Các sản phầm sầu riêng nhận được sự quan tâm của chính quyền và người tiêu dùng. Ảnh:ST

Từ điều kiện tự nhiên thuận lợi, sầu riêng đã trở thành nông sản chủ lực và là thương hiệu nổi bật của các xã khu vực Khánh Sơn. Những năm gần đây, ba địa phương Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn đã trở thành “thủ phủ” sầu riêng của tỉnh Khánh Hòa. Sầu riêng địa phương đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa và được bình chọn là Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam. Cùng với đó, các chủ thể OCOP đã chủ động phát triển nhiều sản phẩm chế biến từ sầu riêng, giúp cây trồng này ngày càng có giá trị cao trên thị trường trong và ngoài nước.

Nổi bật trong số đó là sản phẩm sầu riêng sấy của Công ty TNHH Nông nghiệp Thành Hưng (xã Đông Khánh Sơn) – sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia lần thứ VI năm 2025. Không chỉ sản xuất và cung ứng sầu riêng tươi, doanh nghiệp còn tập trung vào chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị trái sầu riêng. Tại vùng trồng được quản lý theo hướng hữu cơ, đạt tiêu chuẩn VietGAP, từng trái sầu riêng đạt độ chín hoàn hảo được thu hoạch, đưa vào dây chuyền chế biến tại nhà xưởng đạt chuẩn. Từ đây, nhiều dòng sản phẩm chất lượng cao ra đời, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Trong đó, sầu riêng sấy Thành Hưng không chỉ đạt chuẩn OCOP 4 sao mà còn là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu quốc gia. Doanh nghiệp còn sở hữu loạt sản phẩm OCOP 4 sao khác như sầu riêng cấp đông, kem sầu riêng; cùng nhóm sản phẩm OCOP 3 sao gồm kem sữa chua sầu riêng, chôm chôm sấy, măng cụt sấy, thơm sấy… Những sản phẩm này giúp gia tăng giá trị nông sản địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời xây dựng thương hiệu Thành Hưng ngày càng vững mạnh.

Theo ông Trần Tấn Chóng, Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Khánh Sơn, hướng phát triển đa dạng hóa sản phẩm từ sầu riêng tươi giống như Công ty Thành Hưng đang thực hiện là bước đi quan trọng để nâng cao giá trị thương hiệu sầu riêng của xã và tăng thu nhập cho người trồng. Địa phương khuyến khích doanh nghiệp phát triển nông nghiệp theo hướng tích hợp đa giá trị, đẩy mạnh sản phẩm OCOP, liên kết chuỗi từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Ngoài Thành Hưng, xã Đông Khánh Sơn còn có sản phẩm OCOP 3 sao sầu riêng Suối Me của Tổ hợp tác Sầu riêng Suối Me cùng một số sản phẩm OCOP khác từ nông sản đặc trưng.

. Sự phát triển của cây sầu riêng đã giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả, đặc biệt là các hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh minh họa.

Tại xã Khánh Sơn vùng trồng sầu riêng lớn nhất huyện, sầu riêng được xác định là cây trồng chủ lực với 1.279ha, trong đó 780ha đang cho quả. Các giống Ri6, Monthong, Chín Hóa và Musang King được trồng chủ yếu, phù hợp với điều kiện địa phương. Trong vụ năm 2025, người dân đã thu hoạch khoảng 9.000 tấn sầu riêng tươi.

Xã Khánh Sơn xem chương trình OCOP là động lực quan trọng để nâng cao giá trị cây trồng chủ lực. Đến nay, xã đã có 1 sản phẩm OCOP 4 sao là sầu riêng cấp đông Phương Đài của Công ty Cổ phần Đầu tư sinh thái Khánh Sơn và 1 sản phẩm OCOP 3 sao là sầu riêng Mạnh Hùng của Tổ hợp tác Sầu riêng Mạnh Hùng.

Việc triển khai chương trình OCOP ở các xã Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn thời gian qua đã mang lại kết quả thiết thực. Các chính sách hỗ trợ được triển khai kịp thời đã giúp các chủ thể OCOP có thêm nguồn lực để đầu tư nâng cao chất lượng, cải tiến bao bì, mẫu mã, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, tem nhãn và truy xuất nguồn gốc. Điều này góp phần tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, đồng thời thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.

Tại xã Tây Khánh Sơn, cây sầu riêng cũng giữ vai trò chủ lực với 1.058ha, trong đó khoảng 70% diện tích đã cho thu hoạch. Năng suất năm 2025 đạt khoảng 12 tấn/ha. Từ lợi thế này, địa phương tập trung phát triển sản phẩm OCOP từ sầu riêng nhằm nâng cao giá trị thương hiệu. Hiện toàn xã có 4 sản phẩm OCOP, trong đó 2 sản phẩm OCOP 3 sao liên quan đến sầu riêng là Sầu riêng Bảy Hổ của Tổ hợp tác Sầu riêng Bảy Hổ Khánh Sơn và sầu riêng trái tươi của HTX Nông xanh Thành Sơn.

Ông Nguyễn Trí Dũng – Phó Chủ tịch UBND xã Tây Khánh Sơn – cho biết trong thời gian tới, xã tiếp tục phát triển các sản phẩm OCOP từ sầu riêng để lan tỏa thương hiệu và nâng cao thu nhập cho người trồng. Việc gia tăng sản phẩm chế biến không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản, giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi mà còn nâng tầm giá trị nông sản địa phương.

Thực tiễn triển khai chương trình OCOP tại ba xã Khánh Sơn cho thấy, khi có sự hỗ trợ đồng bộ về chính sách, kỹ thuật và liên kết thị trường, các sản phẩm từ sầu riêng hoàn toàn có thể trở thành nhóm hàng chủ lực mang thương hiệu đặc trưng vùng miền. Đây cũng là nền tảng để địa phương phát triển kinh tế nông thôn bền vững, nâng cao đời sống người dân và mở rộng thị trường cho nông sản Khánh Sơn trong thời gian tới.