Vùng đất làng nghề và di sản văn hóa

Xã Tây Phương hiện có 6 thôn, trong đó nhiều thôn gắn bó mật thiết với nghề thủ công truyền thống. Nằm ở cửa ngõ phía Tây Thủ đô, xã Tây Phương (Hà Nội) không chỉ nổi tiếng với chùa Tây Phương – Di tích quốc gia đặc biệt, mà còn được biết đến là vùng đất của nhiều làng nghề truyền thống lâu đời. Đặc biệt, nghề mây tre đan và điêu khắc gỗ đã tạo nên thương hiệu riêng, vừa mang lại sinh kế, vừa giữ gìn hồn cốt văn hóa làng quê. Các sản phẩm của Tây Phương từ lâu đã có mặt tại nhiều hội chợ, được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, EU…

Song song với làng nghề, Tây Phương còn là nơi hội tụ di sản. Nổi bật nhất là chùa Tây Phương – kiệt tác kiến trúc gỗ, nơi lưu giữ bộ tượng La Hán được đánh giá là “báu vật mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XVIII”. Đây không chỉ là điểm hành hương tâm linh, mà còn là điểm đến du lịch văn hóa, nghệ thuật, được nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn khi đến Hà Nội.

Chùa Tây Phương nhìn từ trên cao. Ảnh: TL

Những năm qua, xã Tây Phương đã chú trọng quy hoạch làng nghề gắn với du lịch, khuyến khích các hộ sản xuất đầu tư công nghệ mới, xử lý chất thải, bảo đảm môi trường. Việc chuyển đổi sang sản xuất sạch, hạn chế dùng sơn công nghiệp độc hại, tăng sử dụng nguyên liệu tự nhiên đang dần lan rộng trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, xã cũng triển khai mô hình “xanh – sạch – đẹp” trong xây dựng nông thôn mới: đường làng được bê tông hóa, cây xanh được trồng hai bên, hệ thống thoát nước cải thiện rõ rệt. Người dân dần hình thành ý thức bảo vệ cảnh quan, vừa phục vụ đời sống, vừa tạo nền tảng thu hút khách du lịch.

Tây Phương không chỉ dừng lại ở phát triển làng nghề. Với lợi thế nằm gần các khu công nghiệp lớn như Hòa Lạc, Thạch Thất – Quốc Oai, xã đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp – dịch vụ. Một số cụm công nghiệp nhỏ đã được hình thành, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương, góp phần tăng thu nhập bình quân.

Theo định hướng, Tây Phương sẽ xây dựng cụm công nghiệp sạch, thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hình thành các dịch vụ hỗ trợ du lịch như homestay, trải nghiệm làng nghề, ẩm thực vùng quê. Ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá sản phẩm làng nghề và di tích, giúp kết nối với du khách và thị trường quốc tế.

Liên kết du lịch làng nghề và di tích

Làng nghề làm quạt ở xã Tây Phương. Ảnh: Hoa Phượng

Một trong những định hướng quan trọng là xây dựng tuyến du lịch làng nghề kết hợp tâm linh: tham quan chùa Tây Phương, trải nghiệm mây tre đan, điêu khắc gỗ, thưởng thức ẩm thực truyền thống và lưu trú tại nhà dân. Mô hình này vừa giúp du khách hiểu hơn về văn hóa địa phương, vừa tạo thêm nguồn thu nhập bền vững cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Huân, một nghệ nhân mây tre đan, chia sẻ: “Khách đến đây không chỉ mua sản phẩm mà còn muốn trực tiếp xem quá trình làm nghề. Nếu có thêm dịch vụ trải nghiệm và giới thiệu bằng công nghệ số, nghề truyền thống chắc chắn sẽ được giữ vững và phát triển hơn nữa.”

Trong giai đoạn 2025 – 2030, xã Tây Phương đặt mục tiêu tỷ lệ lao động trong lĩnh vực công nghiệp – dịch vụ đạt trên 70%. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức cao trong huyện. Trở thành điểm đến du lịch văn hóa – tâm linh – làng nghề tiêu biểu của Hà Nội.

Khát vọng của Đảng bộ và nhân dân Tây Phương là đưa quê hương từ một vùng thuần nông trở thành trung tâm công nghiệp – dịch vụ hiện đại, nhưng vẫn giữ được “cái hồn” làng nghề và di sản văn hóa. Đây cũng chính là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển Thủ đô xanh – văn hiến – văn minh – hiện đại./.