Tinh hoa làng nghề điêu khắc Dư Dụ

Không ai nhớ chính xác nghề điêu khắc ở Dư Dụ có từ bao giờ, nhưng hơn trăm năm trước, người thợ điêu khắc Dư Dụ đã đi khắp cả nước để tạo tác những tác phẩm có giá trị nghệ thuật hay các công trình chạm trổ tinh xảo. Cũng chính những người thợ Dư Dụ xưa đã tham gia thi công các công trình trong cung điện của vua Minh Mạng tại cố đô Huế (Thừa Thiên Huế) và được vua ban sắc phong cùng nhà cửa, ruộng vườn và ở lại Huế lập nghiệp.
Theo ông Nguyễn Xuân Chánh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) xã Thanh Thùy, ở làng Dư Dụ, trên 90% người dân làm nghề điêu khắc, nhiều người đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian. Về già họ vẫn miệt mài truyền nghề lại cho các thế hệ sau để những tuyệt kỹ của nghề chạm khắc Dư Dụ vẫn không bị mai một.

Nghệ nhân Nguyễn Công Trưởng với hơn 30 năm kinh nghiệm điêu khắc tượng gỗ

Trước đây, sản phẩm chủ yếu của Dư Dụ là tủ, sập, hoành phi, câu đối... Ngày nay, để phục vụ nhu cầu của người có thú chơi trưng bày những biểu tượng may mắn, phong thủy nên người thợ Dư Dụ chủ yếu chế tác tượng Phật, Tam đa (Phúc, Lộc, Thọ), tứ linh hay các nhân vật lịch sử.

Với bàn tay tài hoa những nghệ nhân làng nghề đã thổi hồn vào trong từng pho tượng.

Để tạo được ra những pho tượng sinh động, người thợ Dư Dụ phải trải qua quá trình rèn luyện kiên trì và học hỏi những tinh hoa của các nghệ nhân thế hệ trước.Theo Nghệ nhân Nguyễn Công Trưởng với hơn 30 năm kinh nghiệm thì quy trình để tạo ra một sản phẩm tượng gỗ đầu tiên là tạo hình sản phẩm. Đây là khâu khó nhất vì phải sắp xếp bố cục sao cho các đường vân, thớ gỗ khớp với những điểm nhấn để làm nổi bật tính cách, thần thái của nhân vật. Sau đó, người thợ sẽ đục bỏ phần gỗ thừa, tiếp đến là đục chi tiết (khâu hạ). Khâu này đòi hỏi người thợ phải có kinh nghiệm và tuân thủ chặt chẽ các quy luật về nghệ thuật tạo hình, quy luật âm dương ngũ hành, phong thủy... nhằm tạo tác pho tượng cân đối, hài hòa, mang đậm triết lý phương Đông. Sau khâu hạ, người thợ sẽ hoàn thiện và đánh bóng sản phẩm.

Những tượng gỗ của người thợ làng Dư Dụ rất tinh tế

Với hơn 30 năm trong nghề, Nghệ nhân Nguyễn Công Trưởng bắt đầu thực hiện những sản phẩm điêu khắc của mình từ khi lên 10 tuổi. Đến nay đã sở hữu một xưởng sản xuất với quy mô 10 thợ điêu khắc tay nghề cao, anh Trưởng chia sẻ, mỗi cơ sở sản xuất ở Dư Dụ đều có những mẫu mã rất đa dạng và phong phú.

Đẩy mạnh phát triển thương hiệu Làng nghề điêu khắc Dư Dụ

Từ khi dịch Covid-19 bùng phát đến nay gây ảnh hưởng nặng nề đến Làng nghề điêu khắc Dư Dụ. Bởi vậy, “Cùng với việc triển khai nghiêm túc, bài bản, hiệu quả các chính sách hỗ trợ, để làng nghề truyền thống sớm phục hồi, phát triển thì thành phố Hà Nội đã hỗ trợ Làng nghề xây dựng, đăng ký bảo hộ thương hiệu Điêu khắc Dư Dụ”, Chủ tịch UBND xã Thanh Thùy Nguyễn Xuân Chánh cho biết.

Năm 2022, Làng nghề điêu khắc Dư Dụ được thành phố Hà Nội hỗ trợ đẩy mạnh xây dựng, phát triển thương hiệu

Có thể nói, xây dựng thương hiệu Làng nghề điêu khắc Dư Dụ là yếu tố then chốt giúp các cơ sở, doanh nghiệp tại làng nghề nâng cao năng lực cạnh tranh. Do đó, bên cạnh sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, các hộ gia đình, doanh nghiệp cũng cần có sự đầu tư thích đáng cho việc phát triển và bảo vệ thương hiệu, như: mở kênh quảng bá trực tuyến, chú trọng công tác truyền thông, quảng bá sản phẩm, tham gia các hội chợ, triển lãm, đăng ký nhãn hiệu chứng nhận, đầu tư nhân lực marketing... Khi thương hiệu làng nghề lan tỏa với nhiều người tiêu dùng, chắc chắn cơ hội mở rộng thị trường của Làng nghề điêu khắc Dư Dụ cũng sẽ lớn hơn./.

Bài, ảnh: Mai Tùng