Anh Kim Văn Tiến, chủ Cơ sở sản xuất gỗ mỹ nghệ Tiến Nhung, TDP Đoàn Kết (Thanh Lãng, Bình Xuyên) hoàn thiện hồ sơ để đăng ký tham gia chương trình OCOP. Ảnh Nguyễn Lượng

3 làng nghề mộc truyền thống: Yên Lan, Xuân Lãng và Hợp Lễ (thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên) có gần 250 hộ trực tiếp mở xưởng sản xuất kinh doanh (SXKD), thu hút hơn 2.700 lao động với mức thu nhập khá.

Trước kia, các sản phẩm mộc của làng còn đơn điệu, chất lượng chưa cao nên chưa có chỗ đứng, nhưng khoảng chục năm trở lại đây, những chiếc sập gụ, tủ chè, bàn ghế mỹ nghệ hay các sản phẩm đồ gỗ gia dụng trang trí nội thất với kiểu dáng đẹp, hài hòa, tinh tế giúp đồ gỗ Thanh Lãng ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường.

Tuy nhiên, nếu như làng nghề được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm thì doanh thu, giá trị sản phẩm sẽ còn tăng lên đáng kể.

Vì vậy, cùng với nhiều chính sách, chương trình OCOP cũng được kỳ vọng tiếp sức cho các sản phẩm làng nghề.

Dù chất lượng tốt, tính thẩm mỹ cao, được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh ghi nhận, nhưng thị trường tiêu thụ của Cơ sở sản xuất gỗ mỹ nghệ Tiến Nhung, TDP Đoàn Kết vẫn chưa thật sự ổn định, giá trị còn thấp so với sản phẩm cùng loại của nhiều làng nghề mộc trong cả nước.

Vậy nên, khi được địa phương tuyên truyền, hướng dẫn về chương trình OCOP, nhận thấy đây là cơ hội nâng cao chất lượng, khẳng định thương hiệu sản phẩm, anh Kim Văn Tiến, chủ cơ sở quyết định hoàn thiện hồ sơ để đăng ký tham gia.

Anh chia sẻ: “Chương trình OCOP giúp tôi có động lực đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã, mở rộng quy mô sản xuất. Từ đó, nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm, tạo chỗ đứng vững chắc trên thị trường”.

Những năm qua, nghề chăn nuôi và chế biến sản phẩm từ rắn đã đem lại việc làm, nguồn thu nhập đáng kể cho gần 800 hộ dân làng rắn truyền thống Vĩnh Sơn (huyện Vĩnh Tường).

Tuy nhiên, kể từ khi dịch Covid-19 bùng phát, Trung Quốc, thị trường chính ngừng thu mua, các sản phẩm của làng nghề không xuất bán được.

Trước những khó khăn, thách thức, nhiều hộ dân tập trung sản xuất các sản phẩm từ rắn như cao rắn, rượu rắn…, hướng đến thị trường nội địa, mở ra hướng đi mới cho sản phẩm làng nghề song những sản phẩm này còn khá mới mẻ, chưa được nhiều người tiêu dùng trong nước biết đến.

Chính vì vậy, sau khi được địa phương mời dự các buổi tập huấn về chương trình OCOP, một số hộ sản xuất làng nghề đã chủ động đăng ký tham gia.

Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Sơn Hạ Văn Hùng cho biết: Chương trình OCOP đã đem lại luồng sinh khí mới, giúp người dân làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một ý thức về khả năng tồn tại và phát triển nếu biết đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng xu hướng tiêu dùng trên thị trường.

Để tận dụng một cách hiệu quả cơ hội mà Chương trình OCOP mang lại, xã tiếp tục khuyến khích người dân tham gia. Từ đó, nâng tầm thương hiệu làng nghề, mở rộng thị trường tiêu thụ, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.

Vĩnh Phúc hiện có 27 làng nghề được công nhận, trong đó, có 19 làng nghề truyền thống, hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực sản xuất như: Mộc, gốm, đan lát mây tre, rèn, chế biến nông lâm sản...

Những năm qua, các làng nghề đã góp phần tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho lao động nông thôn.

Không chỉ được tiêu thụ rộng rãi tại nhiều tỉnh thành trong cả nước, một số sản phẩm làng nghề còn được xuất khẩu ra nước ngoài.

Đây là cũng là lợi thế để tỉnh phát triển sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, đến nay, số lượng làng nghề tham gia chương trình OCOP còn khá khiêm tốn.

Hiện vẫn chưa có sản phẩm làng nghề được đánh giá, phân hạng đạt chất lượng từ 3 sao trở lên.

Theo đánh giá của các ngành chức năng, các sản phẩm làng nghề trên địa bàn tỉnh phần lớn chưa phù hợp với quy định sản phẩm của chương trình. Một số sản phẩm làng nghề phù hợp với quy định thì có quy mô sản xuất nhỏ lẻ, sản lượng thấp.

Nhằm phát triển các sản phẩm truyền thống, trợ lực cho các làng nghề theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển và thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế nông thôn, giai đoạn 2021-2025, tỉnh tiếp tục hỗ trợ phát triển các sản phẩm đặc sản, truyền thống.

Phấn đấu toàn tỉnh phát triển mới từ 70-80 sản phẩm OCOP đạt chất lượng từ 3 sao trở lên, trong đó có các sản phẩm làng nghề như: Cao rắn, rượu rắn; sản phẩm mây tre, đan; đồ gỗ mỹ nghệ trang trí…

Bài, ảnh: Phùng Hải