Tò mò về công trình “đĩa Trái Cây Ngũ Quả”, bao gồm sầu riêng, măng cụt, bòn bon, chôm chôm, bưởi,... trưng bày tại Vòng xoay Ngã Năm, cửa ngõ thu hút khách gần xa của huyện Chợ Lách (tỉnh Bến Tre), chúng tôi tìm đến cơ sở điêu khắc của anh Bùi Văn Ngưng (ấp Sơn Long, xã Sơn Định). Đang buổi tất bật chuẩn bị tác phẩm điêu khắc “con rắn” giao huyện Chợ Lách trưng bày mừng Xuân Ất Tỵ (2025), người đàn ông sinh năm 1981 cũng dành chút thời gian ngơi tay, kể chúng tôi nghe những năm tháng thăng trầm thuở bén duyên với nghề.

Anh Bùi Văn Ngưng với sản phẩm dừa bonsai dự thi năm 2020

Sinh trưởng trong gia đình làm nghề mộc, từ năm 14 tuổi, anh Ngưng sớm bộc lộ sở thích đục đẽo cây để tạo hình. Học hết cấp 3, anh có cơ hội làm việc ở cơ sở Lò Gốm (tỉnh Vĩnh Long), với công việc đúc tượng bằng đất nung. Sau khoảng thời gian tích lũy kinh nghiệm, thêm phần đam mê và năng khiếu sẵn có, người con “xứ dừa” quyết tâm về quê lập nghiệp và hiện đã là chủ cơ sở điêu khắc mang tên “Tiến Phương” khá có tiếng tại địa phương.

Chia sẻ với PV, anh Ngưng cho biết: “Những ngày đầu khởi nghiệp tại gia, tôi không suy nghĩ nhiều, chỉ thử đào bới, chọn những gốc cây ở vườn nhà rồi đục đẽo, mài, khắc hình một số loài vật biểu tượng thần thoại trong Tứ Linh như con Rồng, con Phụng,... cho khuây khoả đam mê. Mình làm nhiều, bà con xa gần cũng dần biết đến, rồi đặt mua phần lớn sản phẩm. Điều này tiếp thêm động lực không nhỏ giúp tôi thêm phần yêu thích công việc, chuyển sang tìm mua nguyên liệu, những gốc cây to, quý để điêu khắc những tác phẩm có giá trị kinh tế, thẩm mỹ cao. Để nâng cao tay nghề cho kịp thị hiếu, tôi cũng dành vài tiếng đồng hồ mỗi ngày lên mạng tìm tòi, tham khảo các mẫu điêu khắc từ các nghệ nhân, thợ lành nghề khác”.

“Đĩa Trái Cây Ngũ Quả” - công trình chào mừng huyện Chợ Lách được công nhận danh hiệu đạt chuẩn NTM đầu tiên của tỉnh Bến Tredanh hiệu đạt chuẩn NTM đầu tiên của tỉnh Bến Tre

Sau thời gian bén duyên với công việc chạm trổ hình linh vật trên thân cây kiểng, gốc khô,… tay nghề anh Ngưng ngày càng được nhiều người cả trong và ngoài tỉnh biết đến. Có thời điểm cơ sở của anh xuất ra hàng trăm sản phẩm phục vụ bà con. Vào năm 2013, anh được ông Mai Văn Sáu, ngụ tại xã Long Tiên (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) mời điêu khắc gốc me tây, trị giá khoảng 1 triệu đồng. Tác phẩm có bề ngang 4m, cao 4,2m và nặng khoảng 5 tấn, bên trong có bọng như Thạch Động (hang đá), bên ngoài có hình Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng). Sau khi hoàn thành, nó đã thu hút sự chú ý của nhiều khách hàng các tỉnh thành lân cận. Một số người đam mê cây kiểng từ TP. HCM, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long,... còn trả 2 tỷ 500 triệu đồng để mua lại, nhưng chính chủ nhất quyết không bán.

Tiếng lành đồn xa, nhiều người cũng tìm đến anh nhờ điêu khắc, tạo thêm nhiều tác phẩm độc đáo. Điển hình có thể kể đến “Nhất Long Ngũ Hổ” (1 con Rồng ở trên, 5 Hổ xung quanh) hay tác phẩm bằng cây Căm Xe - Bộ Tứ Linh (Ngũ Long Công Chúa),...

Tuy nhiên, cảm thấy bản thân chưa có nhiều “nét riêng”, anh Ngưng mạnh dạn đầu tư hơn 100 triệu đồng mua máy tiện, máy đục, máy mài,... rồi tập khắc chữ, vẽ hình lên trái dừa khô và vỏ bình làm từ cây dừa. Đồng thời, anh cũng tập trung phát triển những tác phẩm “độc lạ” hơn. Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất phải kể đến “Đĩa Trái Cây Ngũ Quả” - công trình gồm 5 loại quả đặc sản của huyện Chợ Lách: sầu riêng, măng cụt, bòn bon, chôm chôm, bưởi. Để thực hiện tác phẩm này, cơ sở điêu khắc anh Ngưng đã huy động gần 10 lao động cũng như dành hơn 3 tháng làm việc. Tác phẩm nặng khoảng 10 tấn sau đó đã trở thành biểu tượng tôn vinh và quảng bá trái cây địa phương, đồng thời là công trình chào mừng huyện Chợ Lách được công nhận danh hiệu đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) đầu tiên của tỉnh Bến Tre (2020), với 31 làng nghề cây giống, hoa kiểng.

Để bắt kịp thị hiếu, anh Ngưng không ngừng nâng cao tay nghề để có thể tạo nên nhiều tác phẩm điêu khắc độc đáonhiều tác phẩm điêu khắc độc đáo

Cũng trong năm 2020, nhờ kết hợp giữa kỹ thuật điêu khắc độc đáo trong tạo hình bonsai, anh Ngưng cũng thành công giành giải nhất trong cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp trong đoàn viên, thanh niên huyện Chợ Lách, với tác phẩm hình con giáp có phun màu nhũ và khắc laser.

Nhìn lại hành trình 20 năm miệt mài với nghề, anh Ngưng chia sẻ: “Công việc nào nó cũng cần có sự đam mê, kiên trì đeo đuổi đến cùng. Dù ban đầu có không ít khó khăn, tuy nhiên sau khi nhìn thành phẩm lại cảm thấy vui và tự hào về bản thân. Đó là động lực to lớn đối với người làm nghề, đặc biệt trong lĩnh vực sáng tạo”. Với niềm đam mê sáng tạo không ngừng nghỉ, vừa qua, anh được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre chứng nhận sản phẩm tham gia cuộc thi đổi mới sáng tạo trong Doanh Nghiệp và đạt giải Nhì cuộc thi “Dừa bonsai Phong thủy” do tỉnh Đoàn Bến Tre tổ chức, cùng các giấy khen của huyện Chợ Lách trong nhiều năm qua.