Tiết mục nghệ thuật trong nội dung Khai trí

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh: Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập dưới triều Lý, mở ra một dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục nước nhà. Từ nơi đây và từ truyền thống được vun đắp qua các thời đại, việc học của người Việt chưa bao giờ chỉ là học chữ, học nghề hay tích lũy tri thức. Học còn là học làm người, học lập chí, học để phụng sự quê hương đất nước. Theo ông Kiêu, tinh thần của đạo học Việt Nam mà Văn Miếu – Quốc Tử Giám lưu giữ chính là sự thống nhất giữa học vấn và nhân cách, tri thức và trách nhiệm, tài năng và sự cống hiến. Điều quý giá nhất ở đây là một mạch nguồn tinh thần – mạch nguồn của hiếu học, của trọng đạo, của trọng dụng hiền tài, của khát vọng vươn lên bằng tri thức và sự tu dưỡng của mỗi con người. “Sau tiếng trống ‘Khai Văn’ tối nay, mỗi người chúng ta – đặc biệt là các bạn trẻ – sẽ tìm thấy cho mình một câu hỏi: Mình sẽ học gì, rèn luyện mình như thế nào và sẽ đóng góp gì cho quê hương đất nước. Nếu mỗi thế hệ đều trả lời được câu hỏi bằng những việc làm cụ thể thì dòng chảy 950 năm của Quốc Tử Giám sẽ không dừng lại ở một con số. Nó sẽ tiếp tục được viết tiếp bằng những con người mới, những tri thức mới, những trí tuệ mới, những đóng góp hiệu quả cho Việt Nam”, ông Kiêu mong muốn.

Các nghệ sỹ múa với chân hương đã được xử lý thể hiện sự tri ân tổ tiên

Ấn tượng đầu tiên đối với các đại biểu, khách mời khi đến xem chương trình nghệ thuật Khai Văn tại Vườn Giám là khung cảnh lung linh sắc màu. Chương trình do Nhà thiết kế Minh Hạnh làm tổng đạo diễn đã biến không gian Vườn Giám thành một sân khấu ngoài trời lộng lẫy, đầy bất ngờ. Ánh sáng đèn màu phủ xuống nhà bát giác, cùng tiểu cảnh lúa vàng, đầm nước, áo dài… khiến cảnh sắc vốn đơn sơ trở nên đặc biệt rực rỡ.

Tên gọi “Khai Văn” gợi mở hành trình hoàn thiện con người bằng tri thức và đạo học – từ mở mang tri thức, bồi đắp nhân cách đến nuôi dưỡng chí hướng, khát vọng và tinh thần cống hiến. Đó cũng là hành trình học tập, tu dưỡng và thực hành những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học được bồi đắp qua hàng nghìn năm tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình được xây dựng xoay quanh năm giá trị: Khai Tâm – Mở lòng nhân ái; Khai Trí – Mở mang tri thức; Khai Chí – Xây dựng lý tưởng; Khai Nghiệp – Cống hiến bằng nghề nghiệp; Khai Sáng – Lan tỏa giá trị cho cộng đồng. Qua đó, “Khai Văn” tiếp nối tinh thần căn cốt của truyền thống giáo dục Việt Nam: việc học không chỉ nhằm tích lũy tri thức mà còn hướng tới tu dưỡng đạo đức, lập chí và thực hiện trách nhiệm của người có học đối với quốc gia, dân tộc.

Điểm đáng chú ý của “Khai Văn” là sự kết hợp các loại hình nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại, tạo nên một không gian nghệ thuật giàu chiều sâu văn hóa, lịch sử nhưng vẫn gần gũi với công chúng hôm nay. Các tiết mục được xây dựng theo một mạch nội dung xuyên suốt, từ khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo đến ý chí lập thân, khát vọng cống hiến và trách nhiệm của người tài đối với đất nước. Thông qua nghệ thuật, những câu chuyện và giá trị gắn với Văn Miếu – Quốc Tử Giám được chuyển tải bằng những phương thức biểu đạt mới, góp phần giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản không chỉ như một dấu tích của lịch sử mà còn như một nguồn cảm hứng cho học tập, sáng tạo và phát triển trong hiện tại.

Theo Ban tổ chức, việc lựa chọn Vườn Giám làm không gian tổ chức cũng tạo nên sự kết nối trực tiếp giữa chương trình nghệ thuật và di sản. Trong đó, giá trị lịch sử, kiến trúc và cảnh quan của Văn Miếu – Quốc Tử Giám được đặt ở vị trí trung tâm; nghệ thuật và công nghệ trình diễn được sử dụng như những phương tiện hỗ trợ kể chuyện, góp phần làm nổi bật chiều sâu văn hóa của di sản mà không lấn át những giá trị vốn có của di tích.