Từ không gian làng nghề đến thị trường

Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 năm 2026 diễn ra từ ngày 8 đến 12/10 tại Khu Hội chợ triển lãm giao dịch Kinh tế và thương mại, số 489 đường Hoàng Quốc Việt, Hà Nội. Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp tổ chức, với sự tham gia của trên 50 đơn vị đến từ 19 tỉnh, thành phố, quy mô khoảng 100 gian hàng cùng không gian trưng bày, triển lãm chung. Các sản phẩm được giới thiệu tại hội chợ khá phong phú, từ sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề truyền thống, sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên đến những sản phẩm đặc trưng của các vùng miền. Mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn chứa đựng câu chuyện về vùng đất, bàn tay người thợ và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp phát biểu khai mạc hội chợ.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, nhấn mạnh làng nghề là một phần thân thuộc trong đời sống và văn hóa Việt Nam. Theo ông, bảo tồn làng nghề phải gắn với khả năng sống được bằng nghề; khi sản phẩm có thị trường, người thợ có thu nhập ổn định thì nghề mới có điều kiện được truyền lại cho thế hệ sau. Đây cũng chính là vấn đề cốt lõi đặt ra đối với làng nghề hiện nay. Bảo tồn không thể chỉ dừng ở việc giữ nghề, giữ kỹ thuật hay giữ những sản phẩm truyền thống, mà phải tạo được một hệ sinh thái để người làm nghề có thể sống, làm giàu và phát triển từ nghề. Ở góc độ của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội, đánh giá Hội chợ Làng nghề Việt Nam là một trong những hoạt động xúc tiến thương mại có ý nghĩa thiết thực đối với các làng nghề, nghệ nhân và cơ sở sản xuất. Theo ông Trịnh Quốc Đạt, điểm quan trọng của hội chợ không chỉ nằm ở việc trưng bày sản phẩm mà phải tạo được sự kết nối thực chất giữa người sản xuất với thị trường, giữa nghệ nhân với doanh nghiệp, nhà phân phối và người tiêu dùng. Đây là cơ hội để các chủ thể làng nghề trực tiếp lắng nghe nhu cầu của thị trường, từ đó điều chỉnh mẫu mã, chất lượng, công năng và phương thức tiếp cận khách hàng. “Sản phẩm làng nghề muốn đi xa phải giữ được hồn cốt truyền thống, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu của thị trường hiện đại”, ông Trịnh Quốc Đạt nhấn mạnh. Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cho rằng, trong quá trình hội nhập, công nghệ và chuyển đổi số cần được xem là công cụ hỗ trợ để làng nghề nâng cao năng suất, chất lượng, quảng bá và mở rộng thị trường, chứ không thay thế những giá trị thủ công vốn là bản sắc cốt lõi của sản phẩm làng nghề.

Khi làng nghề gắn với du lịch nông thôn

Một điểm đáng chú ý của chuỗi sự kiện năm nay là Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn được tổ chức song hành với Hội chợ Làng nghề Việt Nam.

Một số hình ảnh Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cùng các đại biểu tham quan khu trưng bày những sản phẩm đạt giải tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026

Sự kết hợp này mở ra một hướng tiếp cận mới: không chỉ đưa sản phẩm làng nghề đến với khách hàng mà còn đưa khách hàng, du khách đến với chính nơi sản phẩm được sinh ra. Bởi phía sau một sản phẩm gốm là câu chuyện về đất và lửa; phía sau một tấm lụa là sự công phu của nghề dệt; phía sau sản phẩm mây tre đan là kỹ thuật xử lý nguyên liệu và đôi bàn tay khéo léo của người thợ. Khi được trải nghiệm trực tiếp tại làng nghề, giá trị của sản phẩm không còn đơn thuần nằm ở vật chất mà được cộng thêm giá trị văn hóa, lịch sử và câu chuyện của cộng đồng. Theo Ban tổ chức, chuỗi hoạt động năm nay chú trọng kết nối các cơ sở sản xuất với doanh nghiệp phân phối, siêu thị, các kênh thương mại điện tử; đồng thời tăng cường livestream, ứng dụng mã QR để cung cấp thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất và nguồn gốc. Đây là những thay đổi cần thiết trong bối cảnh hành vi tiêu dùng đang chuyển dịch mạnh sang môi trường số. Một sản phẩm đẹp chưa đủ; khách hàng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng, câu chuyện sản phẩm, quy trình sản xuất và trách nhiệm với môi trường. Vì vậy, chuyển đổi số đối với làng nghề không nên hiểu đơn giản là đưa sản phẩm lên mạng bán hàng. Quan trọng hơn là số hóa thông tin, xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và hình thành những phương thức kết nối mới với thị trường. Ông Trịnh Quốc Đạt cho rằng, đây cũng là hướng mà các làng nghề cần chủ động thích ứng trong thời gian tới. Từ hội chợ, các cơ sở sản xuất cần tìm được đối tác, đơn hàng và những kênh tiêu thụ ổn định; bởi hiệu quả xúc tiến thương mại cuối cùng phải được đo bằng khả năng thị trường hóa sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người làm nghề.

Tôn vinh sáng tạo, mở hướng phát triển mới

Cùng với Hội chợ Làng nghề Việt Nam và Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn, Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 cũng là điểm nhấn quan trọng của chuỗi sự kiện. Với thông điệp “Tinh hoa nghề Việt sáng tạo, nâng tầm giá trị và hội nhập”, Hội thi năm nay có 453 sản phẩm của 256 tác giả, nhóm tác giả đến từ ba miền. Đáng chú ý, tác giả lớn tuổi nhất 81 tuổi, trong khi tác giả nhỏ tuổi nhất mới 11 tuổi. Khoảng cách thế hệ ấy cho thấy một điều đáng mừng: nghề truyền thống không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn đang có khả năng khơi nguồn sáng tạo đối với thế hệ trẻ.

Những sản phẩm được tôn vinh tại Hội thi vì thế không chỉ là kết quả của bàn tay tài hoa mà còn cho thấy khả năng đổi mới của nghề thủ công Việt Nam. Đó là sự kết hợp giữa kỹ thuật truyền thống với tư duy thiết kế, giữa giá trị văn hóa với công năng sử dụng và giữa tinh hoa nghề với yêu cầu của thị trường. Theo ông Trịnh Quốc Đạt, đây là hướng đi rất cần được khuyến khích. Nghệ nhân giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn kỹ thuật, bí quyết nghề và bản sắc văn hóa; trong khi nhà thiết kế, doanh nghiệp và thị trường sẽ góp phần đưa những giá trị ấy thành sản phẩm có sức cạnh tranh. “Muốn làng nghề phát triển bền vững thì phải đi từ bảo tồn sang phát triển, từ giữ nghề sang tạo giá trị, từ sản xuất sản phẩm sang xây dựng thương hiệu và thị trường cho sản phẩm”, ông Trịnh Quốc Đạt chia sẻ. Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 vì thế không chỉ là nơi trưng bày và mua bán sản phẩm.

Quan trọng hơn, đây là không gian để các làng nghề nhìn lại mình, tiếp cận thị trường, tìm kiếm đối tác và học hỏi những phương thức sản xuất, quảng bá mới. Từ những gian hàng hội chợ đến những làng nghề phía sau mỗi sản phẩm, một dòng chảy giá trị đang được mở rộng: giữ nghề - sáng tạo - xây dựng thương hiệu - kết nối thị trường - phát triển du lịch - nâng cao thu nhập cho người dân. Đó cũng là con đường để tinh hoa nghề Việt không chỉ được gìn giữ mà tiếp tục được trao truyền, làm mới và bước vào đời sống đương đại bằng một sức sống mới. Hội chợ mở cửa từ 8h30 đến 21h00, từ ngày 8 đến 12/10/2026.