Bánh tráng nghệ - một trong những sản phẩm được người dân Lựu Bảo phát triển từ nghề truyền thống”.

Hơn một thế kỷ giữ nghề bên dòng Gianh

Nằm bên dòng sông Gianh, làng Tân An, xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị mang dáng vẻ bình dị của một làng quê lâu đời. Cùng với cảnh quan và nếp sống của người dân, nghề làm bánh tráng đã trở thành một phần gắn bó với vùng đất này.

Theo tư liệu địa phương, làng nghề bánh tráng Tân An đã có hơn một thế kỷ hình thành và phát triển. Trải qua nhiều thế hệ, người dân vẫn nối tiếp nhau giữ nghề, để những bếp tráng bánh tiếp tục đỏ lửa giữa làng.

Làm bánh tráng nhìn qua tưởng đơn giản nhưng để có một chiếc bánh đạt yêu cầu lại phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của người thợ. Từ chuẩn bị nguyên liệu, pha bột, nhóm bếp, tráng bánh đến phơi bánh, mỗi công đoạn đều cần sự đều tay và khéo léo.

Bên bếp nóng, người làm nghề nhanh tay múc từng vá bột, dàn thành lớp mỏng trên mặt khuôn rồi chờ bánh chín. Bánh sau đó được đưa ra phơi dưới nắng. Nắng đủ, bánh khô đều, giữ được chất lượng và hương vị đặc trưng.

Công việc ấy cứ lặp lại từ ngày này qua ngày khác. Chính sự tiếp nối tưởng như bình thường ấy đã giúp nghề bánh tráng tồn tại hơn một thế kỷ giữa những đổi thay của đời sống.

Ở Tân An, bánh tráng vì thế không đơn thuần là một món ăn. Nghề còn gắn với ký ức gia đình, với bếp lửa và nhịp sinh hoạt của một làng quê bên dòng Gianh. Hình ảnh những phên bánh đón nắng, những bếp lửa đỏ và đôi tay người thợ đã trở thành nét riêng của làng nghề.

Những phên bánh tráng được hong dưới nắng

Lửa nghề vẫn đỏ ở Lựu Bảo

Nếu Tân An lưu giữ nghề bánh tráng bên dòng Gianh thì tại vùng đất Huế, làng Lựu Bảo cũng đã trải qua khoảng ba thế kỷ gắn bó với nghề tráng bánh. Làng Lựu Bảo thuộc phường Hương Hồ, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8km.

Theo tư liệu về làng nghề, bánh tráng nơi đây gắn với câu chuyện chuẩn bị lương thực phục vụ cuộc hành quân Bắc tiến của nghĩa quân Tây Sơn. Từ một món ăn thuận tiện cho việc bảo quản, bánh tráng dần đi vào đời sống và trở thành nghề được nhiều thế hệ người dân duy trì.

Sau hàng trăm năm làm nghề, năm 2014, Làng nghề bánh tráng, bánh ướt Lựu Bảo được UBND tỉnh công nhận là làng nghề truyền thống.

Qua thời gian, người dân Lựu Bảo không chỉ giữ cách làm bánh truyền thống mà còn tạo ra nhiều sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu của thị trường như bánh tráng mì, bánh tráng gạo, bánh mè đen, mè trắng, bánh nghệ...

Trong đó, bánh tráng nghệ gây ấn tượng bởi màu sắc đặc trưng và hương vị dân dã. Để làm bánh, các nguyên liệu được chuẩn bị, phối trộn rồi đưa vào từng công đoạn tráng, hấp. Sau khi chín, bánh được đưa ra phơi dưới nắng cho đến khi đạt độ khô cần thiết.

Từ những nguyên liệu quen thuộc và đôi tay của người làm nghề, chiếc bánh có thể được nướng giòn hoặc sử dụng trong nhiều món ăn khác nhau. Sự đa dạng ấy cũng cho thấy cách người dân làng nghề thích ứng với nhu cầu tiêu dùng mà vẫn giữ nghề cha ông để lại.

Qua hàng trăm năm, nghề làm bánh tráng ở Tân An và Lựu Bảo vẫn được các thế hệ nối tiếp gìn giữ. Mỗi làng một nét riêng, nhưng cùng chung sức sống từ những bếp lửa được duy trì, sản phẩm ngày càng đa dạng và từng bước thích ứng với nhu cầu thị trường.

Những phên bánh hong dưới nắng, hơi nóng từ bếp tráng bánh hay bàn tay thoăn thoắt của người thợ vẫn hiện diện trong đời sống của các làng quê miền Trung. Chừng nào những bếp lửa ấy còn được nhóm lên, câu chuyện về nghề bánh tráng truyền thống vẫn còn được viết tiếp.