Bộ Nông nghiệp và Môi trường (BNN&MT) vừa có Văn bản gửi UBND Thành phố Hà Nội, UBND Hải Phòng cùng UBND các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên và Ninh Bình yêu cầu triển khai các biện pháp cấp bách nhằm ứng phó với đợt ô nhiễm không khí dự báo sẽ gia tăng mạnh vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12/2025

Theo số liệu từ hệ thống quan trắc môi trường quốc gia và dự báo khí tượng thủy văn, trong khoảng 10 ngày tới, khu vực miền Bắc — đặc biệt Hà Nội và vùng phụ cận — sẽ xuất hiện hình thái thời tiết bất lợi như nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù. Những điều kiện này làm giảm khả năng khuếch tán chất ô nhiễm, khiến bụi mịn PM2.5 có thể tích tụ, đẩy chỉ số chất lượng không khí (AQI) vượt 150, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân cũng như hoạt động kinh tế — xã hội.

Chỉ số AQI tại Hà Nội và vùng phụ cận dự báo duy trì ở mức không tốt cho sức khỏe trong 10 ngày tới

Vì vậy, BNN&MT đề nghị các địa phương liên quan khẩn trưởng tăng cường giám sát, vận hành liên tục hệ thống trạm quan trắc không khí và khí thải; tăng cường tần suất đo đạc tại các khu vực có nguy cơ cao; công khai thông tin AQI hàng ngày để người dân theo dõi. Kiểm soát nghiêm ngặt nguồn thải: rà soát, thanh tra đột xuất, xử lý các cơ sở công nghiệp, xây dựng, giao thông, đốt rác/phụ phẩm nông nghiệp (rơm rạ…) gây phát thải lớn. Khi AQI vượt mức nguy hại cần thực hiện ngay các biện pháp khẩn cấp: hạn chế phát thải, kiểm soát bụi từ xây dựng/xi măng/lò đốt, điều hướng, thông báo để giảm thiểu ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng.

Theo đó, các tỉnh, thành cần yêu cầu đơn vị vệ sinh môi trường và chủ đầu tư các dự án giao thông tăng tần suất quét, hút bụi; sử dụng xe chuyên dụng phun nước rửa đường tại các trục giao thông chính và cửa ngõ đô thị. Việc phun nước được khuyến cáo thực hiện vào ban đêm và sáng sớm (trước 6h) để đạt hiệu quả cao nhất.

Các địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra công trường xây dựng, đình chỉ thi công những công trình không che chắn đầy đủ, gây phát tán bụi. Đối với phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải, lực lượng chức năng phải xử lý nghiêm các trường hợp không phủ bạt, để rơi vãi trên đường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế các tỉnh, thành phải liên tục cập nhật thông tin chất lượng không khí và khuyến cáo người dân - đặc biệt là người già, trẻ em và người mắc bệnh hô hấp - hạn chế hoạt động ngoài trời khi chỉ số VN AQI tăng cao, đồng thời đeo khẩu trang khi di chuyển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV/Flycam) và ảnh vệ tinh để phát hiện điểm đốt mở, điểm phát thải lớn; các địa phương phải xử lý ngay khi nhận được thông tin. Bộ cũng sẽ phối hợp thành lập các tổ công tác liên ngành nhằm giám sát, kiểm tra và công khai các trường hợp vi phạm.

Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Lê Hoài Nam cho biết ô nhiễm không khí tại Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, nhất là Đồng bằng sông Hồng, tiếp tục diễn biến phức tạp. Năm 2024, Hà Nội trải qua bốn đợt ô nhiễm nghiêm trọng, nồng độ PM2.5 trung bình năm vượt khoảng hai lần quy chuẩn; số ngày chất lượng không khí mức xấu tăng cao. Sang 2025, mức độ ô nhiễm tạm giảm do mùa đông mới bắt đầu và hiện tượng nghịch nhiệt chưa xuất hiện nhiều.

Nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ công nghiệp, giao thông vận tải, nông nghiệp và xây dựng, trong khi điều kiện khí tượng mùa đông Bắc Bộ với gió yếu, nghịch nhiệt khiến chất ô nhiễm tích tụ.

Theo Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045, Bộ NN&MT sẽ là cơ quan đầu mối triển khai. Bộ đã ban hành quy chuẩn mới, chặt chẽ hơn với lĩnh vực công nghiệp, có lộ trình đến năm 2032, yêu cầu các cơ sở phải chuyển đổi công nghệ và nhiên liệu. Với giao thông vận tải, Bộ đang trình Thủ tướng lộ trình áp dụng 5 mức quy chuẩn khí thải đối với ô tô.