Bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế Hợp tác phát biểu.

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế Hợp tác, nhấn mạnh vai trò “bảo tàng sống” của các làng nghề trong đời sống văn hóa dân tộc. Theo bà, mỗi làng nghề không chỉ tạo ra sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn lưu giữ tri thức bản địa, kỹ thuật truyền thống và tinh hoa của bao thế hệ. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nhiều làng nghề đang đối diện với sự cạnh tranh khốc liệt, hạn chế về nguồn nguyên liệu, biến động thị trường và đặc biệt là khó khăn trong việc thu hút lực lượng nghệ nhân trẻ.

Tại hội thảo, bà Trần Thị Loan – Trưởng phòng Ngành nghề (Cục Kinh tế Hợp tác và Phát triển nông thôn) – trình bày báo cáo tổng quan về công tác bảo tồn, phát triển làng nghề thời gian qua. Báo cáo chỉ ra những chuyển biến tích cực nhưng cũng nêu rõ tồn tại: quy hoạch thiếu đồng bộ, môi trường sản xuất còn ô nhiễm, liên kết chuỗi giá trị chưa chặt chẽ và năng lực tiếp cận thị trường còn hạn chế.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều kinh nghiệm quốc tế đáng chú ý.

Ông Hisham Elgazzar, Chủ tịch Tổ chức thương mại công bằng thế giới khu vực Châu Phi – Trung Đông, chia sẻ cách các nước phát triển nghề thủ công dựa trên cộng đồng, coi văn hóa là giá trị cốt lõi để nâng tầm sản phẩm.

Bà Barbara Velasco Hernandez – Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới khu vực Mỹ Latinh – phân tích chiến lược thiết kế, chuẩn hóa và xây dựng thương hiệu nhằm gia tăng khả năng cạnh tranh.

Ông Ma Xiang, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thủ công Trung Quốc, giới thiệu những chính sách mạnh mẽ trong hỗ trợ nghệ nhân, bảo tồn nghề truyền thống gắn công nghệ mới.

Bà Jaeyoung Kang, Giám đốc nghệ thuật Lễ hội thiết kế thủ công thế giới Cheongju (Hàn Quốc), chia sẻ cách Hàn Quốc tổ chức festival lớn để đưa làng nghề trở thành điểm đến du lịch văn hóa.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa.

Kết luận hội thảo, ông Nguyễn Đình Hoa – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đánh giá sự kiện đã mang lại góc nhìn phong phú, nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý báu. Ông nhấn mạnh vai trò trung tâm của nghệ nhân trong gìn giữ và phát triển nghề truyền thống. Bên cạnh đó, ông cũng nêu rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc dẫn dắt, quy hoạch, hỗ trợ môi trường sản xuất, xúc tiến thương mại và kết nối nguồn lực.

Ông Hoa đề xuất một loạt giải pháp trọng tâm: quy hoạch và bảo vệ quỹ đất làng nghề; hỗ trợ truyền nghề và đào tạo lực lượng trẻ; tăng cường quảng bá sản phẩm; mở rộng liên kết vùng nguyên liệu; phát triển du lịch gắn với di sản làng nghề; đưa chương trình dạy nghề thủ công vào trường học; tạo điều kiện để nghệ nhân tham gia các hội chợ quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác với Hội đồng Thủ công thế giới nhằm tổ chức các festival quy mô lớn tôn vinh giá trị nghề truyền thống.

Song song với các định hướng phát triển chung, hội thảo cũng ghi nhận những đóng góp nổi bật của hệ thống làng nghề Hà Nội một trong những địa phương có mạng lưới làng nghề phong phú nhất cả nước. Hiện nay, Hà Nội có 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và nghề truyền thống đã được UBND thành phố công nhận (269 làng nghề, 61 làng nghề truyền thống và 07 nghề truyền thống). Sản phẩm làng nghề Hà Nội đa dạng, mẫu mã ngày càng tinh xảo, nhiều sản phẩm có khả năng cạnh tranh ở thị trường quốc tế.

Các làng nghề Thủ đô góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Ảnh minh họa.

Toàn thành phố hiện có 881/3.317 sản phẩm OCOP là sản phẩm làng nghề, chiếm 26,6%. Thu nhập bình quân của lao động làng nghề đạt trên 7 triệu đồng/tháng. Mỗi làng nghề đều mang bản sắc riêng, tạo nên những sản phẩm độc đáo vừa giữ gìn văn hóa truyền thống vừa đem lại giá trị kinh tế gia tăng.

Với những kết quả và định hướng đã được thống nhất, hội thảo lần này không chỉ đóng góp về mặt lý luận, thực tiễn mà còn tạo động lực quan trọng để các làng nghề tiếp tục phát huy sức mạnh đa giá trị: kinh tế – văn hóa – du lịch – sinh thái, đóng góp vào sự phát triển bền vững của nông thôn Việt Nam trong bối cảnh mới.