập trung đóng góp ý kiến, làm rõ những vấn đề từ thực tiễn quản lý và sản xuất tại các làng nghề. Đây là cơ sở để hoàn thiện kế hoạch theo hướng khả thi, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm phối hợp và giải pháp tổ chức thực hiện, góp phần phát huy tiềm năng, lợi thế của làng nghề Thủ đô.

Tại hội thảo, ông Lê Bá Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam, trình bày những nội dung chính của dự thảo Kế hoạch triển khai Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Bản dự thảo tập trung vào các giải pháp nhằm phát triển làng nghề, nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ, kết hợp phát triển làng nghề với du lịch, đồng thời bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống và cải thiện môi trường sản xuất.

Ông Lê Bá Ngọc trình bày dự thảo Kế hoạch phát triển làng nghề Hà Nội giai đoạn 2026–2030

Theo dự thảo, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu khôi phục, bảo tồn ít nhất 5 nghề, làng nghề có nguy cơ mai một; công nhận mới ít nhất 10 nghề, 25 làng nghề và phát triển 10 làng nghề thành làng nghề truyền thống. Thành phố cũng định hướng xây dựng ít nhất 3 làng nghề gắn với du lịch, hình thành 10 tour, tuyến trải nghiệm, phấn đấu giá trị sản xuất làng nghề tăng bình quân 10% mỗi năm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, dự thảo đề xuất đồng bộ giải pháp về cơ chế, chính sách, hạ tầng, đào tạo nhân lực, hỗ trợ nghệ nhân truyền nghề, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Đáng chú ý, kế hoạch chú trọng gắn phát triển làng nghề với bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, phấn đấu 100% làng nghề được công nhận đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định.

Nhiều kiến nghị tháo gỡ khó khăn, giữ nghề và phát triển làng nghề

Tại phần thảo luận, PGS.TS Phạm Lan Oanh, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, đề nghị dự thảo kế hoạch cần chú trọng hơn đến việc tôn vinh, đãi ngộ nghệ nhân, tạo động lực để họ tiếp tục giữ nghề và truyền nghề cho thế hệ sau. Bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc đăng ký bản quyền, bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm sáng tạo, góp phần hạn chế tình trạng sao chép, làm nhái.

PGS.TS Phạm Lan Oanh đề xuất chú trọng đãi ngộ nghệ nhân và bảo hộ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm làng nghề.

Bên cạnh đó, bà Oanh đề xuất tăng cường nhận diện, kiểm kê và bảo vệ các di sản văn hóa gắn với làng nghề, đặc biệt là những nghề truyền thống có nguy cơ mai một, từ đó có giải pháp khôi phục và phát huy giá trị. Theo bà, bảo tồn di sản cần gắn với hỗ trợ nghệ nhân và duy trì hoạt động truyền nghề, qua đó gìn giữ bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển làng nghề bền vững.

Tiếp đó, PGS.TS, Nhà giáo Nhân dân Đặng Kim Chi, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Môi trường, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đề cập đến vấn đề bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển làng nghề. Bà cho rằng cần rà soát, đánh giá lại thực trạng hoạt động của các làng nghề, xác định những vấn đề môi trường còn tồn tại để có giải pháp xử lý phù hợp với từng loại hình sản xuất.

PGS.TS, Nhà giáo Nhân dân Đặng Kim Chi góp ý giải pháp bảo vệ môi trường trong phát triển làng nghề.

Đối với các làng nghề tái chế, cần có định hướng duy trì hoạt động sản xuất gắn với kiểm soát ô nhiễm và cải thiện điều kiện môi trường. Việc xử lý chất thải, nâng cao nhận thức của người dân và tăng cường trách nhiệm của các cơ sở sản xuất cần được quan tâm nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đến đời sống cộng đồng. Bà cũng nhấn mạnh cần lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm, tránh đầu tư dàn trải, qua đó sử dụng hiệu quả nguồn lực và từng bước nâng cao chất lượng môi trường tại các làng nghề.

PGS.TS Bùi Thị An, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, cho rằng cần phân loại các nhóm nghề để xác định những nghề cần được ưu tiên bảo tồn khẩn cấp, đồng thời gắn bảo tồn làng nghề với yêu cầu bảo vệ môi trường. Bà nhấn mạnh, “lấy người làm nghề làm trung tâm, phải sống được bằng nghề”. Theo đó, bảo tồn không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ giá trị truyền thống mà còn phải tạo điều kiện để người dân có sinh kế ổn định, tiếp tục gắn bó và phát triển nghề. Mục tiêu cốt lõi là “bảo tồn nghề để nghề không mất đi”, đồng thời duy trì giá trị văn hóa và bảo đảm sinh kế bền vững cho cộng đồng làng nghề.

PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững của người dân.

Ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Công nghệ THT, đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát triển làng nghề. Trong đó, cần hỗ trợ các hộ sản xuất xây dựng nền tảng truyền thông số nhằm quảng bá sản phẩm, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường; đồng thời nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phân tích dữ liệu, tổng hợp báo cáo và nâng cao hiệu quả quản lý. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng bộ chỉ số đánh giá làng nghề, tạo cơ sở đánh giá chất lượng, làm rõ những mặt cần cải thiện và hỗ trợ định hướng phát triển trong thời gian tới. Theo ông, “bộ chỉ số đánh giá chất lượng” là một nội dung quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy phát triển làng nghề theo hướng bền vững.

Ông Phạm Anh Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển công nghệ THT phát biểu ý kiến

Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, đánh giá dự thảo kế hoạch có nội dung toàn diện, chi tiết, cụ thể và đưa ra nhiều đề xuất thiết thực cho công tác bảo tồn, phát triển làng nghề. Ông đặc biệt lưu ý vấn đề thiếu hụt lao động trẻ đang diễn ra tại nhiều địa phương, không chỉ riêng Hà Nội, đồng thời cho rằng cần có chính sách ưu tiên, tạo sức hút để thế hệ trẻ tham gia và gắn bó lâu dài với các nghề truyền thống. Ông nhấn mạnh: “Một vấn đề mà không chỉ ở Hà Nội mà ở các tỉnh khác cũng đang gặp phải, đó là tình trạng thiếu lao động trẻ. Cần có chính sách để thu hút nguồn lực trẻ nhiều hơn.” Đây là yếu tố quan trọng nhằm duy trì lực lượng kế cận, bảo đảm sự tiếp nối và phát triển bền vững của các làng nghề.

Ông Trịnh Quốc Đạt – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đề xuất chính sách thu hút lao động trẻ

Tiếp nối các ý kiến tại hội thảo, nhiều đại biểu cũng đóng góp những đề xuất nhằm hoàn thiện kế hoạch bảo tồn và phát triển làng nghề Hà Nội giai đoạn 2026-2030

Ông Vũ Hy Thiều – Họa sĩ – Chuyên gia Thủ công mỹ nghệ phát biểu tại hội thảo

Buổi hội thảo khép lại sau thời gian làm việc nghiêm túc và hiệu quả. Phát biểu bế mạc, ông Nguyễn Đình Hoa - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết, đồng thời khẳng định sẽ nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo kế hoạch. Ông đề nghị các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện văn bản, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị và thúc đẩy phát triển làng nghề Thủ đô giai đoạn 2026–2030.