Nguyễn Đại Năng: Ông tổ nghề châm cứu ở Việt Nam

LNV - Ngài Nguyễn Đại Năng làm quan phụng sự trong triều nhà Hồ (1400-1407).

Trong sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, Nhà xuất bản Thời đại, tại trang 440 ghi: “Người phương sĩ ở Giáp Sơn tên là Nguyễn Đại Năng có thuật lấy lửa chích hoặc lấy kim châm để chữa bệnh cho người, Hán Thương (vua Hồ Hán Thương nhà Hồ) bổ làm chức Quảng Tế thự thừa. Đặt quan thuộc thự Quảng Tế bắt đầu ra từ đấy. Đại Năng có tài, sức khoẻ có thể bắn được nỏ cứng. Sau làm Quảng Tế lệnh kiêm giữ Binh qua, coi quân Sùng uy”. Như vậy theo nội dung ghi trên, Ngài Nguyễn Đại Năng là người có nhiều tài năng, đặc biệt về lĩnh vực châm cứu, kể cả hoả châm vào huyệt đạo chữa bệnh cho người. Theo quan chế thời đó nhà Hồ bắt đầu đặt ra cơ quan chữa bệnh cho người dân bên cạnh Thái Y viện của triều đình. Rất có thể do lúc đó có Ngài Nguyễn Đại Năng với khả năng xuất sắc về y thuật, nên triều Hồ đã lập ra cơ quan mới để chữa trị bệnh cho người dân. Ngài Nguyễn Đại Năng còn giỏi về võ nghệ, đặc biệt là tài bắn nỏ cứng, nên được nhà vua giao cho nhiệm vụ quản lý vũ khí và chỉ huy quân Sùng uy.

Nguyễn Đại Năng: Ông tổ nghề châm cứu ở Việt Nam

Triều nhà Hồ thời phong kiến được xem là nhuận triều (triều đại thừa), tính chính danh không có. Nhà Hồ tồn tại thời gian rất ngắn, 1400 đến 1407. Thời đó nhà Minh, phong kiến phương Bắc sang xâm lược nước ta, Thái Thượng hoàng Hồ Quý Ly cùng vua tôi và nhiều quan lại bị bắt đưa về Trung Quốc. Sau thời điểm trên không ai được biết về Ngài Nguyễn Đại Năng. Cho đến tận ngày nay chúng ta đã tổ chức những cuộc hội thảo khoa học lớn về Ngài Nguyễn Đại Năng, nhưng cũng chưa tìm thêm được những tư liệu mới về thân thế sự nghiệp của Ngài. Tuy nhiên nhiều nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực châm cứu huyệt đạo để chữa bệnh cho người đã khẳng định Ngài Nguyễn Đại Năng đã có nhiều đóng góp trong lĩnh vực tìm ra những huyệt đạo mới, thực hành phương pháp châm cứu và châm cứu bằng hoả châm để chữa bệnh cho nhân dân. Ông còn để lại cho hậu thế tác phẩm “Châm cứu tiệp hiệu diễn ca”, viết theo thể văn vần, bằng chữ Nôm, quốc ngữ của người Việt thời đó. Tác phẩm trên có giá trị như cuốn sách vàng để các nhà đông y, những người thực hành trong lĩnh vực châm cứu chữa bệnh cứu người.

Trong hoàn cảnh tao loạn, biến động của thời thế, triều đình không chính danh lại tồn tại quá ít thời gian. Đặc biệt dưới con mắt kỳ thị của các sử gia phong kiến, một công trình viết về lịch sử lớn nhất của quốc gia thời phong kiến “Đại Việt sử ký toàn thư” đã ghi một số dòng về Ngài Nguyễn Đại Năng là vô cùng đáng quý và có nhiều giá trị, ý nghĩa. Nội dung ghi trong bộ chính sử quốc gia nêu trên chứng tỏ Ngài Nguyễn Đại Năng có tài đặc biệt và có nhiều công lao với dân, với nước. Hiện nay những người làm nghề đông y, thực hành châm cứu huyệt đạo trị bệnh cứu người đã suy tôn Ngài Nguyễn Đại Năng là ông tổ nghề châm cứu chữa bệnh cho người của nước ta. Ngài Nguyễn Đại Năng đã được đặt tên đường phố, tên quảng trường tại phường Kinh Môn, quê hương ông và đường phố tại thành phố Hồ Chí Minh.

Quê hương của Ngài Nguyễn Đại Năng xa xưa thuộc huyện Giáp Sơn, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương. Nay là phường Kinh Môn, thành phố Hải Phòng. Giáp Sơn và Kinh Môn là vùng đất địa linh, nhân kiệt, nơi đây có nhiều di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh nổi tiếng toàn quốc, như: Động Kính Chủ, chùa Nhẫm Dương, Đền Cao An Phụ, Văn miếu…Vùng đất này cũng sản sinh ra nhiều nhân vật lịch sử, trí thức lớn có nhiều công lao với dân, với nước được lưu truyền trong sách sử, như: Phạm Sư Mạnh, Phạm Tông Ngộ, Trần Khắc Chung, Nguyễn Đại Năng…Kinh Môn ngày nay còn là vùng đất trù phú với những sản phẩm nông nghiệp, cùng sản vật nổi tiếng, như: gạo nếp cái hoa vàng, sắn dây, hành, tỏi, rươi…

Nguyễn Đại Năng: Ông tổ nghề châm cứu ở Việt Nam

Nhìn về vùng đất trấn Đông xưa, đây cũng là quê hương có truyền thống về lĩnh vực đông y. Tính trong bốn trấn của kinh thành Thăng Long thời xưa, duy chỉ có trấn Đông đã sinh ra những nhân tài kiệt xuất về đông y, như: Thánh tổ thuốc Nam, Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Đào Công Chính, Nguyễn Đại Năng. Các Ngài Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông, Đào Công Chính đều đã được người dân xây dựng đền, miếu ở nhiều địa phươg để tri ân, phụng thờ. Ngày nay với cách nhìn nhận, đánh giá toàn diện về bối cảnh lịch sử, tài năng của Ngài Nguyễn Đại Năng. Chúng ta thấy ông có những cống hiến rất to lớn cho nhân dân, đất nước. Đã từ lâu người dân Kinh Môn cũng như các nhà đông y, các thày thuốc châm cứu chữa bệnh cho dân trong toàn quốc rất mong muốn xây dựng ngôi đền thờ tại phường Kinh Môn để phụng thờ tri ân và gìn giữ, phát huy những giá trị tinh hoa của nghề châm cứu chữa bệnh. Thiết nghĩ đền thờ Ngài Nguyễn Đại Năng sẽ góp phần tạo thêm những dấu ấn giá trị đặc sắc về lịch sử văn hoá, du lịch cho vùng đất Kinh Môn Văn hiến.

Nguyễn Đình Chỉnh - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng

Tin liên quan

Tin khác

Hà Nội: 397 sản phẩm tranh tài tại Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ 2026

Hà Nội: 397 sản phẩm tranh tài tại Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ 2026

LNV - Với 397 sản phẩm, bộ sản phẩm của 185 tổ chức, cá nhân và nghệ nhân tham gia, Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới Hà Nội năm 2026 đang cho thấy sức sáng tạo và khả năng thích ứng ngày càng rõ nét của các cơ sở, nghệ nhân làng nghề Thủ đô. Từ những chất liệu quen thuộc, nhiều mẫu sản phẩm đã được làm mới bằng tư duy thiết kế hiện đại, hướng tới thị trường và phát triển bền vững.
Xúc tiến thương mại, mở rộng cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp

Xúc tiến thương mại, mở rộng cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp

LNV - Nhiều sản phẩm OCOP có chất lượng, mang đậm bản sắc địa phương nhưng chưa được khai thác hiệu quả trong hoạt động du lịch. Kết nối không gian sản xuất với trải nghiệm, dịch vụ và thị trường được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng đầu ra và tạo sinh kế bền vững cho người dân nông thôn.
Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc Tôn vinh di sản và nghệ nhân làng cổ

Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc Tôn vinh di sản và nghệ nhân làng cổ

LNV - Ngày 6/10, UBND xã Ninh Phước (tỉnh Khánh Hòa) cho biết công tác chuẩn bị cho Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I năm 2026 đang được gấp rút hoàn thiện. Sự kiện được tổ chức với quy mô cấp xã mở rộng, có sự phối hợp và tham gia của nhiều địa phương lân cận.
Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22: Kết nối tinh hoa nghề Việt với thị trường và du lịch

Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22: Kết nối tinh hoa nghề Việt với thị trường và du lịch

Tối 8/10, tại Hà Nội, Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 năm 2026 chính thức khai mạc, mở đầu chuỗi hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn và tôn vinh các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tiêu biểu. Sự kiện tiếp tục khẳng định vai trò của hội chợ làng nghề trong việc đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với thị trường, người tiêu dùng và du khách.
Lan tỏa tinh hoa thủ công mỹ nghệ, nâng tầm sản phẩm làng nghề

Lan tỏa tinh hoa thủ công mỹ nghệ, nâng tầm sản phẩm làng nghề

Hội chợ Làng nghề Việt Nam năm 2026 là dịp giới thiệu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề truyền thống, sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên và nhiều sản phẩm đặc trưng vùng miền.
Khảm trai Chuôn Ngọ: Giữ hồn nghề truyền thống giữa nhịp sống hiện đại

Khảm trai Chuôn Ngọ: Giữ hồn nghề truyền thống giữa nhịp sống hiện đại

LNV - Giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nghề khảm trai ở làng Chuôn Ngọ (xã Chuyên Mỹ, TP. Hà Nội) vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, kết tinh trong từng đường nét chạm khắc tinh xảo. Tuy nhiên, trước sức ép của thị trường và nguy cơ thiếu hụt lao động kế cận, làng nghề đang đứng trước yêu cầu vừa bảo tồn những giá trị truyền thống, vừa đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường để tạo động lực phát triển bền vững.
Hanoi Giftshow 2026: Mở rộng không gian giao thương, nâng tầm giá trị hàng thủ công mỹ nghệ

Hanoi Giftshow 2026: Mở rộng không gian giao thương, nâng tầm giá trị hàng thủ công mỹ nghệ

LNV - Sáng 8/10, tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch xây dựng Quốc gia, Hội chợ quốc tế Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2026 (Hanoi Giftshow 2026) chính thức khai mạc. Với quy mô 500 gian hàng của 230 doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất đến từ Hà Nội và 15 tỉnh, thành phố, Hội chợ tiếp tục khẳng định vai trò là điểm kết nối quan trọng giữa nghệ nhân, làng nghề, doanh nghiệp với thị trường trong nước và quốc tế.
Làng nghề Xuân Lai Giữ dấu ấn từ kỹ thuật hun tre nguyên cây

Làng nghề Xuân Lai Giữ dấu ấn từ kỹ thuật hun tre nguyên cây

LNV - Trải qua hơn 200 năm hình thành và phát triển, làng nghề tre trúc Xuân Lai, xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh vẫn gìn giữ kỹ thuật hun tre nguyên cây như một bí quyết riêng. Từ ngọn lửa, làn khói và kinh nghiệm của người thợ, những thân tre xanh được khoác lên sắc nâu trầm đặc trưng, tạo nên dấu ấn khó trộn lẫn của sản phẩm Xuân Lai trên thị trường.
Nón lá Việt Nam Biểu tượng văn hóa và hành trình giữ nghề truyền thống

Nón lá Việt Nam Biểu tượng văn hóa và hành trình giữ nghề truyền thống

LNV - Nghề làm nón lá truyền thống không chỉ là nghề mưu sinh mà còn là biểu tượng của nét đẹp văn hóa, đang đổi mới để phù hợp với thời đại.
Tranh Khúc: Giữ hồn nghề, mở lối phát triển

Tranh Khúc: Giữ hồn nghề, mở lối phát triển

LNV - Từ những nếp nhà ven sông Hồng, nghề làm bánh chưng ở Tranh Khúc, xã Nam Phù, Hà Nội, đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hôm nay, trước yêu cầu mới của thị trường, làng nghề không chỉ cần giữ hương vị truyền thống mà còn phải nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu, bảo tồn không gian sản xuất và từng bước mở hướng phát triển gắn với du lịch trải nghiệm.
Người giữ "hồn" mặt nạ truyền thống của đồng bào Khmer

Người giữ "hồn" mặt nạ truyền thống của đồng bào Khmer

LNV - Gần 30 năm qua, ngôi nhà của Nghệ nhân ưu tú Kim Mạnh tại ấp Kos Sla, xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long luôn rộn ràng với công việc chế tác mão và mặt nạ truyền thống của đồng bào Khmer
Nón lá Đan Du giữa dòng chảy thời gian

Nón lá Đan Du giữa dòng chảy thời gian

LNV - Từ những chiếc lá lụi đơn sơ, những thanh tre chẻ nhỏ dẻo dai, qua đôi bàn tay khéo léo của người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, tỉnh Hà Tĩnh), những chiếc nón lá mộc mạc, thanh thoát đã được tạo nên. Trải qua bao thăng trầm và đổi thay của thời đại, người dân Đan Du vẫn ngày đêm cần mẫn bên khung nón, vành tre và đường kim quen thuộc. Từ nếp nhà nhỏ bình dị, mỗi chiếc nón ra đời không chỉ che mưa che nắng cho biết bao người, mà còn mang theo vẻ đẹp duyên dáng, tình yêu sâu nặng và niềm tự hào về một làng nghề truyền thống lâu đời được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Làng nghề truyền thống tìm sức sống mới  từ thị trường và trải nghiệm

Làng nghề truyền thống tìm sức sống mới từ thị trường và trải nghiệm

LNV - Trước sức ép cạnh tranh và sự thay đổi nhanh của thị hiếu tiêu dùng, nhiều làng nghề truyền thống đang chủ động tìm hướng thích ứng bằng cách đa dạng hóa sản phẩm, gắn sản xuất với du lịch trải nghiệm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Thực tế tại Đà Nẵng và TP Huế cho thấy, khi nghề truyền thống được đặt trong một không gian phát triển mới, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở công năng sử dụng mà còn được bồi đắp từ câu chuyện văn hóa, trải nghiệm và bản sắc của mỗi vùng đất.
Tinh hoa làng nghề Hà Nội  Tinh hoa làng nghề Hà Nội   trong dòng chảy sáng tạo

Tinh hoa làng nghề Hà Nội Tinh hoa làng nghề Hà Nội trong dòng chảy sáng tạo

LNV - Gần 300 sản phẩm, bộ sản phẩm của 183 tác giả đã hội tụ tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026. Từ những kỹ thuật được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến tư duy thiết kế, thương mại và hội nhập mới, hội thi cho thấy sức sống của làng nghề Thủ đô đang được tiếp nối bằng cả bàn tay tài hoa và khát vọng đổi mới
Hội chợ làng nghề Việt Nam 2026: Đẩy mạnh quảng bá, số hóa và kết nối thị trường

Hội chợ làng nghề Việt Nam 2026: Đẩy mạnh quảng bá, số hóa và kết nối thị trường

LNV - Sáng 30/9, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, dưới sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về chuỗi sự kiện xúc tiến, quảng bá làng nghề năm 2026, gồm Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22, Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn và Lễ trao giải Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Nguyễn Đại Năng: Ông tổ nghề châm cứu ở Việt Nam

Nguyễn Đại Năng: Ông tổ nghề châm cứu ở Việt Nam

LNV - Ngài Nguyễn Đại Năng làm quan phụng sự trong triều nhà Hồ (1400-1407).
Hội nghị tập huấn nghiệp vụ khuyến công năm 2026: Đổi mới tư duy từ “hỗ trợ hạng mục” sang “tạo năng lực phát triển”

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ khuyến công năm 2026: Đổi mới tư duy từ “hỗ trợ hạng mục” sang “tạo năng lực phát triển”

Thực hiện chương trình công tác năm 2026, ngày 9/10, tại tỉnh Sơn La, Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Sơn La tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác khuyến công.
Hà Nội: 397 sản phẩm tranh tài tại Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ 2026

Hà Nội: 397 sản phẩm tranh tài tại Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ 2026

LNV - Với 397 sản phẩm, bộ sản phẩm của 185 tổ chức, cá nhân và nghệ nhân tham gia, Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới Hà Nội năm 2026 đang cho thấy sức sáng tạo và khả năng thích ứng ngày càng rõ nét của các cơ sở, nghệ nhân làng nghề Th
Gần 500 gian hàng tham gia Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc năm 2026

Gần 500 gian hàng tham gia Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc năm 2026

Hải Phòng đã diễn ra Hội chợ triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc năm 2026.
Xúc tiến thương mại, mở rộng cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp

Xúc tiến thương mại, mở rộng cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp

LNV - Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp tổ chức Hội nghị quảng bá, kết nối và xúc tiến thương mại du lịch nông thôn Việt Nam, nhằm tăng cường liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp và chủ thể du lịch; thúc đẩy quảng bá,
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động