Lò nấu đường truyền thống "Ông Năm", ở xã Hành Nhân (Nghĩa Hành) đỏ lửa mỗi tuần.

Lò đường là tâm huyết của chị Nguyễn Thị Kiều Hoanh (40 tuổi) và chồng, những người con của vùng đất từng gắn bó sâu đậm với nghề nấu đường mía. Từng có lúc, nghề mai một khi nhà máy đường lớn xuất hiện, các lò đường thủ công dần dỡ bỏ, trả lại sự lặng lẽ cho làng quê. Nhưng trong lòng chị Hoanh, tình yêu với nghề xưa chưa từng nguội lạnh.

Người lao động làm việc tại lò nấu đường truyền thống "Ông Năm".

Với sự hỗ trợ từ chương trình mục tiêu quốc gia và số tiền tích góp nhiều năm, năm 2025, lò “Ông Năm” chính thức hoạt động trở lại, không chỉ là nơi sản xuất đường mà còn là không gian lưu giữ văn hóa quê hương. Tên lò được đặt theo tên người chú ruột – một thợ nấu đường lão luyện – cũng là lời tri ân những người đã truyền ngọn lửa nghề.

Chị Nguyễn Thị Kiều Hoanh (40 tuổi), ở thôn Tân Lập, xã Hành Nhân là người dành nhiều tâm huyết cho lò nấu đường truyền thống "Ông Năm".

Điều đặc biệt là lò giữ nguyên phong cách truyền thống: mái lá, chảo lớn, khung lò đất… nhưng cũng linh hoạt kết hợp máy móc hiện đại để giảm sức người. Vào những dịp đặc biệt, vợ chồng chị còn tái hiện cảnh ép mía bằng trâu, gợi lại ký ức cho bao người từng lớn lên cùng nghề này.

Chồng của chị Hoanh tất bật với công việc ở lò nấu đường.

Không gian bên lò là nơi người già tìm về kỷ niệm, người trẻ khám phá nét đẹp quê hương. Những ly chè hai, bánh tráng, củ lang nhúng mật… tuy giản dị nhưng chất chứa bao yêu thương và ký ức.

Người dân mua đặc sản được chế biến từ đường ở lò nấu đường truyền thống "Ông Năm".

Lò nấu đường truyền thống "Ông Năm" thu hút người dân và du khách đến tham quan, thưởng thức các đặc sản từ đường như nước chè hai, bánh tráng, củ lang nhúng đường.

Không chỉ giữ nghề, vợ chồng chị Hoanh còn góp phần đưa du lịch cộng đồng ở Hành Nhân phát triển. Lò đường giờ đây không chỉ là nơi nấu mật, mà là nơi lan tỏa giá trị truyền thống, nơi “giữ lửa” cho cả một thời vàng son của làng nghề Quảng Ngãi.