Nhắc đến làng Đông Cứu, xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, Hà Nội, ai cũng biết đến ngôi làng nghề sản xuất ra những sản phẩm “thời trang giới hầu đồng”, như một nét văn hóa không thể thiếu của người nghệ dân nơi đây. Trong căn nhà rực rỡ, lấp lánh những bộ trang phục hầu, nghệ nhân Phạm Cường chia sẻ: “ Tôi đã theo nghề thêu truyền thống được 15 năm và mở xưởng thêu buôn bán khăn áo hầu đi khắp đất nước. Đến đời tôi là đời thứ 5 được truyền lại từ các cụ. Tôi tự hào là mình đã theo nghề các các cụ, ông cha để lại và tới nay ngày một phát triển mạnh để đạt được những sản phẩm đồ thờ khăn áo hầu nhằm phục vụ cho việc tâm linh của người Việt và cho nhiều nước trên thế giới biết đến làng nghề thêu truyền thống đặc biệt chỉ ở làng nghề tôi mới có”.

Trong những năm gần đây, giới hầu đồng đã chứng kiến sự phát triển đáng kể trong lĩnh vực thời trang. Những bộ trang phục của các vị thần trong giới hầu đồng được thiết kế với sự tinh tế và sáng tạo, tạo nên một kinh đô thời trang độc nhất vô nhị. Những thiết kế này không chỉ thể hiện các yếu tố truyền thống mà còn mang đậm dấu ấn của sự hiện đại và sáng tạo. Những sản phẩm thêu phục vụ lễ hội như hia, hài, lọng, tán, đặc biệt là trang phục hầu đồng được chăm chút tỉ mỉ từ chất liệu, màu sắc cho đến chi tiết và hoa văn. Những vải lụa mềm mịn và những đường may tỉ mỉ tạo nên những bộ trang phục độc đáo và quyến rũ. Người nghệ nhân thêu không chỉ nắm giữ các kỹ thuật thêu cổ như đường lượn, đường viền các khối hình, thêu nối đầu, thêu đột, thêu kim tuyến, mà còn là một họa sĩ biết chọn màu phối màu thuần thục trên các tấm vải, với một bộ trang phục đều có linh hồn riêng thể hiện bản sắc và phong cách riêng của từng người thợ.

Điểm nhấn của các bộ trang phục là việc sử dụng các màu sắc tươi sáng và họa tiết phong phú, tạo nên một sự hài hòa tuyệt đẹp giữa truyền thống và sự sáng tạo. Ảnh Linh Trang.

Điểm nhấn của các bộ trang phục là việc sử dụng các màu sắc tươi sáng và họa tiết phong phú, tạo nên một sự hài hòa tuyệt đẹp giữa truyền thống và sự sáng tạo. Chia sẻ về kỹ thuật thêu chĩa tơ nhồi kim tuyến đính kim sa thêu chỉ, nghệ nhân Phạm Cường cho hay: “Đây là phương pháp thêu phổ biến trong trang phục giới hầu đồng với kỹ thuật thủ công tinh tế và đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Quy trình làm nên một bộ trang phục vô cùng tỉ mẩn. Loại vải thường được chọn là loại vải lụa hoặc vải brocade để tạo ra vẻ sang trọng và lộng lẫy cho trang phục kết hợp với chỉ kim tuyến màu vàng hoặc kim sa, cùng với kim thêu nhỏ và sắc bén. Bắt đầu từ điểm đánh dấu, kim được thụt qua vải từ phía dưới lên phía trên. Chỉ được nhồi qua kim tuyến hoặc kim sa được đính sẵn trên kim. Sau đó, kim được đưa xuống gần điểm xuất phát và thụt qua vải từ phía trên xuống phía dưới. Các điểm thêu có thể là các điểm chấm, điểm đan, điểm xuyên, hay các điểm thêu đặc biệt khác để tạo ra hiệu ứng và hoa văn mong muốn. Quá trình này đòi hỏi sự khéo léo, kinh nghiệm lâu năm để tạo ra hiệu ứng thêu chính xác và hài hòa”.

Những đường kim mũi chỉ tinh xảo của các nghệ nhân làng Đông Cứu đã giúp cho các trang phục hầu đồng trở nên đặc biệt hơn. Ảnh: Linh Trang

Hầu đồng cũng mới được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của thế giới. Từ góc nhìn văn hóa và thẩm mỹ, trang phục giới hầu đồng đã thu hút sự quan tâm đáng kể từ cả trong và ngoài nước. “Giáp Tết là khoảng thời gian bận rộn nhất, tôi phải tập trung cho tháng giêng phục vụ khăn áo đồ thờ tế lễ để xuất đi khắp đất nước” nghệ nhân Phạm Cường tâm sự. Dù công nghệ may đã phát triển ở nhiều làng thêu khác, nhưng nghề thêu tay ở làng nghề Đông Cứu đến nay vẫn tồn tại và phát triển, trở thành một kinh đô thời trang thu nhỏ chuyên dành cho giới hầu đồng.

Kinh đô thời trang giới hầu đồng không chỉ là một sự kết hợp giữa truyền thống và sáng tạo trong ngành thời trang, mà còn là một biểu tượng của sự đa dạng và phong phú văn hóa của Việt Nam. Nó là một câu chuyện về sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và sự đổi mới. Mỗi bộ trang phục trong giới hầu đồng là một tác phẩm nghệ thuật tâm linh, kể lại một phần của câu chuyện lâu đời và tạo nên một vẻ đẹp độc đáo và tuyệt vời. Nơi truyền thống và sự sáng tạo giao nhau. Đó là một chặng đường phát triển đầy hứa hẹn và sự góp mặt đáng kính của những người nghệ nhân làng Đông Cứu.