Hải sản phong phú là tiềm năng lớn cho phát triển OCOP. Ảnh minh họa.

Những năm gần đây, các địa phương ven biển của tỉnh Gia Lai đã chú trọng khai thác lợi thế đặc sản biển, phát triển sản phẩm OCOP theo hướng nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình và mở rộng kênh tiêu thụ. Trong đó, các sản phẩm nước mắm truyền thống và các mặt hàng chế biến từ hải sản được xem là điểm nhấn, góp phần lan tỏa tinh túy ẩm thực miệt biển đến rộng rãi người tiêu dùng.

Tại xã Đề Gi, thương hiệu nước mắm Thái An – Đề Gi của anh Lưu Thái Cầu là ví dụ tiêu biểu cho sự nỗ lực khôi phục và phát triển nghề truyền thống. Sau thời gian học hỏi kinh nghiệm sản xuất tại TP Hồ Chí Minh, anh Cầu trở về quê hương với mong muốn gây dựng lại thương hiệu nước mắm quê nhà. Năm 2018, sản phẩm “Thái An – Đề Gi” ra đời, nhanh chóng chiếm được niềm tin khách hàng với cam kết “3 không”: không chất bảo quản, không chất tạo màu, không hóa chất công nghiệp. Đến năm 2020, sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Cùng với việc giữ trọn hồn cốt nghề chượp mắm truyền thống, anh Cầu còn chú trọng đổi mới mẫu mã, sử dụng chai thủy tinh nhỏ gọn phù hợp nhu cầu thị trường, từ đó dễ dàng đưa sản phẩm vào siêu thị, cửa hàng đặc sản và kênh thương mại điện tử.

Tại phường Hoài Nhơn Đông, nước mắm Bà Duyên cũng là thương hiệu được nhiều người tiêu dùng tin chọn. Hơn 40 năm gắn bó với nghề, bà Trần Thị Duyên vẫn kiên trì với phương pháp ủ chượp truyền thống bằng cá cơm và muối biển, hoàn toàn không sử dụng phụ gia. Nhờ sự kỹ lưỡng trong từng công đoạn, sản phẩm nước mắm Bà Duyên mang hương vị đặc trưng, đậm đà và được chứng nhận OCOP 3 sao năm 2024. Hiện sản phẩm đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử và nhiều cửa hàng đặc sản, tạo thêm đầu ra ổn định cho gia đình.

Ngoài nước mắm, các sản phẩm hải sản chế biến sẵn cũng đang trở thành thế mạnh của nhiều hợp tác xã. Tại Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông), HTX Sản xuất – Kinh doanh hải sản Hương Thanh do bà Mai Thị Hương làm Giám đốc đã nỗ lực đổi mới phương thức sản xuất, đưa công nghệ vào chế biến, áp dụng tem truy xuất nguồn gốc và liên kết thu mua nguyên liệu tươi từ ngư dân. Từ nước mắm truyền thống, HTX mở rộng sang nhiều sản phẩm tiện lợi như cá cơm khô, ruốc khô, rong biển sấy giòn… phù hợp thị hiếu người dùng hiện đại. Đến nay, HTX có 6 sản phẩm OCOP 3 sao, doanh thu đạt 800 triệu – 1,5 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương. Sản phẩm của HTX hiện được phân phối tại siêu thị Co.opmart Quy Nhơn và các sàn thương mại điện tử như Shopee, Voso.vn, góp phần mở rộng thị trường bền vững.

Sự phát triển của các sản phẩm đặc sản biển không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa. Những giọt nước mắm Đề Gi, Hoài Nhơn Đông, những hũ mắm ruốc hay miếng chả cá thơm nức đều được tạo nên từ công sức, kinh nghiệm và tinh thần gìn giữ truyền thống của người dân miền biển. Vì vậy, việc gắn kết chương trình OCOP với phát triển du lịch biển đang được xem là hướng đi chiến lược nhằm tăng giá trị sản phẩm và quảng bá hình ảnh vùng biển Việt Nam.

Đặc sản biển đang tiếp cận thị trường rộng hơn, nâng cao giá trị kinh tế và vị thế thương hiệu. Ảnh minh họa.

Hiện toàn tỉnh có hơn 900 sản phẩm OCOP, trong đó nhiều sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa biển như nước mắm, chả cá, mực một nắng, hải sản khô… Những sản phẩm này không chỉ phục vụ tiêu dùng mà còn trở thành “đại sứ” truyền tải văn hóa ẩm thực miền biển đến du khách trong và ngoài nước. Điển hình, HTX Hương Thanh đang xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm làng nghề, cho phép du khách quan sát quy trình làm nước mắm, chế biến hải sản và thưởng thức ẩm thực ngay tại cơ sở sản xuất. Các ngành chức năng cũng tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ chủ thể OCOP tham gia hội chợ, triển lãm, giới thiệu sản phẩm trên website và sàn thương mại điện tử như Postmart.vn, Voso.vn.

Theo ông Trần Kim Dương, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), việc đảm bảo tiêu chuẩn là yếu tố then chốt để sản phẩm OCOP có thể đứng vững trên thị trường. Hằng năm, Chi cục đều tập huấn cho các cơ sở về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và kết nối chuỗi cung ứng nông, lâm, thủy sản an toàn.

Phường Quy Nhơn Đông cũng đang hỗ trợ nhiều HTX, cơ sở sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua truy xuất nguồn gốc, thiết kế bao bì, nhãn hiệu và quảng bá trên nền tảng số. Ông Nguyễn Thành Danh, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết việc chuẩn hóa và số hóa sản phẩm không chỉ giúp nâng giá trị kinh tế mà còn góp phần lan tỏa văn hóa ẩm thực miền biển đến du khách. Phường luôn tạo điều kiện thuận lợi để các sản phẩm tiêu biểu được hỗ trợ về nhãn hiệu, bao bì và kết nối tiêu thụ trên các nền tảng thương mại điện tử.

Từ những nỗ lực đồng bộ trong sản xuất, chế biến, quảng bá và xây dựng thương hiệu, các sản phẩm OCOP vùng biển đang ngày càng khẳng định vị thế, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương và bảo tồn bản sắc văn hóa biển.