Chắt chiu từng giọt mắm truyền thống làm nên sản phẩm Nước mắm Phú Sáng mang đậm chất biển Thiên Cầm.

Từ nghề truyền thống đến sản phẩm OCOP 4 sao

Nước mắm Phú Sáng khai thác lợi thế nguyên liệu từ vùng biển Thiên Cầm trù phú và xinh đẹp. Từ 2 nguyên liệu chính là cá cơm tươi ngon chọn lọc và muối trắng tinh khiết. Ngay sau khi thuyền cập bến, những mẻ cá cơm tươi trong suốt được rửa ngay tại bến và đem ướp muối rồi cho vào chum sành nén lại. Sau khi phơi nắng phơi sương từ 12-18 tháng sẽ cho ra thành phẩm sẽ là những giọt nước mắm vàng sánh, mùi thơm dịu, vị ngọt thanh, màu cánh gián tự nhiên, giữ được mùi vị đặc trưng, đậm đà hương vị biển cả.

Từ tiềm năng sẵn có, HTX Dịch vụ Chế biến Hải sản Phú Sáng đã đầu tư dây chuyền, cải tiến quy trình ủ chượp, bao bì và quản trị chất lượng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn cho thị trường hiện đại. Sự chuyển đổi này không chỉ là nâng cấp sản phẩm mà còn là thay đổi tư duy từ sản xuất rời rạc, nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa có năng lực cạnh tranh.

Nhờ đó, nước mắm Phú Sáng được công nhận là sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao và dần nâng cấp lên chuẩn 4 sao. Đây là một bước ngoặt quan trọng giúp thương hiệu dễ tiếp cận các kênh phân phối, chính sách hỗ trợ, và được người tiêu dùng tin tưởng hơn. Việc có logo, giấy chứng nhận OCOP tạo lợi thế trong quảng bá, truy xuất nguồn gốc và tham gia chuỗi cung ứng lớn hơn.

Sự phát triển của Phú Sáng đem lại hiệu ứng lan tỏa rõ rệt. Trước khi nâng cấp, cơ sở sản xuất với quy mô khiêm tốn. sau khi đầu tư mở rộng nhà xưởng và tổ chức sản xuất theo HTX, công suất tăng mạnh cùng với việc cải tiến mẫu mã, phân phối và xây dựng thương hiệu đã giúp Phú Sáng nâng khối lượng sản phẩm tiêu thụ, tạo việc làm ổn định cho người dân địa phương, nhất là ngư dân và lao động vùng ven biển. Việc tổ chức theo HTX còn giúp chia sẻ rủi ro, tập trung nguồn lực cho tiếp thị và hoàn thiện chuỗi giá trị.

Đáng chú ý, nước mắm Phú Sáng không chỉ xuất hiện ở các chợ, siêu thị trong tỉnh mà còn được đưa ra thị trường quốc tế ghi nhận những đơn hàng xuất khẩu, trong đó có thông tin về việc đưa sản phẩm ra Australia và các thị trường khác. Đây là minh chứng rằng sản phẩm OCOP có thể là “cầu nối” đưa đặc sản địa phương tiến ra ngoài biên giới, đem ngoại tệ về cho địa phương và khẳng định vị thế sản phẩm Việt trên trường quốc tế.

Giám đốc HTX Dịch vụ chế biến hải sản Phú Sáng Nguyễn Thị Sáng đang kiểm tra khu vực ủ mắm.

Theo bà Nguyễn Thị Sáng - Giám đốc HTX Dịch vụ chế biến hải sản Phú Sáng cho biết: “Hiện HTX đang hoàn tất các thủ tục để xuất khẩu nước mắm sang Australia đợt tiếp theo. Kết quả, doanh thu HTX Phú Sáng tăng vọt từ hơn 8,5 tỷ đồng năm 2021 lên hơn 18 tỷ năm 2023, và ước đạt khoảng 20 tỷ đồng vào năm 2025. HTX đang tạo việc làm ổn định cho gần 10 lao động địa phương với thu nhập 6-8 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, hiện HTX đã xây dựng chuỗi liên kết bền vững với 64 chủ tàu thuyền, bao tiêu hải sản với giá cao hơn thị trường 5-10%, đồng thời hỗ trợ vay vốn không lãi suất lên đến 3 tỷ đồng/năm để ngư dân đầu tư tàu thuyền, ngư cụ.

Giữ trọn hương vị truyền thống trong từng giọt mắm

Nước mắm Phú Sáng là kết tinh của kỹ thuật ủ chượp truyền thống, nhưng trong quá trình phát triển thương mại, việc bảo tồn văn hóa ẩm thực cần được cân bằng với đổi mới. HTX đã chú trọng giữ lại tỷ lệ, bí quyết ủ mắm truyền thống để bảo đảm hương vị. Sự kết hợp giữa bản sắc truyền thống và yêu cầu thị trường là chìa khóa giúp sản phẩm vừa giữ được giá trị văn hóa, vừa mở rộng khách hàng.

Dù đạt nhiều thành tựu, Phú Sáng vẫn đối mặt với không ít thách thức: nguồn nguyên liệu cá cơm biến động theo mùa và chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, yêu cầu khắt khe từ các thị trường xuất khẩu, áp lực cạnh tranh từ thương hiệu lớn, cùng bài toán truy xuất nguồn gốc minh bạch. Để phát triển bền vững, HTX định hướng xây dựng liên kết vùng nguyên liệu, hoàn thiện hệ thống chứng nhận chất lượng (HACCP, ISO), ứng dụng QR code trong truy xuất nguồn gốc, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng kênh bán hàng trực tuyến. Ngoài ra, việc kết hợp với du lịch Thiên Cầm để xây dựng mô hình trải nghiệm làm nước mắm gắn với ẩm thực địa phương cũng được xem là hướng đi triển vọng.

Nước mắm Phú Sáng là minh chứng rõ nét cho việc “nâng cấp” sản phẩm truyền thống trở thành hàng hóa OCOP 4 sao, vừa gìn giữ văn hóa ẩm thực, vừa thúc đẩy kinh tế địa phương. Thành công của Phú Sáng góp phần xây dựng uy tín cho chuỗi sản phẩm hải sản Hà Tĩnh, khuyến khích các cơ sở nhỏ mạnh dạn đổi mới quản trị, đầu tư công nghệ, hoàn thiện bao bì để vươn tới thị trường lớn. Không chỉ tạo thu nhập cho cộng đồng ven biển, sản phẩm còn góp phần giảm nghèo bền vững và quảng bá du lịch ẩm thực Thiên Cầm – Cẩm Xuyên.

Ông Phạm Văn Tuấn – Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Cầm cho biết, HTX Dịch vụ Chế biến Hải sản Phú Sáng là một trong những đơn vị tích cực đổi mới nỗ lực xây dựng mối liên kết giữa bao tiêu, sản xuất và phân phối sản phẩm. Hằng năm, HTX thu mua hàng nghìn tấn thủy hải sản tại địa phương để phân phối, tiêu thụ, mang lại giá trị kinh tế cao. Nước mắm Phú Sáng sản phẩm được công nhận đạt chất lượng OCOP 4 sao góp phần vào quá trình xây dựng nông thôn mới của địa phương, góp phần xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống cho người dân./.