Nghề ép dầu phộng ở Quảng Nam

LNV - Ở Quảng Nam, mùa ép dầu phộng (còn gọi là dầu phụng, dầu lạc) thường đến sau mùa thu hoạch đậu phộng. Lúc bấy giờ, khắp đường quê ngõ xóm, người ta í ới gọi nhau mang đậu đến bộng ép dầu cùng với hương dầu phộng nóng mới “ra lò” thoang thoảng bay trong gió, báo hiệu gần đây có cơ sở ép dầu lạc, dầu mè đang vào mùa ép dầu. Nghề ép dầu lạc không chỉ mang lại thu nhập, mà còn gìn giữ được nghề truyền thống và sản phẩm dầu lạc của một số địa phương đã trở thành OCOP -3 sao trong tiến trình xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu ở Quảng Nam.
Chúng tôi rất ấn tượng khi đến tham quan lò ép dầu phộng của ông Phan Tá Chỉ (78 tuổi, tại khu 5, thị trấn Ái Nghĩa, H. Đại Lộc – T. Quảng Nam). Tuy cao tuổi, nhưng thao tác “ép dầu” của ông khá nhanh nhẹn. Vừa đưa bánh dầu vào bộng sắt, ông Chỉ cho hay, nghề ép dầu phộng ở nông thôn có từ lâu, hồi trước chưa có “bộng sắt”, người dân dùng cái bộng gỗ để ép dầu nên còn gọi là “bộng dầu” với lò nấu đắp bằng đất sét, nồi hông bằng chảo gang. Ngày nay văn minh hơn, bộng ép dầu bắng sắt có gắn bộ phận ép (kít) hay dùng thủy lực.


Toàn cảnh lò ép dầu phộng của anh Đỗ Châu.


Gói bánh dầu phộng.


Cho bánh dầu phộng vào bông sắt.

“Hằng ngày, chúng tôi xay đậu phộng từ 4 giờ sáng. Cho bột đậu vào nồi hông đều lửa khoảng hơn 30 phút. Trong thời gian hông, đảo đậu ít nhất 2 lần, khi thấy bã đậu có mùi thơm và ướt đều là bột đậu đã chín. Sau đó, người gói lấy miếng bao xác rắn đặt trên 2 cái niền bằng tre hoặc bằng sắt. Đổ đậu đã nấu vào giữa, dùng tay tóm phần bao còn thừa xung quanh niềng tre lại và cuốn tròn nhét vào giữa tấm bánh, dùng hai bàn chân đi quanh tấm bánh cho đều là đã gói được một tấm bánh dầu…” - Ông Chỉ cho hay.


Ép dầu phộng bằng bộng sắt.


Ông Lê Văn Hùng (62 tuổi) một trong 5 người làm công tại lò ép dầu của ông Chỉ cho hay, khi gói đủ bánh cho 1 bộng, những người thợ xếp bánh dầu vào trong khoang tròn (còn gọi là bộng) của máy ép bằng sắt. Cứ xếp khoảng 10 tấm bánh, người thợ quay trục để các bánh răng chuyền động ép khít các tấm bánh lại với nhau. Xong tiếp tục xếp các tấm bánh dầu cho đầy khoang và dùng sức mạnh đôi tay của người thợ quay trục ép chặt toàn khối bánh dầu. Dầu tứa ra từ máy ép, qua màng lọc và được hứng bằng những chiếc xô nhựa. Khi thấy bộng đã ép kiệt dầu, những tấm bánh dầu đã ép sẽ được tháo ra khỏi khuôn niềng.

Dầu phộng ép có giá khoảng 100.000 đồng/lít, cao hơn 2 lần giá các loại dầu thực vật có thương hiệu được bán trên thị trường, nhưng vẫn được rất nhiều người tiêu dùng chọn mua. Với giá 25.000 đồng/kg đậu phộng khô, nếu chắc hạt thì khoảng 3kg đậu phộng sẽ cho ra 1 lít dầu. Chính vì vậy, nhiều người chịu khó đi mua đậu phộng về phơi khô và đem đi ép để vừa lợi vừa không sợ bị pha chế dầu dỏm vào. Trừ chi phí, người ép vẫn còn được lợi từ 10.000 - 12.000 đồng/lít nếu so với mua dầu ở ngoài theo giá khoảng 100.000/lít mà chưa chắc là 100% dầu phộng xịn.

Anh Phan Tá Duy (42 tuổi), có trên 10 năm ép dầu phộng cho hay, Cứ mỗi sáng, nhóm của anh có 5 người. Hàng ngày, nổi lửa lò lúc 4 giờ sáng và kết thúc lúc 20 giờ cùng ngày. Trung bình mỗi ngày ép khoảng 2 tấn đậu phụng, cho ra từ 600 – 650 lít dầu phộng. Tiền công ăn theo sản lượng dầu, trung bình khoảng 300.000 đồng/ người/ ngày. Trung bình một bộng dầu từ khi xay đến nấu và ép mất 3 tiếng đồng hồ. Mỗi năm, chúng tôi ép khoảng 4 tháng, mỗi tháng ép từ 50-70 tấn đậu phộng.


Dầu phụng chảy ra


Chúng tôi đến tham quan bộng ép dầu của anh Đỗ Châu (50 tuổi, tại thôn Ninh An, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng). Vừa “ép” dầu, anh Châu cho hay, mỗi ngày nhóm chúng tôi gồm 5 lao động. Sáng sớm xay đậu xong là bắt đầu hông đậu phộng. Mỗi ngày hông trên 10 nồi, mỗi nồi khoảng 1 tạ đậu phộng. Cứ mỗi nồi cho ra 75 kg bánh dầu và khoảng từ 25- 28 lít dầu phộng (tùy theo chất lượng đậu phộng).


Dầu mè đen của HTX Bình Đào (H. Thăng Bình, T. Quảng Nam) đạt sản phẩm OCOP - 3 sao.


“Với người dân xứ Quảng thì đây là sản phẩm mang giá trị tinh hoa của miền quê, mang đậm chất quê vừa ngon lại vừa không có chất bảo quản nên có thể để cả năm trời cũng không đổi màu, không lắng cặn. Dầu phộng khi khử hành, tỏi lên sẽ thơm nồng hấp dẫn. Đặc biệt nấu mì Quảng là phải dùng dầu phộng mới đúng đô là tô mỳ xứ Quảng. Hiện ở Quảng Nam có rất nhiều cơ sở ép dầu ở các địa phương có vùng chuyên canh cây đậu có tiếng như Đại Lộc, Thăng Bình, Phú Ninh, Quế Sơn...”- Anh Phan Tá Duy cho hay.

Anh Lê Duy Vinh (trú tại thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng) cho hay, vừa qua anh ép được 150 lít dầu phộng, tiền công mỗi lít là 8.000 đồng. Số dầu này để dùng trong gia đình và bán để lấy tiền chi tiêu, con cái ăn học.

Ở khu vực nông thôn, tùy theo sản lượng đậu nhiều hay ít, cứ mỗi xã có từ 1 đến 3 cơ sở ép dầu phộng. Những cơ sở này tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Tuy nghề ép dầu phộng khá vất vả nhất là trong thời tiết miền Trung đang nắng nóng cao độ, nhưng người dân nơi đây vẫn gắn bó với nghề.

Bài, ảnh: Tiên Sa

Tin liên quan

Tin mới hơn

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

LNV - Ngày 28/11, tại TP Đà Nẵng, Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng (DBC) phối hợp cùng Đại học Yamagata (Nhật Bản), Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng và Hiệp hội Văn hoá Ẩm thực TP. Đà Nẵng (DCCA) tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế “Nước mắm và thủy sản lên men truyền thống: Di sản văn hóa, khoa học và phát triển bền vững”.
Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế với sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế với sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Ngày 3/12, tại Bắc Ninh, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Tư vấn nâng cao nhận thức về xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế đối với sản phẩm thủ công mỹ nghệ”
Làng nghề hương xạ ở Sơn Nam: Nơi gìn giữ tinh hoa hương Việt

Làng nghề hương xạ ở Sơn Nam: Nơi gìn giữ tinh hoa hương Việt

LNV - Tổ dân phố Cao (phường Sơn Nam, Hưng Yên) từ lâu được biết đến là địa phương còn lưu giữ và phát triển nghề làm hương truyền thống nổi tiếng của tỉnh. Với kinh nghiệm lâu năm và lòng yêu nghề bền bỉ, người thợ nơi đây đã tạo nên sản phẩm hương thuốc bắc đặc trưng, góp phần bảo tồn nét văn hóa và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống đến cộng đồng.
Làng nghề mỳ Chũ Thủ Dương vào vụ Tết

Làng nghề mỳ Chũ Thủ Dương vào vụ Tết

LNV - Làng nghề mỳ Chũ ở thôn Thủ Dương (xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh) đang bước vào giai đoạn sản xuất sôi động nhất trong năm để chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Nguyên đán. Từ tờ mờ sáng đến tận khuya, khắp thôn rộn vang tiếng máy tráng, tiếng cắt sợi, tiếng đóng gói.
Từ lễ hội đến lan tỏa giá trị khẳng định vị thế vùng đất nghề

Từ lễ hội đến lan tỏa giá trị khẳng định vị thế vùng đất nghề

LNV - Lễ hội vinh danh làng nghề và Tuần Văn hoá – Du lịch, Thương mại làng nghề năm 2025 đã chính thức khép lại sau bốn ngày tổ chức sôi động, giàu màu sắc tại xã Phú Xuyên (huyện Phú Xuyên, Hà Nội). Đây là sự kiện có quy mô lớn nhất từ trước tới nay của địa phương, do UBND xã Phú Xuyên phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức, mang đến chuỗi hoạt động văn hóa – kinh tế đa dạng, hướng tới mục tiêu tôn vinh, gìn giữ và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống.
Giữ lửa nghề qua từng sợi bánh

Giữ lửa nghề qua từng sợi bánh

LNV - Bánh hỏi từ lâu đã là món ăn dân dã quen thuộc trong đời sống người Việt. Nhưng ở làng nghề bánh hỏi An Nhứt (xã Long Điền, TP.HCM), món ăn ấy không chỉ là thực phẩm mà còn là một nghệ thuật ẩm thực tinh tế, được truyền nối qua nhiều thế hệ như một phần máu thịt của văn hóa địa phương.

Tin khác

Hướng đi mới trong giáo dục trải nghiệm khi nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy

Hướng đi mới trong giáo dục trải nghiệm khi nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy

LNV - Trong năm học này, xu hướng đưa chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ và vận động viên vào trường học để trực tiếp giảng dạy đang trở nên ngày càng phổ biến.
Người giữ hồn âm nhạc Khmer giữa nhịp sống hiện đại

Người giữ hồn âm nhạc Khmer giữa nhịp sống hiện đại

LNV - Trong Đoàn Nghệ thuật Tổng hợp Khmer – Nhà hát Cao Văn Lầu, nhắc đến cái tên Kim Văn Đồi, nhiều nghệ sĩ và khán giả đều dành sự trân trọng đặc biệt. Hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, anh không chỉ là người phụ trách hòa âm, phối khí, cân chỉnh âm thanh cho dàn nhạc trong các chương trình lớn nhỏ, mà còn là người lặng lẽ gìn giữ những thanh âm tinh hoa của văn hóa Khmer bằng tất cả đam mê và trách nhiệm.
Nghề lấy yến sào ở Nha Trang

Nghề lấy yến sào ở Nha Trang

LNV - Với 36 năm gắn bó cùng những vách đá giữa biển khơi, nghệ nhân Võ Văn Cam (phường Nha Trang) là một trong những người thợ kỳ cựu đã góp phần gìn giữ và truyền lại tinh hoa nghề khai thác yến sào – sản vật được mệnh danh là “vàng trắng” của vùng biển Khánh Hòa.
Đưa khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ lên bản đồ thế giới

Đưa khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ lên bản đồ thế giới

Trong tháng 11 vừa qua, xã Chuyên Mỹ tiếp đón gần 200 đại biểu quốc tế trong khuôn khổ chương trình thẩm định để công nhận làng nghề khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới năm 2025.
Hà Nội ban hành chính sách hỗ trợ mới cho nghệ nhân và cơ sở ngành nghề nông thôn

Hà Nội ban hành chính sách hỗ trợ mới cho nghệ nhân và cơ sở ngành nghề nông thôn

LNV - HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn tại kỳ họp thứ 28 khóa XVI, nhiệm kỳ 2021–2026. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm triển khai Luật Thủ đô năm 2025 liên quan đến công tác bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn.
Hành trình gìn giữ làng nghề di sản Chăm

Hành trình gìn giữ làng nghề di sản Chăm

LNV - Trải qua hàng trăm năm, những làng nghề như thổ cẩm Mỹ Nghiệp và gốm Bàu Trúc (trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa) vẫn giữ được sức sống mãnh liệt, trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Chăm. Đây không chỉ là những nơi lưu giữ tinh hoa nghề cổ mà còn là “bảo tàng sống” về lịch sử, phong tục và bản sắc Chăm giữa đời sống hiện đại.
Làng nghề Thủ đô - Hướng tới hệ sinh thái xanh và sáng tạo

Làng nghề Thủ đô - Hướng tới hệ sinh thái xanh và sáng tạo

LNV - Hà Nội đang triển khai đồng bộ các chính sách và giải pháp sáng tạo nhằm bảo tồn, phát triển làng nghề, kết hợp kinh tế, văn hóa và du lịch, tạo động lực mới cho nông thôn Thủ đô.
Vẻ đẹp làng Việt qua những khung hình đoạt giải Ảnh Di sản 2025

Vẻ đẹp làng Việt qua những khung hình đoạt giải Ảnh Di sản 2025

LNV - Cuộc thi Ảnh Di sản Việt Nam 2025 (Vietnam Heritage Photo Awards) đã chính thức công bố những tác phẩm xuất sắc nhất, mang đến một góc nhìn đầy cảm xúc về văn hóa, con người và di sản trên khắp mọi miền đất nước.
Phú Xuyên tổ chức cuộc thi trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề 2025

Phú Xuyên tổ chức cuộc thi trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề 2025

LNV - Trong chuỗi hoạt động của “Lễ hội vinh danh làng nghề và Tuần văn hóa, du lịch, thương mại làng nghề năm 2025”, ngày 29/11, UBND xã Phú Xuyên đã tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về Cải cách hành chính, Chuyển đổi số gắn với phát triển văn hóa, du lịch, thương mại, làng nghề”.
Làng nghề Đắk Lắk chung tay vượt qua mùa nước lớn

Làng nghề Đắk Lắk chung tay vượt qua mùa nước lớn

LNV - Trận lũ vừa qua đã để lại những tổn thất nặng nề cho nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn, khiến công việc sản xuất vốn đã khó khăn nay càng thêm chồng chất.
Người đàn ông nửa đời thuần rắn với đôi tay đặc biệt

Người đàn ông nửa đời thuần rắn với đôi tay đặc biệt

LNV - Nổi tiếng với mệnh danh “thủ phủ rắn độc”, xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc (nay thuộc xã Thổ Tang, tỉnh Phú Thọ) có khoảng 60% số hộ dân nuôi rắn và chủ yếu là rắn hổ mang. Ông Phạm Thanh Hưng một người thợ giỏi của làng với hơn 30 năm kinh nghiệm là một trong số những hộ dân đặc biệt đó.
Làng nghề xứ Thanh khởi sắc từ phát triển tiểu thủ công nghiệp

Làng nghề xứ Thanh khởi sắc từ phát triển tiểu thủ công nghiệp

LNV - Các làng nghề truyền thống ở Thanh Hóa đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ sự phát triển của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, góp phần tạo sinh kế bền vững, giữ gìn văn hóa và làm mới diện mạo kinh tế nông thôn.
Các làng nghề ở Hợp Tiến vào vụ quất cảnh tết

Các làng nghề ở Hợp Tiến vào vụ quất cảnh tết

LNV - Xã Hợp Tiến (tỉnh Thanh Hóa) lại rộn ràng bước vào vụ quất cảnh phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Không khí lao động hối hả phủ kín các con đường, khu vườn; đi đến đâu cũng nghe người dân nhắc chuyện chăm quất, tạo thế, dự báo nguồn cung và giá bán trong mùa tết sắp đến. Từ lâu, cây quất không chỉ là nét đẹp trong đời sống tinh thần mà còn là sinh kế quan trọng giúp nhiều hộ dân Hợp Tiến vươn lên khá giả.
Hương thảo mộc của nghệ nhân người Giáy Vũ Thị Xìn: tinh hoa núi rừng giữa mây ngàn Sapa

Hương thảo mộc của nghệ nhân người Giáy Vũ Thị Xìn: tinh hoa núi rừng giữa mây ngàn Sapa

LNV - Giữa thung lũng Tả Van (Sapa), nơi những triền núi bao phủ bởi mây trắng, những nếp nhà người Giáy ẩn hiện sau thửa ruộng bậc thang, một hương thơm đang lặng lẽ lan tỏa, hòa quyện cùng gió mây của đất trời. Đó là hương thơm thảo mộc từ những nén hương do nghệ nhân Vũ Thị Xìn tỉ mỉ tạo nên. Từ căn nhà nhỏ nơi sườn núi, hương thơm ấy đã vượt qua thung lũng Tả Van đại ngàn, trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo tại Bản Mây - quần thể nhà ga cáp treo Sun World Fansipan Legend.
Hương Vân Trà - Nâng tầm Trà Việt từ những giá trị trà truyền thống

Hương Vân Trà - Nâng tầm Trà Việt từ những giá trị trà truyền thống

Thái Nguyên là vùng đất gắn với cây chè truyền thống, sản phẩm chè được đem đi khắp các vùng miền và cả thị trường nước ngoài, được những người sành chè và nhiều thị trường khó tính chấp nhận. Tại Thái Nguyên vùng đất Tân Cương từ lâu được biết đến như “đệ nhất danh trà”, nơi hội tụ khí hậu, thổ nhưỡng và bàn tay cần mẫn của người trồng chè để tạo nên những búp trà xanh ngát, mang hương vị đặc trưng khó lẫn. Giữa không gian ấy, Hương Vân Trà nổi lên như một doanh nghiệp đi đầu trong hành trình gìn giữ và phát triển những giá trị trà truyền thống, đồng thời luôn mạnh dạn đổi mới để góp phần tạo nên một sản phẩm nông sản sạch, chất lượng, uy tín, đưa sản phẩm trà Tân Cương (Thái Nguyên) vươn tầm ra thế giới.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
TP.HCM trước áp lực ô nhiễm giao thông và bài toán chuyển đổi xanh

TP.HCM trước áp lực ô nhiễm giao thông và bài toán chuyển đổi xanh

Ngày 4/12, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức hội thảo “Giảm thiểu ô nhiễm từ khí thải phương tiện giao thông sử dụng động cơ diesel: Thực trạng và giải pháp tại khu vực Đông Nam Bộ”.
Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

LNV - Ngày 28/11, tại TP Đà Nẵng, Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng (DBC) phối hợp cùng Đại học Yamagata (Nhật Bản), Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng và Hiệp hội Văn hoá Ẩm thực TP. Đà Nẵng (DCCA) tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế “Nướ
Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị tăng cường hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững

Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị tăng cường hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững

LNV - Ngày 4 tháng 12 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã ký ban hành Chỉ thị số 20/CT-BCT về việc tăng cường các hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống

Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống

Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật đến người kinh doanh và người tiêu dùng

Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật đến người kinh doanh và người tiêu dùng

LNV - Trong 10 tháng năm 2025, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa đã đưa 149 tin, bài phóng sự, trong đó 117 bài đăng trên Cổng thông tin điện tử của Chi cục Quản lý thị trường và 32 tin, bài đăng trên các kênh thông tin khác (có 24 bài đăng trên web Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước).
Giao diện di động