Việc giảm dần sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, thay thế bằng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học, giúp cải thiện độ màu mỡ của đất, hạn chế ô nhiễm và nâng cao chất lượng nông sản. Ảnh minh họa.

Những năm gần đây, tỉnh đã đẩy mạnh hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và người nông dân, qua đó hình thành mạng lưới nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khá đồng bộ. Công nghệ sinh học được đưa vào từng khâu trong sản xuất, từ giống, chăm sóc, thú y, xử lý môi trường đến chế biến, tạo nên nền tảng vững chắc cho nông nghiệp thông minh.

Trong lĩnh vực trồng trọt, công nghệ sinh học đóng vai trò then chốt trong tuyển chọn và nhân giống cây trồng chất lượng cao. Thông qua kỹ thuật nuôi cấy mô, xử lý hạt giống và sử dụng chế phẩm vi sinh, nhiều giống cây như lúa, ngô, đậu, sắn, chè và đặc biệt là các loài cây dược liệu đã được cải thiện rõ rệt về năng suất, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng tốt hơn với điều kiện thời tiết cực đoan.

Việc giảm dần sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, thay thế bằng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học, giúp cải thiện độ màu mỡ của đất, hạn chế ô nhiễm và nâng cao chất lượng nông sản. Nhiều vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, IPM, ICM của tỉnh đã ghi nhận năng suất tăng, hiệu quả canh tác ổn định hơn, sản phẩm có thể đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và nhu cầu trong nước.

Không chỉ trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản Nghệ An cũng chuyển mình mạnh mẽ nhờ công nghệ sinh học. Các mô hình chăn nuôi ứng dụng vi sinh, đệm lót sinh học và hệ thống xử lý chất thải bằng biogas giúp giảm thiểu ô nhiễm, tạo môi trường chăn nuôi sạch, hạn chế mùi và vi khuẩn gây bệnh.

Công nghệ lai tạo giống được triển khai rộng rãi trong các trang trại bò sữa, bò thịt, lợn và gia cầm. Nhờ đó, chất lượng đàn giống được nâng lên, sản lượng thịt và sữa cao hơn, rủi ro dịch bệnh giảm đáng kể. Trong thủy sản, chế phẩm vi sinh và công nghệ xử lý môi trường ao nuôi đã giúp cải thiện tỷ lệ sống của tôm, cá; tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.

Nhờ áp dụng công nghệ sinh học, nhiều mô hình chăn nuôi – thủy sản của Nghệ An đã chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô trang trại hiện đại, khép kín, mang lại thu nhập ổn định và bền vững cho người dân.

Bên cạnh các ngành sản xuất truyền thống, công nghệ sinh học còn mang lại giá trị nổi bật trong việc bảo tồn và phát triển lâm nghiệp, cây dược liệu. Kỹ thuật nuôi cấy mô được sử dụng để nhân giống nhanh các loài cây quý hiếm, từ sâm Puxailaileng, tam thất, ba kích đến nhiều loài cây bản địa có giá trị cao.

Những vườn ươm công nghệ cao không chỉ góp phần bảo đảm nguồn giống chất lượng mà còn tạo tiền đề để Nghệ An xây dựng các vùng nguyên liệu dược liệu bền vững, gắn sản xuất nông nghiệp với chế biến sâu và xuất khẩu. Ảnh minh họa.

Đồng hành với quá trình chuyển đổi này là hệ thống chính sách hỗ trợ về giống, chế phẩm sinh học, phân bón vi sinh và các chương trình đào tạo, tập huấn chuyển giao kỹ thuật. Nông dân được tiếp cận công nghệ mới và từng bước làm chủ quy trình sản xuất hiện đại.

Doanh nghiệp địa phương cũng đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến và kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, HACCP, giúp sản phẩm nông nghiệp Nghệ An tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Điểm chung của các mô hình công nghệ sinh học là hướng tới nông nghiệp xanh, giảm phát thải, tiết kiệm nước và năng lượng, giảm tối đa phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật. Chuỗi sản xuất khép kín, tuần hoàn được chú trọng, đảm bảo cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Thực tế cho thấy, khi nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân cùng đồng hành và có sự dẫn dắt từ chính quyền, công nghệ sinh học không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành công cụ thực tiễn, mang lại lợi ích rõ ràng.