Vị ngọt quê hương lan tỏa xa

Không chỉ mang đến hương vị ngọt ngào cho du khách, kẹo nhãn còn tạo nên “vị ngọt” khác cho bà con nơi đây đó là việc làm và thu nhập ổn định.

Từ lâu, kẹo nhãn đã trở thành món quà thân thuộc của người dân miền núi huyện Lang Chánh (cũ). Nếu như trước kia, kẹo nhãn được làm thủ công, đóng gói đơn giản để bán tại các phiên chợ vùng cao, thì nay sản phẩm đã “lột xác” mạnh mẽ nhờ sự đồng hành của chính quyền địa phương và sự nỗ lực đổi mới của người dân.

HTX Kẹo nhãn Lang Chánh, xã Linh Sơn là một trong những đơn vị tiên phong trong việc cải tiến mẫu mã và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bao bì được thiết kế bắt mắt, tiện lợi, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng hiện đại, giúp kẹo nhãn dễ dàng tiếp cận thị trường trong và ngoài tỉnh. Nhờ đó, thương hiệu kẹo nhãn Châu Lang đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, mở ra hướng phát triển bền vững cho đặc sản truyền thống.

Phó Giám đốc HTX Kẹo nhãn Lang Chánh Mai Thị Hoa chia sẻ: “HTX hiện tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động, chủ yếu là phụ nữ lớn tuổi. Vào mùa cao điểm, đặc biệt dịp lễ, tết, số lao động tăng lên 10 người, thu nhập trung bình 200 nghìn đồng/người/ngày.”

Nhờ mở rộng sản xuất, nhiều hộ gia đình ở Linh Sơn có thêm nguồn thu nhập, đời sống kinh tế được cải thiện rõ rệt. Bà Lê Thị Nhài, một thành viên HTX, bộc bạch: “Người lớn tuổi như chúng tôi khó tìm được việc phù hợp. Từ khi HTX phát triển kẹo nhãn, tôi có thêm việc làm, thêm niềm vui, thêm thu nhập ổn định.”

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn hương vị truyền thống, HTX còn tích cực quảng bá sản phẩm tại các hội chợ, triển lãm, chương trình OCOP giúp “kẹo nhãn Lang Chánh” trở thành niềm tự hào của vùng cao Thanh Hóa.

Giữ lửa nghề, lan tỏa đặc sản vùng cao

Thịt bò khô là một trong những món ăn đạt chuẩn OCOP. Ảnh minh họa.

Cùng chung hướng phát triển sản phẩm đặc trưng địa phương, HTX Nông nghiệp xanh Duy Linh tại xã Quan Sơn đang khẳng định thương hiệu với những sản phẩm OCOP 3 sao, mang đậm dấu ấn miền sơn cước. Trong đó, thịt bò khô Mường Hạ của gia đình bà Phạm Thị Tý, thành viên HTX, là “điểm sáng” tiêu biểu trong việc gìn giữ và phát triển món ăn truyền thống.

Để lan tỏa hương vị đặc sản, cơ sở của bà luôn chú trọng từng công đoạn sản xuất từ chọn nguyên liệu tươi ngon, tẩm ướp gia vị tự nhiên, đến sấy khô theo quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Trung bình mỗi tháng, gia đình bà sản xuất khoảng 200kg thịt bò khô, bán ra thị trường với giá 700 – 800 nghìn đồng/kg.

Không chỉ nổi tiếng với thịt bò khô, HTX còn tận dụng lợi thế rừng để phát triển măng khô Nang Non sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng. Mỗi ngày, HTX thu mua từ 4 đến 5 tạ măng tươi từ người dân. Sau chế biến, cứ 15kg măng tươi cho ra 1kg măng khô, bán với giá 230 – 250 nghìn đồng/kg. Nhờ vậy, hàng chục hộ dân có thêm nguồn thu nhập ổn định, góp phần bảo tồn nghề truyền thống.

Đến nay, thịt bò khô Mường Hạ và măng khô Nang Non đã trở thành sản phẩm quen thuộc trong các gian hàng đặc sản của Thanh Hóa. Sự thành công của HTX không chỉ mang lại thu nhập bền vững cho người dân xã Tam Lư, xã Quan Sơn, mà còn góp phần khẳng định giá trị văn hóa ẩm thực vùng cao.

Trong xu thế thị trường cạnh tranh gay gắt, việc đưa đặc sản bản địa ra thị trường rộng lớn hơn không dễ dàng. Chị Trần Thị Mai, chủ cơ sở sản xuất Thịt trâu gác bếp 36 Sinh Mai ở xã Vân Du, chia sẻ: “Người tiêu dùng hiện nay chú trọng cả chất lượng lẫn mẫu mã, giá cả. Vì vậy, tôi cải tiến quy trình sản xuất, quảng bá sản phẩm qua hội chợ và mạng xã hội để lan tỏa thương hiệu quê hương.”

Nhờ nắm bắt xu hướng và không ngừng đổi mới, cơ sở của chị Mai đạt doanh thu gần 2 tỷ đồng/năm, giải quyết việc làm cho 15 lao động thường xuyên và 25 lao động thời vụ.

Từ những sản phẩm tưởng như chỉ dành cho tiêu dùng trong vùng, nay các đặc sản như kẹo nhãn Châu Lang, thịt bò khô Mường Hạ, thịt trâu gác bếp Sinh Mai, măng khô Nang Non đã có chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Mỗi sản phẩm là kết tinh của bàn tay, khối óc, và cả tình yêu quê hương của người dân vùng cao Thanh Hóa.

Việc phát triển, quảng bá và lan tỏa đặc sản bản địa không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn là cách gìn giữ tinh hoa văn hóa truyền thống, giúp người dân “ly nông bất ly hương”, vững vàng xây dựng cuộc sống mới ngay trên quê hương mình.