Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Phú Nghĩa: Làng nghề mây tre đan Phú Vinh đón đoàn Hội đồng Thủ công Thế Giới tới thăm và làm việc
10:05 | 12/05/2026 Tin tức
LNV - Chiều ngày 9/5/2026, Đoàn Hội đồng Thủ công Thế giới cùng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tới thăm, khảo sát thực tế và làm việc tại làng nghề mây tre đan Phú Vinh, xã Phú Nghĩa. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm quảng bá, kết nối và đưa các giá trị thủ công truyền thống của địa phương vươn tầm quốc tế.
Đoàn Hội đồng Thủ công Thế giới tham quan làng nghề áo dài truyền thống Trạch Xá
18:00 | 11/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Chiều 10/5, Đoàn Hội đồng Thủ công Thế giới cùng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tới tham quan làng nghề may áo dài truyền thống thôn Trạch Xá, xã Ứng Hòa.
Khôi phục và phát triển làng gốm Phù Lãng: Giữ hồn đất, giữ lửa nghề trong thời đại mới
14:51 | 11/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng, Phù Lãng từ lâu đã được biết đến là một trong những cái nôi của nghệ thuật gốm cổ Việt Nam. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, làng nghề không chỉ tạo ra những sản phẩm phục vụ đời sống mà còn lưu giữ một phần ký ức văn hóa dân tộc qua từng lớp men da lươn, từng sắc nâu trầm mặc của đất và lửa.
Lộc biển
09:00 | 09/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Những ngày này, vùng biển Đồ Sơn bước vào chính vụ sứa. Từ sáng sớm, khu vực cảng cá Ngọc Hải rộn ràng tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau í ới của ngư dân sau mỗi chuyến ra khơi. Không cần đi xa, chỉ quanh vùng nước gần bờ, những chiếc bè, mảng nhỏ vẫn đều đặn mang về từng mẻ sứa, thứ “lộc biển” ngắn ngày nhưng đủ sức nuôi sống nhiều gia đình ven biển.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững
08:00 | 09/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Hiệp hội, Hội đồng Tư vấn và Văn phòng.
Hà Nội đón nhận danh hiệu “Thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới” của hai làng nghề Sơn Đồng và Chuyên Mỹ
23:28 | 08/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối 8-5, tại Hoàng thành Thăng Long, UBND thành phố Hà Nội tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng là thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới và khai mạc sự kiện trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.
Tin khác
Hà Nội đón thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới thủ công sáng tạo thế giới
22:00 | 07/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối 8/5, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long (Ba Đình, Hà Nội), UBND TP Hà Nội tổ chức lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Sự kiện diễn ra từ ngày 8 đến 10/5, gắn với hoạt động trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.
Giữ lửa nghề mứt gừng truyền thống ở Mỹ Chánh
10:00 | 07/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết, thôn Mỹ Chánh, xã Nam Hải Lăng lại rộn ràng vào mùa làm mứt gừng truyền thống. Khắp xóm làng, những bếp than đỏ lửa suốt ngày đêm, hương gừng cay nồng hòa quyện trong không khí như báo hiệu mùa xuân đang cận kề.
Người giữ “hồn” tò he Phú Xuyên
10:47 | 05/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn 20 năm gắn bó với những nắm bột đầy sắc màu, anh Đặng Văn Hậu (sinh năm 1985, làng Phượng Dực, xã Phượng Dực, thành phố Hà Nội) không chỉ là một nghệ nhân làm tò he, mà còn là người kiên trì gìn giữ và thổi sức sống mới cho một loại hình nghệ thuật dân gian đang đứng trước nhiều thách thức. Với anh, “truyền thống không chỉ là quá khứ, mà còn là tương lai”.
Giữ bản sắc người Hà Nội: Nối dài dòng chảy ngàn năm
10:11 | 05/05/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Phát triển văn hóa chính là phát triển con người, và ngược lại, con người là nền tảng để bồi đắp, lan tỏa các giá trị văn hóa. Vì vậy, gìn giữ bản sắc người Hà Nội cũng chính là cách tiếp nối dòng chảy văn hiến ngàn năm, để văn hóa trở thành “nguồn lực mềm”, góp phần khẳng định vị thế và bản sắc riêng của Thủ đô trong khu vực và trên thế giới.
Gia Lai: Độc đáo Lễ cúng mừng nhà Rông mới của người Jrai tại làng Ơp
08:58 | 04/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Lễ cúng mừng nhà Rông mới có ý nghĩa cảm tạ thần linh đã luôn giúp đỡ dân làng. Đồng thời cầu mong khi về nhà rông mới, thần sẽ tiếp tục phù hộ cho dân làng khỏe mạnh, bình an.
Người Vĩnh Chánh bền bỉ giữ nghề bó chổi cọng dừa
17:42 | 03/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Suốt hơn 30 năm qua, làng nghề bó chổi cọng dừa Vĩnh Chánh (xã Phú Hòa, tỉnh An Giang) vẫn bền bỉ giữ gìn phương thức sản xuất truyền thống, không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn tạo sinh kế ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Kết nối du lịch làng nghề Đà Nẵng: Từ tiềm năng đến chuỗi giá trị trải nghiệm
10:00 | 03/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Được xem là loại hình du lịch giàu trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, du lịch làng nghề đang dần trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của Đà Nẵng. Trong bối cảnh không gian đô thị ngày càng mở rộng và kết nối thuận lợi hơn, việc khai thác hiệu quả các làng nghề được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Gốm Thanh Hà: Kết tinh của tâm huyết, tình yêu và hành trình gìn giữ nghề truyền thống
22:33 | 02/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm nép mình bên dòng sông Thu Bồn hiền hòa, làng gốm Thanh Hà (Hội An) không chỉ là một làng nghề truyền thống mà còn là nơi lưu giữ linh hồn văn hóa của xứ Quảng. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, từng sản phẩm gốm nơi đây vẫn mang theo hơi thở của đất, của con người và của một tình yêu nghề bền bỉ qua bao thế hệ.
Nghệ nhân làng nghề: Mong “đãi ngộ xứng đáng” để giữ lửa nghề
18:51 | 02/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong căn xưởng nhỏ ở làng Chuyên Mỹ (Hà Nội), nghệ nhân Nguyễn Xuân Dũng vẫn miệt mài khảm ốc xà cừ từng chi tiết trên bức tranh chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Với ông, mỗi sản phẩm không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là cách giữ gìn ký ức và hồn cốt của nghề truyền thống. Nhưng phía sau những tác phẩm tinh xảo ấy, không ít nghệ nhân vẫn đang đối mặt với bài toán mưu sinh.
Định giá lại thủ công mỹ nghệ Việt Nam: Khi di sản trở thành giá trị toàn cầu
18:24 | 02/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Một chiếc khăn thổ cẩm có thể chỉ được bán với giá vài chục nghìn đồng trong nước, nhưng khi bước ra thị trường quốc tế, giá trị của nó có thể lên tới hàng trăm USD. Khoảng cách ấy không nằm ở chi phí nguyên liệu hay công sức, mà được tạo nên từ câu chuyện văn hóa và thông điệp bền vững mà sản phẩm mang theo. Với hàng nghìn làng nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ Việt Nam đang sở hữu một “mỏ vàng” nhưng chưa được khai thác đúng mức.
Phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn (Hà Nội)
17:47 | 02/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 756/QĐ-TTg ngày 28/4/2026 phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn, xã Hát Môn, thành phố Hà Nội.
Điện Biên chú trọng phát triển nghề, làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững
10:00 | 30/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tỉnh Điện Biên hiện có 44 nghề và làng nghề truyền thống, phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa của các dân tộc và giá trị văn hóa bản địa đặc trưng. Nhằm duy trì và phát triển các nghề này, đồng thời tạo điều kiện để người dân có thể sống được bằng nghề và gắn bó lâu dài, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp như hỗ trợ bảo tồn, phục dựng cũng như công nhận các nghề, làng nghề truyền thống.
Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề
09:32 | 30/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Mỗi độ tháng Ba âm lịch, khi tiết xuân còn vương trên những triền sông Nhuệ, làng Trát Cầu lại thức dậy trong một nhịp điệu rất riêng. Đó là nhịp trống hội vang lên từ Đền làng, hòa cùng tiếng máy may, máy chần bông rộn ràng trong từng xưởng nhỏ. Một không gian vừa linh thiêng, vừa đời thường - nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành trong một mạch chảy không ngừng.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững
11:35 | 29/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Hiệp hội, Hội đồng Tư vấn và Văn phòng.
Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản
16:43 | 28/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, mỗi làng quê Việt Nam luôn là nơi kết tinh những giá trị văn hóa bền vững – từ truyền thống gia đình, dòng họ đến những ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao thế hệ. Xuân Trạch, mảnh đất giàu truyền thống, cũng đang lưu giữ trong mình một kho tàng di sản quý báu, từ đình làng, lễ hội, gia phả cho đến những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa.
Mới nhất
Đọc nhiều
Gia Lai: Quy Nhơn Đông tổ chức Lễ hội du lịch lần thứ I với nhiều hoạt động đặc sắc
11:32 Tin tức
LNV - Lễ hội du lịch phường Quy Nhơn Đông lần thứ I diễn ra từ ngày 29 – 30/5/206. Đây là sự kiện hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia Gia Lai 2026.
Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài tiếp tục giữ chức Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI
11:23 Tin tức
LNV - Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương,
Ảnh: Bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI
10:00 Tin tức
LNV - Sáng 13/5, tại Trung tâm hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, tiến hành phiên bế mạc.
Gia Lai xếp thứ 16 cả nước về chỉ số cải cách hành chính năm 2025
09:17 Tin tức
LNV - Theo kết quả công bố Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2025, tỉnh Gia Lai đứng thứ 16/34 tỉnh, thành trên cả nước với mức điểm đạt 90,2%.
Đại đoàn kết, sức mạnh nội sinh cho phát triển quốc gia
08:00 Kinh tế
LNV - Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đã gợi mở một bước chuyển rất đáng chú ý trong nhận thức về đại đoàn kết toàn dân tộc
