Sống động phù điêu đất nung Molela, Ấn Độ

LNV - Nghề làm gốm là một nghề phổ biến và có lịch sử lâu đời trên thế giới. Ở nước ta, tồn tại nhiều làng nghề gốm sứ, trong đó gồm những tên nổi tiếng như Bát Tràng, Bàu Trúc, Biên Hòa, Lái Thiêu... Mỗi làng nghề có một con đường phát triển sản phẩm riêng dựa trên đặc điểm vùng nguyên liệu, tay nghề nghệ nhân, công nghệ truyền thống, thị trường tiêu thụ sản phẩm...rất đa dạng. Ở Ấn Độ, có một làng nghề phát triển nhờ thị trường gốm mỹ thuật trang trí, đó là làng Molela ở bang Rajasthan.
Đất nung là một chất liệu gốm được sử dụng trong xây dựng và mỹ thuật trang trí từ thời cổ đại trong các nền văn hóa trên thế giới. Nghĩa đen có nghĩa là “đất được nung lên”, do được làm từ đất sét tự nhiên nên có một màu nâu đỏ đặc trưng.

Nằm ở bang Rajasthan, Molela nổi tiếng với phong cách gốm độc đáo. Kumhars (những người thợ gốm) của Molela đã tạo ra một loạt tấm/bản phù điêu bằng đất nung nhằm thể hiện lòng sùng kính, mộ đạo và chứa đựng tính chất cầu nguyện, và những tấm/bản lớn hơn thường thể hiện cảnh sắc làng quê, nông thôn được tạo tác thủ công hoàn toàn bằng tay là loại nghệ phẩm nổi tiếng nhất. Bên cạnh, còn có các vật phẩm nhỏ hơn như chuông cho các điện thờ và đồ gia dụng thì được tạo tác bằng khuôn thủ công. Những nghệ phẩm này là những câu chuyện trực quan vô cùng sinh động, hấp dẫn về phong tục, tập quán và cuộc sống thường ngày của cư dân nơi đây.


Ngôi làng Molela


1. Ngôi làng Molela, nằm gần thị trấn tôn giáo/tín ngưỡng của Nathdwara, cách Udaipur 50km. Còn được gọi là “ngôi làng gốm”, nơi đây có khu định cư của hơn vài ngàn người. Trong số đó, khoảng 40 gia đình thuộc đẳng cấp Kumhar/thợ gốm chuyên sản xuất, tạo tác nên các nghệ phẩm bằng đất nung. Sự quyến rũ vốn có của những tấm/bản phù điêu bằng đất nung này thu hút người mua từ những nơi xa xôi đổ về nơi đây nhưng nhu cầu về loại nghệ phẩm này lại có xu hướng theo mùa. Các bình/vại mới và tượng thần dâng cúng là lễ vật cần thiết cho lễ hội và thời điểm thu hoạch. Chúng hầu như được mua bởi cộng đồng người Bhil, Gujjar và Gajirat, họ đã đến nơi đây cùng với các vị thầy tế để mua những tranh tượng mới dâng cúng cho vị thần của mình. Và người thợ thủ công Molela cũng chuyển sang làm nông nghiệp để nuôi sống bản thân trong những tháng còn lại của năm.

“Trung tâm nghiên cứu và Phát triển nghệ thuật đất nung Mohan” là niềm tự hào của ngôi làng khi mang đến môi trường học tập tuyệt vời cho các học viên. Nó được thành lập bởi Mohanlal Chaturbhuj Kumar, một trong những người tiên phong và được trao giải cao nhất cho nghề thủ công tạo tác đất sét Molela.


Tạo tác phù điêu đất nung Molela


2. Giống như hầu hết các nghề thủ công khác, nghề được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, thông qua những người con trai trong gia đình, theo mỗi thế hệ. Trước đó, những phiến phù điêu đất nung giống như gạch ngói vuông, chữ nhật thể hiện các cảnh của cuộc sống thường nhật của ngôi làng được sắp xếp, bố cục trong một tấm/bản đơn lẻ lớn. Những tấm/bản này đã sản sinh ra các tấm/bảng thế tục đương đại về sau này. Sau đó, các tấm/bản biến thể nổi bật này cũng đã dẫn đến việc tái sáng tạo lại những đề tài truyền thống bằng cách xáo trộn các vị thần, nữ thần, người anh hùng dân gian và các biểu tượng không liên quan, khác nhau vào một tấm/bản đơn lẻ duy nhất.

Một trong những người tiên phong của hình thức thủ công này là Mohanlal Chaturbuj Kumhar đã tạo tác và truyền dạy nghề cho gia đình và người dân làng trong nhiều thập kỷ. Cả hai người con trai của ông, Dinesh và Rajendra, đều tích cực tham gia vào nghề thủ công này. Mohanlal được trao tặng một số giải thưởng và sự công nhận của quốc gia Ấn Độ cũng như quốc tế cho những đóng góp của ông về gạch men Rajasthan. Ông cũng đã giành được giải thưởng Padmashree uy tín vào năm 2012.

3. Quá trình tạo tác

Chuẩn bị đất sét

Đất sét có nguồn gốc của địa phương, lấy từ những khu vực dọc theo các con mương và ao nhỏ. Đất sét này cực kỳ dễ đúc/nặn và có hai loại: Nada, một loại đất sét đen thô với tỷ lệ cát và Alu cao, một loại đất sét màu xám mịn hơn được sử dụng cho tạo tác trên bàn xoay. Hai loại đất sét được trộn theo tỷ lệ bằng nhau với việc bổ sung 20% phân lừa khô mịn đã sàng sảy, trợ lực cho việc phân tán nhiệt thông qua những tấm/bản, gia tăng độ bền chắc và ngăn ngừa sự sốc nhiệt trong suốt quá trình nung đốt.


Nghệ phẩm phù điêu đất nung Molela


Hầu hết những người thợ gốm đều giẫm đất sét bằng chân và nhào nặn nó bằng tay thành một khối tròn để sẵn sàng sử dụng. Nó được đặt ở sân trên sàn nhà có bụi phân nên không hề bị dính dưới đất. Sau đó, nó được làm phẳng bằng cách sử dụng các dụng cụ bằng gỗ và nước để tạo nên một phiến/tấm mịn dày khoảng 15mm sử dụng như bề mặt nền để đắp nổi cũng như tạo hình
nhân vật, cảnh quang.

Đắp nổi

Sau khi được làm phẳng, đất sét ướt được cắt thành hình vuông hoặc hình chữ nhật có kích thước như yêu cầu bằng cách sử dụng một khung khuôn hoặc thước tỷ lệ. Các dây đất sét được cuộn thành sợi và sử dụng để chạy biên hay đường viền cho tấm/bản. Đó là nền tảng/cơ sở mà hình tượng của chủ thể được tạo tác thủ công một cách cẩn thận trên đó.


Nghệ phẩm phù điêu đất nung Molela trên tường nhà ga thành phố Udaipur


Chín hóa thân của Durga, Dashavataras, Nav grihas, Shrinathji, Gauri nritya (điệu nhảy tôn giáo/tín ngưỡng từ miền nam Mewar), các cảnh từ Ramayana và cuộc sống làng quê hàng ngày là những mô tả phổ biến hơn trong nghề thủ công tạo tác đất sét Molela. Các bộ phận khác nhau của các hình thức này như mặt, cơ thể, chân tay,… đều được tạo ra bằng cách sử dụng kết hợp các kỹ thuật tạo tác đất sét cơ bản như ép, véo, vo tròn và cuộn/quấn. Sau đó chúng được gắn lần lượt trên nền đất sét mềm, ướt ở dạng thô bằng cách giữ một tay phía dưới (ở mặt trong) nhằm nông hình tượng lên tạo rỗng bên trong. Điều này cũng ngăn cho đất sét đổ sụp xuống vì trọng lượng của chính nó. Quá trình này phải được tạm nghỉ trong một khoảng thời gian để đất sét khô thì mới có thể tạo tác tiếp tục.
Khi các nhân vật đã được tạo hình dạng vững chắc, các vật dụng trang trí, mắt và những chi tiết khác được thêm vào. Những đường nét chi tiết này thực hiện bằng cách sử dụng “badli” (một dụng cụ giống như chiếc đục nhỏ làm bằng kim loại). Cả hai đầu của baldi đều sử dụng, một đầu để vẽ đường nét và hoa văn và đầu còn lại để tạo nên các lỗ. Càng nhiều vùng trống/rỗng càng tốt, chúng được để mở (hay rỗng) nhằm tăng cường cho việc lưu thông không khí. Điều này cũng đảm bảo cho các tấm/bản không quá cồng kềnh. Sau khi các dạng thức chi tiết tinh xảo được thêm vào, người nghệ nhân dùng cọ làm láng tạo hình… Rồi các tấm/bản được hong khô trong vài ngày trước khi đem đi nung đốt.

Nung lò

Các tấm/bảng khô được xếp chồng lên nhau một cách cẩn thận trong lò nung để nung/đốt. “Awara”, một dạng lò nung mở hình tròn, xây từ gạch là một trong những cách thuận lợi nhất để nung/đốt hoàn thành sản phẩm trong khuôn viên của ngôi nhà. Các tạo tác được xếp cao đến đỉnh lò bánh bò và bịt kín bằng vài lớp mảnh gốm. Lửa được nhóm lên từ các lỗ ở đáy lò. Nhiệt độ nung đạt được từ 600 đến 700 độ C. Việc nung đốt này kéo dài trong khoảng từ 4 đến 6 giờ.

Mọi người hầu hết đều thích mua các tấm/bản đất nung có màu nâu đỏ nguyên bản và tuyệt đẹp trong khi những người khác thích chúng được sơn phết, tô vẽ bằng các màu sắc khác nhau và sau đó phủ một lớp sơn bóng.

Các vị thần được tạo tác trên những phiến/tấm/bản nghệ phẩm phù điêu đất nung Molela có thể là một phần của thần hệ chính thống Hindu giáo (Chamunda, Kali, Durga, Ganesha) hoặc phổ biến hơn, các vị thần địa phương có tục lệ thờ cúng bắt nguồn từ tín ngưỡng vật linh (ví dụ, Nagadeva) hoặc từ các truyền thuyết dân gian. Các cảnh từ cuộc sống làng quê thường ngày cũng tạo nên những câu chuyện thú vị thông qua đất sét. Những chuyện kể này cũng được thể hiện xoay quanh các loại nghệ phẩm khác nhau như gạch ngói, bình/vại, đồ chơi và trang trí cho bức tường như một kiểu loại đất nung trang trí mà ngày càng trở nên phổ biến. Chúng ngày nay đa phần được thiết kế cho các tòa nhà đô thị hiện đại.

Huỳnh Thanh Bình
Theo “Terracotta Tiles and Murals”

Tin liên quan

Tin mới hơn

Hành trình của chiếc chiếu hoa

Hành trình của chiếc chiếu hoa

LNV - Bình Định là miền đất thượng võ, giàu truyền thống văn hóa và cũng là địa phương có nhiều làng nghề với những sản phẩm thủ công nức tiếng gần xa. Nổi bật nhất là những chiếc chiếu cói Hoài Nhơn óng mượt, dẻo dai, màu sắc tươi thắm. Cầm chiếc chiếu trên tay mới hiểu vì sao sản phẩm này được ưa chuộng rộng rãi, chinh phục khách hàng trong nước và cả khách hàng quốc tế.
Người lưu giữ nghề làm bún Cổ Đô

Người lưu giữ nghề làm bún Cổ Đô

LNV - Có lịch sử gần 40 năm phát triển nhưng nghề làm bún truyền thống ở Cổ Đô (xã Cổ Đô, huyện Ba Vì, Hà Nội) không còn nhiều người làm như trước, anh Trần Hải là một trong số ít những người còn giữ được hương vị bún xưa.
Bình Định: Làng nghề trồng hoa Gia An Nam nỗ lực để công nhận làng nghề

Bình Định: Làng nghề trồng hoa Gia An Nam nỗ lực để công nhận làng nghề

LNV - Làng nghề trồng hoa Gia An Nam, xã Hoài Châu Bắc hình thành, gắn với đời sống người dân địa phương từ năm 2003. UBND thị xã Hoài Nhơn đã lập hồ sơ trình UBND tỉnh Bình Định, Hội đồng xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh xem xét, quyết định công nhận làng nghề.
Bình Định: Trang phục truyền thống đồng bào Hrê, Ba Na hòa quyện với thiên nhiên

Bình Định: Trang phục truyền thống đồng bào Hrê, Ba Na hòa quyện với thiên nhiên

LNV - Trang phục truyền thống của người Hrê, Ba Na là sự kết tinh văn hoá trong môi trường tự nhiên, xã hội riêng biệt, mang nét đẹp của sự hồn nhiên, thanh khiết như đất, như nước, như núi rừng.
Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” nghề thủ công mỹ nghệ

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” nghề thủ công mỹ nghệ

LNV - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 43/2024/NĐ-CP ngày 19/4/2024 quy định chi tiết về xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ.
Nghệ nhân thổi hồn vào mảnh ván gỗ những con tàu đã bị lãng quên trở thành tác phẩm nghệ thuật độc bản

Nghệ nhân thổi hồn vào mảnh ván gỗ những con tàu đã bị lãng quên trở thành tác phẩm nghệ thuật độc bản

LNV - Nhiều chiếc thuyền cá sau khi khai thác xong đưa vào bờ, bị vùi lấp dưới bùn cát trên dọc tuyến bờ biển từ nam ra bắc từ vài chục đến gần trăm năm tưởng đã bị lãng quên, nhưng qua bàn tay của nghệ nhân Hà Quốc Hưng (50 tuổi) và nghệ nhân Trần Văn Hoá (59 tuổi) ở Hải phòng đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo.

Tin khác

Mộc mạc nghề làm nồi đất ở làng Trù Sơn

Mộc mạc nghề làm nồi đất ở làng Trù Sơn

LNV - Không sở hữu nghệ thuật tinh xảo, sản phẩm cầu kỳ, có màu sắc rực rỡ nhưng nghề gốm ở làng Trù Sơn (huyện Đô Lương, Nghệ An) vẫn phát triển qua hàng trăm năm, mang trong mình nét đẹp mộc mạc và giản dị của miền quê nơi đây.
Tôn vinh giá trị văn hoá trong các làng nghề truyền thống

Tôn vinh giá trị văn hoá trong các làng nghề truyền thống

LNV - Tỉnh Ninh Bình hiện có hàng trăm làng nghề, trong đó có gần 60 làng nghề được công nhận danh hiệu cấp tỉnh. Tại đây, sản phẩm của các làng nghề được xem là một trong những nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, không chỉ phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm nét văn hóa đặc trưng, đồng thời còn là nguồn sinh kế cho người dân địa phương
Nghề cói Kim Sơn trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghề cói Kim Sơn trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

LNV – Mới đây, nghề thủ công truyền thống nghề cói Kim Sơn (huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại Quyết định số 1150/QĐ-BVHTTDL.
Bình Định: Bảo tồn và phát triển làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Bình Định: Bảo tồn và phát triển làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

LNV - Làng nghề truyền thống dệt chiếu cói Chương Hòa, xã Hoài Châu Bắc và Làng nghề dệt chiếu cói Công Thạnh, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn đang thực hiện công tác bảo tồn và phát triển hai làng nghề này.
Lụa Vạn Phúc - Giữ lửa qua từng thế hệ

Lụa Vạn Phúc - Giữ lửa qua từng thế hệ

LNV - Là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng ở Hà Nội, làng lụa Vạn Phúc có lịch sử lâu đời, tồn tại hơn 1.000 năm. Trải qua nhiều thế hệ, lụa Vạn Phúc vẫn giữ được nét đẹp truyền thống và đang đi đầu trong ngành dệt Việt Nam.
Nghề đan lát của người Tày ở Cao Bằng

Nghề đan lát của người Tày ở Cao Bằng

LNV - Lâu nay, nghề đan lát của đồng bào Tày vẫn được bà con gìn giữ. Những sản phẩm từ nghề thủ công này không chỉ phục vụ cho cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày, mà còn là nét đẹp văn hóa. Từ những cây tre, cây giang trên rừng, qua đôi bàn tay khéo léo đã trở thành những vật dụng đẹp mắt với những hoa văn tinh xảo.
Ghé thăm làng nghề chằm nón lá Đức Hòa

Ghé thăm làng nghề chằm nón lá Đức Hòa

LNV - Nghề chằm nón lá xuất hiện từ lâu đời và gắn liền với đời sống văn hóa của Nhân dân xã An Ninh Tây (Đức Hòa, Long An). Đây cũng là nghề truyền thống tạo việc làm cho người dân những lúc nông nhàn dỗi.
Làng nghề truyền thống bún tươi Vân Cù

Làng nghề truyền thống bún tươi Vân Cù

LNV - Xứ Huế từ lâu được biết đến với danh xưng "Thiên đường ẩm thực" với hàng ngàn món ăn đa dạng, phong phú. Trong đó, các món về bún được người dân nơi đây rất yêu thích. Tại Huế, bún cũng là một loại đặc sản, nổi danh nhất là bún của làng nghề truyền thống Vân Cù.
Tinh hoa nghề truyền thống ở Cao Bằng

Tinh hoa nghề truyền thống ở Cao Bằng

LNV - Mỗi ngôi làng, mỗi dân tộc, dù là người Nùng hay người Tày, người Mông hay người Dao… đều lưu giữ những nghề truyền thống được truyền lại từ ngàn xưa như nghề làm bún ngũ sắc, làm hương, làm đường phên, giấy bản, ngói âm dương hay nghề rèn dao, dệt thổ cẩm…
Khám phá nghề đan thúng chai ở Phú Mỹ

Khám phá nghề đan thúng chai ở Phú Mỹ

LNV - Nghề đan thúng chai Phú Mỹ được hình thành hàng thế kỷ qua ở thôn Phú Mỹ (xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên) từ nghiệp đi biển của người dân nơi đây. Đây là nghề không chỉ tạo công ăn việc làm mà còn gắn bó, tạo nên một nếp sống của người dân Phú Mỹ.
Nguyễn Duy Cường – người “thổi hồn” vào gỗ

Nguyễn Duy Cường – người “thổi hồn” vào gỗ

LNV - Với dáng người khỏe mạnh, nhanh nhẹn và tháo vát – đúng phong thái của một người thợ thủ công làng nghề. Anh Nguyễn Duy Cường được sinh ra và lớn lên tại làng nghề điêu khắc gỗ Dư Dụ (xã Thanh Thùy – Thanh Oai – Hà Nội). Niềm đam mê nghệ thuật điêu khắc gỗ gần như ăn vào “máu thịt”. Anh là một người có tay nghề giỏi trong làng, anh gắn bó với nghề gần 30 năm nay. Anh đã lặng lẽ biến những khúc gỗ vô tri vô giác thành những tác phẩm nghệ thuật sống động có giá trị nghệ thuật cao.
Mặn mòi vị muối Bạc Liêu

Mặn mòi vị muối Bạc Liêu

LNV - Hàng năm, khi con nước nổi cuối cùng rút xuống để lại lớp phù sa màu mỡ đôi bờ, từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, mùa khô chạm khẽ những cơn nắng đầu tiên vào miền Tây. Lúc này, Bạc Liêu đẹp nhất khi từng cánh đồng muối trở nên nhộn nhịp, diêm dân tất bật vào vụ thu hoạch.
Cao Bằng: Nghệ nhân giữ gìn nghề dệt thổ cẩm truyền thống

Cao Bằng: Nghệ nhân giữ gìn nghề dệt thổ cẩm truyền thống

LNV - Với 48 năm trong nghề, bà Nông Thị Thược ở xóm Luống Nọi, xã Ngọc Đào (Hà Quảng, Cao Bằng) là người dệt thổ cẩm dân tộc Tày đầu tiên ở Cao Bằng được phong tặng Nghệ nhân làng nghề truyền thống.
Bình Định: Nghề chằm nón ngựa Phú Gia di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Bình Định: Nghề chằm nón ngựa Phú Gia di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

LNV - Nón ngựa Phú Gia là hàng thủ công mỹ nghệ độc đáo, ẩn chứa nét văn hóa Bình Định. Từ chiếc nón ngựa, ta có thể cảm nhận được một giai đoạn lịch sử tái hiện với nhiều nét văn hóa truyền thống trong đời sống xã hội Việt Nam xưa.
Nghề đan lát tre nứa thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo

Nghề đan lát tre nứa thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo

LNV - Dưới đôi bàn tay khéo léo, kỳ công và sáng tạo của các nghệ nhân ở làng nghề đan lát Đỗ Xuyên tre nứa đã trở thành những tác phẩm thủ công mỹ nghệ vô cùng độc đáo, đặc sắc gắn liền với miền quê Đất Tổ.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Bế mạc Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 9

Bế mạc Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 9

LNV - Sau gần 3 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 9 đã hoàn thành vượt mức toàn bộ nội dung, chương trình đề ra và bế mạc ngày 18/5. Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, phát biểu khai mạc, bế mạc Hội nghị.
Toàn văn phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 9 của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Toàn văn phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 9 của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

LNV – Sau gần 3 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc và đầy tinh thần trách nhiệm, Hội nghị Trung ương 9 đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra và bế mạc vào sáng 18/5. Tạp chí Làng nghề Việt Nam xin trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu bế mạc Hội nghị của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Khai mạc Đại hội Hội chiếu sáng Việt Nam lần thứ V, nhiệm kỳ 2024-2029

Khai mạc Đại hội Hội chiếu sáng Việt Nam lần thứ V, nhiệm kỳ 2024-2029

LNV - Chiều ngày 17/5, tại khách sạn Hoa Sứ 1, số 14 Hoàng Việt, Tân Bình, TP.HCM đã diễn ra lễ khai mạc Đại hội Hội chiếu sáng Chiếu sáng Việt Nam lần thứ 5, nhiệm kỳ 2024-2029 và Hội nghị chiếu sáng toàn quốc 2024. Tham dự Đại hội có hơn 200 đại biểu là …
Diễn đàn "Khó khăn, vướng mắc trong thực hiện phân loại, thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt"

Diễn đàn "Khó khăn, vướng mắc trong thực hiện phân loại, thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt"

LNV - Sáng ngày 17/5/2024, Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam và Tạp chí Môi trường và Cuộc sống cùng sự đồng hành của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Khó khăn, vướng mắc trong thực hiện phân loại, thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt”.
Hội chợ triển lãm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc- Hà Nội năm 2024

Hội chợ triển lãm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc- Hà Nội năm 2024

LNV - Tối 16/5, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cục Công thương địa phương (Bộ Công thương) đã khai mạc Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía bắc - Hà Nội tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch Xây dựng Quốc gia (số 1 Đỗ Đức
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
ban-qlda-dau-tu-xay-dung-huyen-quan-son
the-92-coffee
cong-ty-tnhh-xay-dung-va-thuong-mai-duy-thang
cong-ty-tnhh-xay-dung-manh-truong-son
cong-ty-co-phan-tan-phong
dang-uy-ubnd-mttq-huyen-yen-thanh-nghe-an
cong-ty-tnhh-mtv-tan-anh
chao-mung-70-nam-chien-thang-dbp-49-nam-ngay-giai-phong-mien-nam-138-nam-ngay-qtld
Giao diện di động