Thôn Vĩnh Tân có làng nghề đầu tiên của tỉnh Tuyên Quang được công nhận vào năm 2014 với nghề chính là sản xuất, chế biến chè. Đến Vĩnh Tân hôm nay sẽ thấy những đồi chè như những con ốc xanh khổng lồ bao trọn lấy làng. Ngay từ đầu làng đã có thể cảm thấy vị đậm, chát, lan tỏa không gian từ những chiếc máy sao chè trong nhà mỗi người dân.

Năm 2013, thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, HTX chè Vĩnh Tân được tái cơ cấu lại từ Hợp tác xã nông - lâm nghiệp Vĩnh Tân. HTX chè Vĩnh Tân được coi tâm điểm cho sự phát triển Làng nghề, đưa nghề làm chè của Vĩnh Tân lên một tầm cao mới. Với 30 ha chè của 26 thành viên, bằng cách làm mới theo quy trình VietGap, nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu, sản phẩm chè đã có giá trị gấp đôi so với trước đây. Bên cạnh duy trì giống chè xanh truyền thống, thành viên HTX còn phát triển thêm một số giống chè mới, có chất lượng và giá trị kinh tế cao, tiêu biểu như chè Bát Tiên, Ngọc Thúy, O25…

Người dân làng chè Vĩnh Tân đang thu hái chè

“Với phương thức sản xuất mới, áp dụng KH-KT, máy móc hiện đại, năng suất bình quân trong sản xuất chè của HTX liên tục tăng 8 - 10 tấn/ha lên mức 12 - 14 tấn/ha. Đồng thời, giá thành sản phẩm được nâng cao, từ mức 100.000 - 160.000 đồng/kg lên mức trên 250.000 đồng/kg. Năm 2016, thu nhập bình quân của thành viên HTX đạt trên 30 triệu đồng/người/năm”, Giám đốc HTX chè Vĩnh Tân, ông Phạm Văn Tuyến cho biết.

Để có được mẻ chè thơm ngon đòi hỏi người làm chè nắm chắc các công đoạn như chè xanh phải được hái vào ngày không mưa theo tiêu chuẩn “1 tôm 2 lá” (1 búp 2 lá non). Búp chè sau khi hái để ráo nước nhưng không được phơi trực tiếp dưới ánh nắng. Chè xanh chia làm nhiều loại dựa theo cách chế biến, như chè xanh sao suốt, chè xanh sấy khô bằng hơi nóng, chè xanh phơi nắng, chè xanh hấp... Dù chè sản xuất theo phương pháp thủ công hay cơ giới thì người làm chè đều phải tuân thủ yêu cầu kỹ thuật của từng công đoạn, từ diệt men, vò và sàng tơi, sấy chè, phân loại chè và đánh hương. Trong mỗi công đoạn chế biến đều đòi hỏi phải nắm chắc, chọn đúng thời điểm, như thế mới làm ra được mẻ chè thơm nhất, ngon nhất và đẹp mắt nhất. Một mẻ chè ngon khi đem ra pha phải có màu xanh tươi mát, vị chát đượm, hương dịu thơm tự nhiên và có vị ngọt hậu.

Theo ông Phạm Văn Tuyến: Năm 2017, toàn thôn Vĩnh Tân có hơn 100 hộ, 95% trong số đó tham gia sản xuất, chế biến các sản phẩm chè. Hiện tại, Vĩnh Tân đã hình thành vùng sản xuất chè tập trung, với diện tích hơn 100ha.

Hiện HTX chè Vĩnh Tân đang xây dựng xưởng chế biến chè với tổng diện tích trên 10.000m2, vốn đầu tư khoảng gần 2 tỷ đồng. Khi đi vào hoạt động, xưởng sẽ có công suất tiêu thụ cho khoảng 200 ha chè của địa phương. Đây sẽ là động lực để nhiều người nông dân gắn bó và phát triển cây chè, góp phần giữ vững và đưa thương hiệu Chè Vĩnh Tân vươn xa ra thị trường.

Sản phẩm chè Vĩnh Tân ngày nay được khách hàng biết đến ngày một nhiều hơn thông qua các hội chợ quảng bá sản phẩm của địa phương, vượt ra khỏi những khoảng cách địa lí, trở thành “thương hiệu” của Tuyên Quang.

Khánh Linh