Cần giữ gìn và bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ

LNV - Tranh dân gian Đông Hồ là nghề làm tranh khắc gỗ dân gian, thuộc lĩnh vực Nghề thủ công truyền thống, từng là một trong những sản phẩm văn hóa đại diện cho di sản dân tộc Việt Nam sớm được xuất khẩu ra nước ngoài. Tranh Đông Hồ được cộng đồng dân làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh sáng tạo và phát triển từ mấy trăm năm qua, có giá trị về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc sắc.
Làng Đông Hồ thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh là làng nghề truyền thống lâu đời về tranh khắc gỗ dân gian
Làng Đông Hồ thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh là làng nghề truyền thống lâu đời về tranh khắc gỗ dân gian

Nét đặc sắc của tranh Đông Hồ chính là chất liệu làm tranh, được chế biến thủ công từ các nguyên liệu có sẵn trong thiên nhiên: giấy làm từ cây dó, màu đỏ từ gạch non, màu vàng từ hoa điệp vàng, màu đen từ lá tre đốt, màu trắng được nghiền từ vỏ sò, vỏ điệp… Trên cơ sở những màu sắc cơ bản ấy người Bắc Ninh đã tạo thêm nhiều màu sắc khác nhau từ việc trộn lẫn các màu. Để hoàn thành một tác phẩm, không kể khâu khắc tranh trên bản gỗ, có sẵn giấy và màu, người làm tranh phải rất công phu, cẩn thận trong từng giai đoạn: sơn hồ lên giấy, phơi giấy cho khô hồ, quết điệp rồi lại phơi giấy cho khô lớp điệp, khi in tranh phải in từng màu lần lượt, nếu có 5 màu thì 5 lần in, mỗi lần in là một lần phơi… Mọi giai đoạn đều thật công phu nên đòi hỏi người làm tranh luôn cẩn trọng, cầu kỳ, chú ý đến từng chi tiết nhỏ để có được một bức tranh đẹp.

Nghề làm tranh từng là một kế sinh nhai, thể hiện bản sắc văn hóa và tập quán xã hội của cộng đồng, được trao truyền từ đời này qua đời khác. Trước những khó khăn thách thức và biến động của nền kinh tế thị trường, để bảo vệ và phát huy nghề làm tranh Đông Hồ, thời gian qua, các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị xã hội, những nhà quản lý, nghiên cứu và nghệ nhân đã chung sức đồng lòng, nỗ lực bằng nhiều giải pháp, trong đó nghiên cứu, đánh giá, phân tích thực trạng bảo tồn nhằm ngăn chặn tác động tiêu cực gây ảnh hưởng mai một dòng tranh; đưa tranh Đông Hồ đến gần hơn với công chúng với sự lồng ghép các yếu tố xưa và nay; sáng tạo mẫu mã sản phẩm mới đáp ứng thị hiếu thẩm mỹ cũng như nhu cầu thưởng thức của công chúng đương đại...

Tranh dân gian Đông hồ phác hoạ lại đời sống hàng ngày của người dân Việt Nam
Tranh dân gian Đông hồ phác hoạ lại đời sống hàng ngày của người dân Việt Nam

Tuy nhiên, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vẫn đang đối mặt với những thách thức không nhỏ mà nổi bật là sự thu hẹp của thị trường tiêu thụ sản phẩm và nguy cơ mai một của thế hệ nghệ nhân cao tuổi. Đông Hồ xưa kia có 17 dòng họ cùng tham gia sản xuất tranh thì nay chỉ còn 3 dòng họ giữ được nghề của cha ông với khoảng 30 người trực tiếp tham gia vào hoạt động làm tranh. Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh (làng tranh Đông Hồ) cho biết, vì yêu và trân trọng nếp nghề của cha ông nên các nghệ nhân cố gắng gìn giữ chứ không nghĩ đến làm giàu được từ nghề. Muốn bảo tồn bền vững nghề thì điều quan trọng nhất là phải có thị trường đầu ra, tranh phải bán được, nghề làm tranh phải nuôi sống được nghệ nhân và gia đình...

Việc bảo vệ và phát triển nghề làm tranh dân gian Đông Hồ hiện nay là việc vô cùng cần thiết và cấp bách đối với các cơ quan quản lý, cộng đồng và nghệ nhân. Điều này không chỉ có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ, phục hồi một nghề thủ công truyền thống đặc sắc và phát huy một dòng tranh mang “hồn dân tộc” của người Việt, mà còn góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ kho tàng di sản của các cộng đồng dân tộc ở Việt Nam cũng như của nhân loại.

Tranh dân gian Đông Hồ chính là phương tiện để những người nông dân một nắng hai sương nhưng rất đỗi lạc quan yêu đời, miêu tả cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mình và cũng là phương thức để giao cảm với thần linh, thể hiện đời sống tín ngưỡng.

Muốn làm sống dậy, hồi sinh nghề làm tranh Đông Hồ trong đời sống đương đại là câu chuyện khó, không thể một sớm một chiều. Ngoài sự vào cuộc của Nhà nước, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, sự tâm huyết của nghệ nhân thì việc huy động các hoạt động xã hội hóa cũng là việc làm cần thiết để việc hồi sinh tranh dân gian thêm hiệu quả và bền vững. Trong đó, việc cần làm và nên làm hiện nay là gìn giữ, khơi lại truyền thống chơi tranh của người Việt, khuyến khích người Việt không chỉ chơi tranh hiện đại mà còn quay trở lại với thẩm mỹ dân gian truyền thống để làm phong phú thêm đời sống tinh thần.

Bảo tồn tranh dân gian Hàng Trống: Sợi dây kết nối nghệ thuật truyền thống và đương đại Bảo tồn và phát triển nghề kim hoàn Mèo trong tranh Đông Hồ Khai trương nhà trưng bày nghề làm tranh dân gian Đông Hồ
Xuân Mạnh (TH)

Tin liên quan

Lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

LNV - Ngày 27/3, tại Bắc Ninh sẽ diễn ra lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ và công bố quần thể di tích Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn – Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới, mở màn Festival “Về miền di sản - 2026”. Sự kiện quy tụ chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch đặc sắc, góp phần lan tỏa giá trị di sản và quảng bá hình ảnh vùng đất Kinh Bắc.
Đông Hồ trong mắt các nhà khoa học thế giới

Đông Hồ trong mắt các nhà khoa học thế giới

LNV - Trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học – Công nghệ VinFuture 2025, đoàn đại biểu gồm nhiều nhà khoa học trên thế giới, những gương mặt đang tạo nên các bước tiến quan trọng trong lĩnh vực khoa học và đổi mới sáng tạo đã có chuyến tham quan, trải nghiệm tại làng tranh Đông Hồ (phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).
Tranh dân gian Đông Hồ xuất hiện trong chung kết "Hoa hậu Sinh viên Việt Nam 2025"

Tranh dân gian Đông Hồ xuất hiện trong chung kết "Hoa hậu Sinh viên Việt Nam 2025"

LNV - Hình ảnh bức tranh “Vinh hoa” của dòng tranh dân gian Đông Hồ xuất hiện ấn tượng trong phần thi trang phục truyền thống tại đêm chung kết “Hoa hậu Sinh viên Việt Nam 2025”, mang đến khoảnh khắc giao hòa giữa vẻ đẹp hiện đại và hồn cốt văn hóa Việt.

Tin mới hơn

Hà Nội đón nhận danh hiệu “Thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới” của hai làng nghề Sơn Đồng và Chuyên Mỹ

Hà Nội đón nhận danh hiệu “Thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới” của hai làng nghề Sơn Đồng và Chuyên Mỹ

LNV - Tối 8-5, tại Hoàng thành Thăng Long, UBND thành phố Hà Nội tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng là thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới và khai mạc sự kiện trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.
Hà Nội đón thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới thủ công sáng tạo thế giới

Hà Nội đón thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới thủ công sáng tạo thế giới

LNV - Tối 8/5, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long (Ba Đình, Hà Nội), UBND TP Hà Nội tổ chức lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Sự kiện diễn ra từ ngày 8 đến 10/5, gắn với hoạt động trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.
Giữ lửa nghề mứt gừng truyền thống ở Mỹ Chánh

Giữ lửa nghề mứt gừng truyền thống ở Mỹ Chánh

LNV - Những ngày giáp Tết, thôn Mỹ Chánh, xã Nam Hải Lăng lại rộn ràng vào mùa làm mứt gừng truyền thống. Khắp xóm làng, những bếp than đỏ lửa suốt ngày đêm, hương gừng cay nồng hòa quyện trong không khí như báo hiệu mùa xuân đang cận kề.
Người giữ “hồn” tò he Phú Xuyên

Người giữ “hồn” tò he Phú Xuyên

LNV - Hơn 20 năm gắn bó với những nắm bột đầy sắc màu, anh Đặng Văn Hậu (sinh năm 1985, làng Phượng Dực, xã Phượng Dực, thành phố Hà Nội) không chỉ là một nghệ nhân làm tò he, mà còn là người kiên trì gìn giữ và thổi sức sống mới cho một loại hình nghệ thuật dân gian đang đứng trước nhiều thách thức. Với anh, “truyền thống không chỉ là quá khứ, mà còn là tương lai”.
Giữ bản sắc người Hà Nội: Nối dài dòng chảy ngàn năm

Giữ bản sắc người Hà Nội: Nối dài dòng chảy ngàn năm

LNV - Phát triển văn hóa chính là phát triển con người, và ngược lại, con người là nền tảng để bồi đắp, lan tỏa các giá trị văn hóa. Vì vậy, gìn giữ bản sắc người Hà Nội cũng chính là cách tiếp nối dòng chảy văn hiến ngàn năm, để văn hóa trở thành “nguồn lực mềm”, góp phần khẳng định vị thế và bản sắc riêng của Thủ đô trong khu vực và trên thế giới.
Gia Lai: Độc đáo Lễ cúng mừng nhà Rông mới của người Jrai tại làng Ơp

Gia Lai: Độc đáo Lễ cúng mừng nhà Rông mới của người Jrai tại làng Ơp

LNV - Lễ cúng mừng nhà Rông mới có ý nghĩa cảm tạ thần linh đã luôn giúp đỡ dân làng. Đồng thời cầu mong khi về nhà rông mới, thần sẽ tiếp tục phù hộ cho dân làng khỏe mạnh, bình an.

Tin khác

Người Vĩnh Chánh bền bỉ giữ nghề bó chổi cọng dừa

Người Vĩnh Chánh bền bỉ giữ nghề bó chổi cọng dừa

LNV - Suốt hơn 30 năm qua, làng nghề bó chổi cọng dừa Vĩnh Chánh (xã Phú Hòa, tỉnh An Giang) vẫn bền bỉ giữ gìn phương thức sản xuất truyền thống, không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn tạo sinh kế ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Kết nối du lịch làng nghề Đà Nẵng: Từ tiềm năng đến chuỗi giá trị trải nghiệm

Kết nối du lịch làng nghề Đà Nẵng: Từ tiềm năng đến chuỗi giá trị trải nghiệm

LNV - Được xem là loại hình du lịch giàu trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, du lịch làng nghề đang dần trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của Đà Nẵng. Trong bối cảnh không gian đô thị ngày càng mở rộng và kết nối thuận lợi hơn, việc khai thác hiệu quả các làng nghề được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Gốm Thanh Hà: Kết tinh của tâm huyết, tình yêu và hành trình gìn giữ nghề truyền thống

Gốm Thanh Hà: Kết tinh của tâm huyết, tình yêu và hành trình gìn giữ nghề truyền thống

LNV - Nằm nép mình bên dòng sông Thu Bồn hiền hòa, làng gốm Thanh Hà (Hội An) không chỉ là một làng nghề truyền thống mà còn là nơi lưu giữ linh hồn văn hóa của xứ Quảng. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, từng sản phẩm gốm nơi đây vẫn mang theo hơi thở của đất, của con người và của một tình yêu nghề bền bỉ qua bao thế hệ.
Nghệ nhân làng nghề: Mong “đãi ngộ xứng đáng” để giữ lửa nghề

Nghệ nhân làng nghề: Mong “đãi ngộ xứng đáng” để giữ lửa nghề

LNV - Trong căn xưởng nhỏ ở làng Chuyên Mỹ (Hà Nội), nghệ nhân Nguyễn Xuân Dũng vẫn miệt mài khảm ốc xà cừ từng chi tiết trên bức tranh chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Với ông, mỗi sản phẩm không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là cách giữ gìn ký ức và hồn cốt của nghề truyền thống. Nhưng phía sau những tác phẩm tinh xảo ấy, không ít nghệ nhân vẫn đang đối mặt với bài toán mưu sinh.
Định giá lại thủ công mỹ nghệ Việt Nam: Khi di sản trở thành giá trị toàn cầu

Định giá lại thủ công mỹ nghệ Việt Nam: Khi di sản trở thành giá trị toàn cầu

LNV - Một chiếc khăn thổ cẩm có thể chỉ được bán với giá vài chục nghìn đồng trong nước, nhưng khi bước ra thị trường quốc tế, giá trị của nó có thể lên tới hàng trăm USD. Khoảng cách ấy không nằm ở chi phí nguyên liệu hay công sức, mà được tạo nên từ câu chuyện văn hóa và thông điệp bền vững mà sản phẩm mang theo. Với hàng nghìn làng nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ Việt Nam đang sở hữu một “mỏ vàng” nhưng chưa được khai thác đúng mức.
Phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn (Hà Nội)

Phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn (Hà Nội)

LNV- Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 756/QĐ-TTg ngày 28/4/2026 phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn, xã Hát Môn, thành phố Hà Nội.
Điện Biên chú trọng phát triển nghề, làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững

Điện Biên chú trọng phát triển nghề, làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững

LNV - Tỉnh Điện Biên hiện có 44 nghề và làng nghề truyền thống, phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa của các dân tộc và giá trị văn hóa bản địa đặc trưng. Nhằm duy trì và phát triển các nghề này, đồng thời tạo điều kiện để người dân có thể sống được bằng nghề và gắn bó lâu dài, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp như hỗ trợ bảo tồn, phục dựng cũng như công nhận các nghề, làng nghề truyền thống.
Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Mỗi độ tháng Ba âm lịch, khi tiết xuân còn vương trên những triền sông Nhuệ, làng Trát Cầu lại thức dậy trong một nhịp điệu rất riêng. Đó là nhịp trống hội vang lên từ Đền làng, hòa cùng tiếng máy may, máy chần bông rộn ràng trong từng xưởng nhỏ. Một không gian vừa linh thiêng, vừa đời thường - nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành trong một mạch chảy không ngừng.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững

LNV - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Hiệp hội, Hội đồng Tư vấn và Văn phòng.
Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản

Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản

LNV- Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, mỗi làng quê Việt Nam luôn là nơi kết tinh những giá trị văn hóa bền vững – từ truyền thống gia đình, dòng họ đến những ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao thế hệ. Xuân Trạch, mảnh đất giàu truyền thống, cũng đang lưu giữ trong mình một kho tàng di sản quý báu, từ đình làng, lễ hội, gia phả cho đến những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa.
Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng: Tự hào đồng hành cùng sự phát triển của thành phố

Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng: Tự hào đồng hành cùng sự phát triển của thành phố

LVN - Văn Phòng Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng đã bám sát các Làng nghề, nghệ nhân, Hội viên để khôi phục phát triển Làng nghề Việt Nam, mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dụng nông thôn mới và hoạt động của thành phố Hải Phòng.
Giữ gìn tinh hoa văn hóa, thúc đẩy kinh tế từ làng nghề truyền thống

Giữ gìn tinh hoa văn hóa, thúc đẩy kinh tế từ làng nghề truyền thống

LVN - Mỗi làng nghề truyền thống trên dải đất hình chữ S không chỉ là đơn vị sản xuất kinh tế thuần túy, mà còn là một kho tàng văn hóa sống động, nơi lưu giữ “hồn cốt” của dân tộc qua bao thế hệ. Trong dòng chảy hối hả của nền kinh tế số, việc khơi dậy tiềm năng từ những giá trị văn hoá để tạo nên sức bật mới đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp các làng nghề không chỉ “sống khỏe” mà còn vươn tầm thế giới.
Hải Phòng: Một gia đình có hai nghệ nhân Ưu tú

Hải Phòng: Một gia đình có hai nghệ nhân Ưu tú

Hai anh em Dương Minh Đức và Dương Văn Tiến vinh dự đều được Nhà nước phong tặng Nghệ nhân ưu tú, kế thừa và phát huy nghề đắp, vẽ mỹ thuật truyền thống, góp phần giữ gìn làng nghề, bảo tồn di sản văn hóa Hải Phòng.
Hà Nội: Bánh cuốn Thanh Trì di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Hà Nội: Bánh cuốn Thanh Trì di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Vừa qua, phường Vĩnh Hưng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh nghề làm bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bảo Việt giữ gìn và phát huy di sản truyền thống trong kỷ nguyên mới

Bảo Việt giữ gìn và phát huy di sản truyền thống trong kỷ nguyên mới

Công ty Bảo Việt phối hợp cùng các cấp hiệp hội làng nghề, nghệ nhân, lãnh đạo doanh nghiệp để lan tỏa giá trị di sản, góp phần vào sự phát triển bền vững của làng nghề.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Điện lực Gia Lai bàn giao các công trình “Thắp sáng đường quê”

Điện lực Gia Lai bàn giao các công trình “Thắp sáng đường quê”

LNV - Công trình “Thắp sáng đường quê” góp phần cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt của người dân khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tiếp nối tinh thần Ngày Chiến thắng, vun đắp tình hữu nghị Việt - Nga

Tiếp nối tinh thần Ngày Chiến thắng, vun đắp tình hữu nghị Việt - Nga

LNV - Ngày 7/5 vừa qua, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị TP. HCM đã tổ chức buổi họp mặt kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng phát xít (9/5/1945 - 9/5/2026). Sự kiện
Hà Nội khôi phục và bảo tồn làng nghề truyền thống để phát triển công nghiệp văn hóa

Hà Nội khôi phục và bảo tồn làng nghề truyền thống để phát triển công nghiệp văn hóa

Hà Nội có nhiều chủ trương, chính sách, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống
Giải chạy “Hành trình theo chân Bác - Vì an ninh Tổ quốc” năm 2026: Những bước chạy mang theo niềm tự hào

Giải chạy “Hành trình theo chân Bác - Vì an ninh Tổ quốc” năm 2026: Những bước chạy mang theo niềm tự hào

LNV- Nhưng Giải chạy “Hành trình theo chân Bác – Vì an ninh Tổ quốc” năm 2026 tại Nghệ An lại khiến hàng nghìn người nhớ đến bởi một điều khác: cảm giác tự hào đến nghẹn lòng khi được chạy trên quê hương của Bác Hồ.
Hội Nông dân Việt Nam hướng dẫn triển khai nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026 - 2030

Hội Nông dân Việt Nam hướng dẫn triển khai nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026 - 2030

LNV - Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vừa ban hành Hướng dẫn số 299-HD/HNDTW ngày 08/5/2026 về việc thực hiện Nội dung 02 thuộc Nội dung thành phần 08 của Hợp phần thứ nhất trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm n
Giao diện di động