Thực hiện Quyết định số 01/QĐBCĐTW của BCĐ Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia, ngày 17/10/2018, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2016 - 2020 và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm. Chương trình này nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn phù hợp với nhiệm vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đồng thời khai thác tiềm năng, lợi thế nông nghiệp, nông thôn quy mô cấp xã, huyện nhằm đưa nông nghiệp trở thành một trong những trụ cột kinh tế của Quảng Trị. Để làm được điều này, một trong những giải pháp then chốt là ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào sản xuất, chế biến, bảo quản, khuyến khích phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp; chế biến nông sản ứng dụng công nghệ cao; xây dựng thương hiệu để các sản phẩm của các làng nghề có sức lan tỏa trên thị trường.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao Giấy chứng nhận NHTT, NHCN cho các sản phẩm trên địa bàn​.

Hiện toàn tỉnh có 53 làng nghề với 66 nghề, chủ yếu là các nghề chế biến nông, lâm, thủy sản, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, sản xuất vật liệu xây dựng..., trong đó có 15 làng nghề, nghề truyền thống, làng nghề truyền thống đã được UBND tỉnh công nhận. Thời gian qua, ngành KH&CN Quảng Trị đã chú trọng đưa những kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ triển khai vào thực tế sản xuất, từng bước nâng cao giá trị đóng góp của KH&CN trong phát triển KT-XH của địa phương. Một số sản phẩm đặc trưng của Quảng Trị đã được xác lập quyền sở hữu trí tuệ dưới hình thức chỉ dẫn địa lí, nhãn hiệu tập thể (NHTT) và nhãn hiệu chứng nhận (NHCN). Hiện có 25 sản phẩm đặc trưng được đăng kí xác lập quyền NHTT, NHCN và 1 sản phẩm được đăng kí xác lập quyền chỉ dẫn địa lí. Việc sử dụng thương hiệu NHTT, NHCN mang tên các địa danh trên các sản phẩm mang một ý nghĩa lớn. Đây là những thương hiệu truyền thống, tính bền vững cao và có ấn tượng đối với người tiêu dùng.

Việc đăng kí và bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm đặc trưng không chỉ đem lại nguồn lợi lớn về kinh tế cho người dân ở địa phương mà còn bảo vệ danh tiếng của sản phẩm, tránh bị lạm dụng hoặc giả mạo, giúp người tiêu dùng nhận biết và lựa chọn đúng sản phẩm; từ đó khuyến khích sản xuất phát triển, doanh thu tăng lên, giải quyết việc làm, duy trì giá trị truyền thống của các làng nghề, đời sống người dân được ổn định, phát triển du lịch địa phương…

Tăng cường quy mô sản xuất cho các sản phẩm làng nghề, từng bước thành lập những vùng sản xuất chuyên canh sử dụng các NHTT, NHCN mang sản phẩm đặc trưng, nâng cao năng lực hợp tác, liên kết với các sản phẩm các vùng phụ cận. Tạo điều kiện thuận lợi trong việc liên kết 4 nhà để phát triển sản xuất và kinh doanh các sản phẩm làng nghề. Trên cơ sở mô hình quản lí hoàn thiện, tiến hành nhân rộng mô hình mẫu cho các sản phẩm tương ứng của tỉnh

Về sự hỗ trợ của ngành KH&CN tỉnh trong thời gian tới đối với hoạt động này, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị Trần Thiềm cho biết: “Thúc đẩy việc ứng dụng các tiến bộ KH&CN, nâng chất lượng, xây dựng và phát triển thương hiệu trong sản xuất, kinh doanh các sản phẩm làng nghề là nhiệm vụ quan trọng của hoạt động KH&CN của tỉnh trong thời gian tới. Sở KH&CN sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân tham gia chương trình được hỗ trợ ứng dụng các tiến bộ KH&CN; xây dựng và công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, hàng hóa; đánh giá, chứng nhận sản phẩm hợp chuẩn, hợp quy; xây dựng và phát triển thương hiệu, góp phần thực hiện có hiệu quả các mục tiêu của kế hoạch triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2016-2020”.

Bài và ảnh Võ Thái Hoà