Mộc mạc nghề làm nồi đất ở làng Trù Sơn
Thăng trầm nồi đất Trù Sơn
Nghề gốm ở làng Trù Sơn có lịch sử từ lâu đời, được người dân gìn giữ và phát triển thành một nghề truyền thống của quê hương. Vào năm 2010, người dân Trù Sơn đã tìm thấy nhiều hiện vật là đồ gốm, sứ cổ được xác định có nguồn gốc từ làng nghề gốm Chu Đậu (huyện Nam Sách, Hải Dương), có niên đại vào khoảng thế kỷ XIV đến thế kỷ XVII. Theo các nhà khoa học, khi chiến tranh Trịnh-Mạc xảy ra, khu vực làng nghề gốm Chu Đậu bị tàn phá nên một số nghệ nhân làng ở đây đã phiêu bạt đến các vùng khác truyền nghề gốm.
![]() |
Đến làng Trù Sơn thật không khó để bắt gặp những mảng màu đỏ nâu của nồi đất đủ kích cỡ. Dù trải qua hàng trăm năm biến động nhưng gốm ở Trù Sơn vẫn giữ được nét đặc trưng mộc mạc của gốm cổ. Sản phẩm không tráng men, không trang trí màu sắc và hoa văn. Nồi đất có hình dạng tròn, bề mặt trơn và độ dày vừa phải nên khi sử dụng rất thuận tiện, có độ bền tốt, nấu được nhiều món ăn ngon trong ẩm thực người Việt. Vì vậy, người dân ở trong làng rất thích nấu nồi đất. Không những thế, vào thời kỳ hưng thịnh nồi đất Trù Sơn đã theo những gánh buôn đi nhiều tỉnh thành, thậm chí còn được thương lái Trung Quốc thu mua.
Tuy nhiên, khi cuộc sống ngày càng phát triển, thói quen sử dụng nồi đất cũng bị thay thế bởi các sản phẩm khác nên nghề nồi đất ở Trù Sơn có nhiều lúc cũng thăng trầm và đứng trước nguy cơ mai một. Hình ảnh những chiếc xe thồ chở đủ loại nồi đất rong ruổi ngược xuôi các con đường dần biến mất. Có lúc tưởng chừng sẽ không ai làm nghề gốm nơi đây nữa. Nhưng khi càng hiện đại thì con người lại yêu thích những giá trị truyền thống, mong muốn nâng tầm những nét đặc trưng của làng quê. Những hình ảnh, thước phim về nghề nồi đất Trù Sơn được lan toả mạnh mẽ trên internet thu hút nhiều người xem và mong muốn trải nghiệm.
![]() |
Trong những năm gần đây, nồi đất được sử dụng nhiều trong việc chế biến món ăn ở các nhà hàng từ bình dân đến cao cấp, thậm chí nhiều món ăn được nấu từ nồi đất còn vươn tầm quốc tế. Nồi đất được sử dụng nhiều khi chế biến các món ăn như cá kho, thịt kho, gà nướng… Từ đó, nghề làm nồi đất ở Trù Sơn cũng dần phát triển trở lại với nhiều tín hiệu tích cực. Ngoài các loại nồi truyền thống, hiện người dân Trù Sơn cũng đã đa dạng sản phẩm hơn trong mẫu mã như siêu sắc thuốc, nồi cơm niêu, nồi kho cá… được khách hàng nhiều nơi ưa chuộng.
Xây dựng làng nghề gắn với du lịch
Theo thống kê, hiện nay xã Trù Sơn đang có khoảng hơn 100 hộ làm nghề gốm , mức thu nhập bình quân mỗi hộ làm nghề đạt khoảng 150 triệu đồng/năm. Nghề làm nồi đất giúp người dân tận dụng thời gian nông nhàn, nguồn nguyên vật liệu sẵn có để góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Trong thời buổi kinh tế thị trường, người dân Trù Sơn cũng không phải đẩy xe thồ chở nồi đi bán rong nữa mà đã có thương lái đến tận nơi đặt mua.
![]() |
| Làng nghề nồi đất Trù Sơn được định hướng phát triển gắn với tham quan, du lịch, trải nghiệm. |
Theo những người làm nồi đất lâu năm ở Trù Sơn, để làm ra những chiếc nồi chất lượng, đất sẽ được lấy về từ vùng Nghi Văn (huyện Nghi Lộc), Sơn Thành (huyện Yên Thành). Sau đó, đất sẽ phải trải qua bước sàng lọc cho hết tạp chất rồi đổ nước vào nhào nặn thành nồi. Việc nặn nồi đất truyền thống không quá khó nhưng cần kiên nhẫn làm thủ công và chú tâm để khéo léo kết hợp với bàn xoay. Việc nung gốm sẽ tận dụng các loại nguyên liệu sẵn có như rơm rạ, củi khô.
Nhờ những nỗ lực gìn giữ và phát triển nghề làm nồi đất của người dân Trù Sơn, năm 2020 nghề làm nồi đất tại Trù Sơn đã chính thức được công nhận làng nghề, điều này mở ra cơ hội để phát triển và quảng bá nghề thủ công đến với du khách gần xa.
![]() |
| Nồi đất được sử dụng để nấu nhiều món ăn Việt hấp dẫn thực khách. hấp dẫn thực khác |
Vừa qua, ngày 2/2/2024, trong Kế hoạch số 255-KH/HU của Huyện ủy Đô Lương về việc thực hiện Nghị quyết 39-NQ/TW trên địa bàn huyện Đô Lương. Trong đó, mục tiêu rõ ràng nhất được xác định là xây dựng huyện Đô Lương trở thành thị xã trước năm 2030, có nền kinh tế vững chắc, đô thị văn minh, hiện đại, là trung tâm kinh tế, văn hoá mới của tỉnh. Trong kế hoạch hành động này, huyện Đô Lương cũng xác định sẽ tập trung khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống của địa phương. Trong đó, chú trọng phát triển làng nghề nồi đất Trù Sơn và một số nghề thủ công có lịch sử lâu đời trên địa bàn. Huyện sẽ có chính sách hỗ trợ ứng dụng các thiết bị máy móc hiện đại hơn trong sản xuất, đa dạng các mẫu mã sản phẩm, xây dựng địa điểm sản xuất tập trung, có nơi trưng bày sản phẩm để từng bước phát triển thêm du lịch trải nghiệm, tìm hiểu các nét văn hoá truyền thống của địa phương.
Chủ tịch UBND xã Trù Sơn Nguyễn Thụy Chính cho biết, hiện nghề gốm ở Trù Sơn vẫn còn khá nguyên sơ, mẫu mã chưa đa dạng, thiếu ổn định trong việc phát triển đầu ra. Và đặc biệt với cách làm thủ công, dùng củi đốt sẽ gây ô nhiễm môi trường. Chưa kể, nguồn nguyên liệu là đất sét cũng ngày càng cạn kiệt, khó có thể duy trì lâu dài. Vì thế, nếu quy hoạch xây dựng làng nghề gắn với điểm tham quan, du lịch trải nghiệm sẽ là cơ hội cho làng nghề phát triển hơn. Hiện nay, địa phương cũng đã lựa chọn được địa điểm để xây dựng làng nghề ngay gần cổng làng xóm 6. Theo đó, các hộ dân làm nghề mà lâu nay vẫn đang đốt lò nhỏ lẻ trong nhà sẽ được tập trung đưa ra vùng quy hoạch, nhằm tạo sự đồng bộ, kết nối giữa tham quan, trải nghiệm và góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Tin liên quan
Tin mới hơn
Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim
09:57 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó
00:00 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa
12:02 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững
07:00 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B
22:08 OCOP
Thủ công mỹ nghệ Hà Nội tìm lời giải bứt phá từ chuyển đổi số và thiết kế xanh
15:34 Khuyến công
Hai lần anh hùng: Hải Phòng đón danh hiệu cao quý trong đêm kỷ niệm 80 năm lực lượng vũ trang
13:00 Tin tức
Khuyến công tạo động lực nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm làng nghề Hà Nội
10:31 Khuyến công
Từ “Cuối tuần xanh” đến diện mạo nông thôn mới sáng - xanh - sạch - đẹp
10:05 Nông thôn mới







