Ứng dụng công nghệ để gìn giữ nghề truyền thống

Bánh đa nem làng Chều làm món ăn ngon. Ảnh minh họa.

Sinh ra trong gia đình nhiều đời gắn bó với nghề làm bánh đa nem, anh Trần Ngọc Nghĩa luôn mong muốn phát triển nghề của cha ông theo hướng bền vững. Sau thời gian dài xuất khẩu lao động, năm 2021, anh quyết định trở về quê hương và bắt tay xây dựng cơ sở sản xuất theo hướng hiện đại hóa. Với số vốn tích lũy cùng nguồn vay từ bạn bè và người thân, anh đầu tư gần 3 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng, trang bị các loại máy móc như máy trộn bột tự động, máy cán bột, máy sấy công nghiệp.

Các hộ dân chủ động đổi mới công nghệ không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Ảnh minh họa.

Việc ứng dụng dây chuyền công nghệ đã giải quyết những hạn chế của phương pháp sản xuất thủ công. Hỗn hợp bột được định lượng chính xác, bánh cán ra có độ mỏng đồng đều, không bị rách hay dính. Quy trình sấy công nghiệp giúp sản xuất không bị ảnh hưởng bởi thời tiết; đồng thời đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Bánh thành phẩm giữ được hương vị truyền thống nhưng có độ bền, độ dẻo cao hơn, phù hợp với yêu cầu của thị trường hiện nay.

Anh Nghĩa cho biết nhờ áp dụng công nghệ, năng suất của cơ sở tăng gấp 2 đến 3 lần so với trước đây, đáp ứng tốt nhu cầu đơn hàng ngày càng lớn. Sau khi trừ chi phí, cơ sở của anh thu về 400 đến 500 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động địa phương với mức thu nhập trung bình 6 đến 7 triệu đồng/người/tháng. Thời gian tới, anh mong muốn được tiếp cận các chương trình vay vốn ưu đãi để mở rộng quy mô, nâng cao năng lực sản xuất và đóng góp vào việc giữ gìn nghề truyền thống của quê hương.

Đưa bánh đa nem làng Chều vươn ra thị trường quốc tế

Nghề truyền thống được tiếp nối theo hướng hiện đại, tạo nền tảng để sản phẩm bánh đa nem Ninh Bình có chỗ đứng vững chắc hơn trên bản đồ xuất khẩu thực phẩm Việt Nam. Ảnh minh họa.

Cũng tại xã Nam Xang, anh Nguyễn Văn Định ở thôn Trần Xá là một trong những hộ tiên phong ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ việc sản xuất thủ công, anh chuyển sang mô hình sản xuất khép kín với các thiết bị hiện đại như máy trộn bột, máy cán bột, hệ thống sấy liên hoàn và đóng gói tự động. Nhờ chủ động hoàn toàn trong quy trình, sản phẩm của anh có chất lượng ổn định, đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về vệ sinh, bao bì và độ ẩm.

Năm 2020, sau nhiều lần gửi mẫu sang Pháp thử nghiệm, bánh đa nem của cơ sở anh Định chính thức đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Hiện doanh số xuất khẩu của cơ sở đạt khoảng 500 triệu đồng mỗi năm. Dù chưa phải con số lớn, nhưng với một sản phẩm truyền thống của làng nghề, đây là tín hiệu đáng mừng, mở ra hướng đi mới cho các hộ sản xuất tại Nam Xang. Anh Định cho biết đang tiếp tục quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác để mở rộng thị trường sang các nước châu Âu và châu Á, đồng thời nâng cao giá trị cho sản phẩm từ hạt gạo quê hương.

Không chỉ riêng hai cơ sở của anh Nghĩa và anh Định, toàn xã Nam Xang hiện có hơn 900 hộ sản xuất bánh đa nem, với gần 200 máy tráng bánh và khoảng 20 hộ đầu tư máy sấy công nghiệp. Nghề làm bánh đa nem tạo việc làm cho hơn 1.200 lao động địa phương, trở thành sinh kế quan trọng và là nguồn thu ổn định cho nhiều gia đình. Khoảng 30% sản lượng của làng được xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ, Pháp và một số nước Đông Âu.

Ông Trần Văn Tường, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất và kinh doanh bánh đa nem làng Chều, cho biết trước đây nghề làm bánh phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nhất là khâu phơi bánh. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, người dân đã mạnh dạn đầu tư nhà xưởng và máy móc hiện đại, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Sự kết hợp giữa công nghệ và bí quyết truyền thống giúp bánh đa nem làng Chều giữ được hương vị đặc trưng, đồng thời đủ sức cạnh tranh trên những thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao.