Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Giữ lửa bánh thuẫn truyền thống miền Trung
14:01 | 09/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Bánh thuẫn truyền thống miền Trung được gìn giữ qua nhiều thế hệ, trở thành hương vị Tết đặc trưng gắn liền ký ức của người dân Quảng Ngãi.
Tôn vinh, xúc tiến thương mại các sản phẩm tiêu biểu và tinh hoa làng nghề
14:01 | 09/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng 28/02, UBND TP. Hải Phòng tổ chức khai mạc Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 tại Khu Di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo. Qua đó giới thiệu, tôn vinh hơn 500 sản phẩm tiêu biểu và tinh hoa nghề thủ công của thành phố Hải Phòng.
Nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm và hành trình tiếp nối di sản tranh dân gian Đông Hồ
19:39 | 08/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua nhiều biến động của thời gian, tranh dân gian Đông Hồ – một trong những dòng tranh nổi tiếng của Việt Nam – vẫn được gìn giữ nhờ tâm huyết của các nghệ nhân làng nghề. Trong đó, gia đình Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Đăng Chế và con trai ông, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Tâm, được xem là một trong những gia tộc tiêu biểu nhiều thế hệ gắn bó với nghề làm tranh truyền thống tại làng Đông Hồ (xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 | 07/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ những vật dụng quen thuộc của miền sông nước như cần xé, ghe xuồng hay quang gánh, những người phụ nữ ở Ngã Bảy, Cần Thơ đã khéo léo sáng tạo thành các sản phẩm thủ công mỹ nghệ kích thước nhỏ, tinh xảo. Những món đồ tí hon này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn trở thành quà lưu niệm độc đáo, được nhiều du khách yêu thích khi đến với vùng đất Ngã Bảy.
Sắc thổ cẩm Tây Nguyên bền bỉ cùng năm tháng
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa không gian buôn làng ở Lâm Đồng, những nghệ nhân tâm huyết như Bon Niêng K’Glòng vẫn ngày ngày truyền lửa nghề dệt cho thế hệ trẻ. Từ đôi tay khéo léo của phụ nữ Cơ Ho và Mạ, những tấm thổ cẩm mang sắc màu núi rừng tiếp tục hiện diện trong đời sống, lễ hội và mở ra cơ hội phát triển du lịch, kinh tế cho buôn làng.
Nếp váy vùng cao và hành trình giữ hồn văn hóa Mông
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống đổi thay từng ngày ở vùng cao Tây Bắc, khi quần áo may sẵn ngày càng phổ biến, tại nhiều bản làng của Điện Biên, đồng bào Mông vẫn lặng lẽ gìn giữ nghề thêu, may trang phục truyền thống. Những nếp váy xòe rực rỡ, những đường kim mũi chỉ tỉ mỉ không chỉ tạo nên vẻ đẹp đặc trưng mà còn là “ngôn ngữ” văn hóa truyền đời của cộng đồng.
Tin khác
Nghệ nhân gìn giữ và lan tỏa tinh hoa ẩm thực Hà Thành
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau nửa thế kỷ phục vụ trong Quân đội, bà Nguyễn Thị Hiền trở về đời thường và lặng lẽ gìn giữ món bún ốc nguội gia truyền giữa lòng Hà Nội. Từ ký ức phố cổ đến căn bếp nhỏ ở Tây Hồ, bà không chỉ nấu một món ăn mà còn truyền đi phong vị thanh lịch và tinh tế của ẩm thực Hà thành.
500 năm giữ lửa nghề đúc đồng giữa lòng Hà Nội
08:45 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm trên bán đảo nhô ra hồ Trúc Bạch (Hà Nội), Ngũ Xã là một trong những làng nghề thủ công tiêu biểu của kinh thành Thăng Long xưa. Trải qua gần 500 năm hình thành và phát triển, làng đúc đồng Ngũ Xã không chỉ lưu giữ kỹ nghệ tinh xảo mà còn góp phần tạo nên nhiều tác phẩm đồng đồ sộ, in dấu trong không gian văn hóa tâm linh Việt Nam.
Phụ nữ Thượng Lâm gìn giữ và nâng tầm nghề dệt thổ cẩm
08:12 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những năm qua, phụ nữ xã Thượng Lâm (Tuyên Quang) đã đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hội viên phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Từ chỗ phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong gia đình, thổ cẩm Thượng Lâm từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.
Làng bột Tân Dương: Chuyển mình bằng công nghệ, nâng tầm nghề trăm năm
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, Làng bột Tân Dương (Đồng Tháp) đang từng bước khẳng định vị thế bằng việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Sự kết hợp giữa gìn giữ nghề truyền thống và đổi mới công nghệ không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu, hướng tới phát triển bền vững.
Phú Hòa Đông chuyển mình để gìn giữ và phát triển nghề bánh tráng
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống sôi động của vùng ngoại thành TP.HCM, làng nghề bánh tráng Phú Hòa Đông (xã Phú Hòa Đông) vẫn đỏ lửa mỗi ngày. Từ những gian bếp nhỏ thủ công đến các nhà xưởng hiện đại, người dân nơi đây không chỉ bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống hơn 80 năm mà còn đưa bánh tráng Phú Hòa Đông vươn xa tới hàng chục quốc gia trên thế giới.
Nghệ nhân giữ nhịp cồng chiêng K’ho giữa đại ngàn
09:30 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn nửa thế kỷ gắn bó với tiếng chiêng buôn làng, Nghệ nhân Ưu tú K’Brel (xã Bảo Thuận, Lâm Đồng) vẫn lặng lẽ giữ nhịp cồng chiêng K’ho bằng tất cả tâm huyết. Từ những đêm hội bên bếp lửa tuổi thơ đến các lớp truyền dạy cho thanh niên hôm nay, ông trở thành cầu nối bền bỉ giữa di sản và thế hệ kế cận.
Đồ mây tre đan lên ngôi trong xu hướng tiêu dùng hiện đại
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những năm gần đây, cùng với xu hướng tiêu dùng hướng tới sự an toàn và thân thiện với môi trường, các sản phẩm mây tre đan ngày càng được quan tâm lựa chọn. Với ưu điểm sử dụng nguyên liệu tự nhiên và phù hợp với nhiều không gian sinh hoạt, đồ mây tre đan đang dần khẳng định vị trí trên thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng theo hướng bền vững hiện nay.
Nghề vẽ tranh gương xứ Huế
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa dòng chảy mỹ thuật truyền thống, tranh gương Huế vẫn lặng lẽ tồn tại như một loại hình đặc biệt với kỹ thuật “vẽ mặt trái, nhìn mặt phải”. Từ những lớp thợ gốc Hoa ở Bao Vinh xưa đến người nghệ nhân hôm nay, hành trình gìn giữ dòng tranh cung đình này là câu chuyện của sự kiên nhẫn, tinh tế và nỗ lực bảo tồn di sản.
Thủ Độ giữ hồn nghề mộc: Vinh danh 5 nghệ nhân, lan tỏa tinh hoa Đất Tổ
18:21 | 04/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng ngày 4.3, trong không khí trang nghiêm và ấm áp đầu xuân, làng nghề mộc Thủ Độ (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) long trọng tổ chức Lễ Báo công – Lễ tạ Đức Thánh Hoàng làng, đồng thời chúc mừng 5 nghệ nhân của làng vinh dự được phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam” lần thứ XII do Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tổ chức.
Lai Vung gìn giữ và phát triển làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững
16:04 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Phát huy lợi thế các nghề tiểu thủ công nghiệp và làng nghề lâu đời, xã Lai Vung (Đồng Tháp) đang từng bước bảo tồn giá trị truyền thống gắn với phát triển kinh tế địa phương. Từ nghề làm nem Lai Vung đến làng nghề dệt chiếu Định Yên, nhiều mô hình sản xuất không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Những cánh chuồn chuồn tre ở làng nghề Thạch Xá
16:03 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày đầu xuân năm Bính Ngọ, làng nghề chuồn chuồn tre Thạch Xá (xã Tây Phương, Hà Nội) rộn ràng không khí sản xuất, mở đầu một năm mới đầy kỳ vọng. Từ món đồ chơi dân gian giản dị, chuồn chuồn tre hôm nay đã trở thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc trưng, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Nghề thổ cẩm giữa đại ngàn Pù Luông
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hóa), làng dệt thổ cẩm bản Lặn vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của người Thái suốt hơn hai thế kỷ. Những khung cửi vang lên mỗi ngày không chỉ tạo nên sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn lưu giữ hồn cốt văn hóa bản địa giữa đại ngàn.
Gốm Bình Đức - Di sản sống của người Chăm trước nguy cơ mai một
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với kỹ thuật nặn gốm không dùng bàn xoay độc đáo, làng gốm Bình Đức (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) là một trong số ít nơi còn bảo tồn gần như nguyên vẹn phương thức chế tác cổ xưa của nhân loại. Tuy nhiên, sự suy giảm nghệ nhân và áp lực mưu sinh đang đặt di sản quý này trước nhiều thách thức cần được chung tay gìn giữ.
Gia Lai: Giỗ Tổ Làng nghề rượu Bàu Đá tri ân tiền nhân, gìn giữ hồn cốt “quốc tửu” xứ Nẫu
21:00 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/2/2026 (nhằm ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại miễu Bàu Đá, xóm Tân Long, thôn Cù Lâm, xã An Nhơn Tây, Hiệp hội rượu Bàu Đá Bình Định, tỉnh Gia Lai cùng bà con Làng nghề truyền thống rượu Bàu Đá trang trọng tổ chức Lễ giỗ Tổ thường niên.
Kiêu Kỵ trang trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng, tôn vinh các thế hệ nghệ nhân quỳ vàng bạc
20:57 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026) và đón Xuân Bính Ngọ 2026, thôn Kiêu Kỵ, xã Gia Lâm đã long trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng – Vinh danh các thế hệ nghệ nhân nghề quỳ vàng bạc tại Nhà Tràng làng nghề.
Mới nhất
Đọc nhiều
Gia Lai mở thêm không gian giải trí trên biển phục vụ Năm Du lịch quốc gia
10:04 Du lịch làng nghề
LNV - Để tạo thêm sản phẩm mới, tăng sức hút điểm đến cho du lịch biển và phục vụ các hoạt động của Năm Du lịch quốc gia 2026, tỉnh Gia Lai thực hiện thí điểm mở không gian giải trí mới trên biển Quy Nhơn với mô hình nhà phao nổi.
Giữ lửa bánh thuẫn truyền thống miền Trung
14:01 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Bánh thuẫn truyền thống miền Trung được gìn giữ qua nhiều thế hệ, trở thành hương vị Tết đặc trưng gắn liền ký ức của người dân Quảng Ngãi.
Tôn vinh, xúc tiến thương mại các sản phẩm tiêu biểu và tinh hoa làng nghề
14:01 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng 28/02, UBND TP. Hải Phòng tổ chức khai mạc Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 tại Khu Di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo. Qua đó giới thiệu, tôn vinh hơn 500 sả
Người cán bộ dân tộc Gia Rai tận tâm với sự phát triển của Gia Lai
14:00 Văn hóa - Xã hội
LNV - Hướng tới cuộc bầu cử Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai nhiệm kỳ 2026–2031, cử tri địa phương đặc biệt quan tâm đến sự ứng cử của ông Rah Lan Chung – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai. Với hành trình công
Nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm và hành trình tiếp nối di sản tranh dân gian Đông Hồ
19:39 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua nhiều biến động của thời gian, tranh dân gian Đông Hồ – một trong những dòng tranh nổi tiếng của Việt Nam – vẫn được gìn giữ nhờ tâm huyết của các nghệ nhân làng nghề. Trong đó, gia đình Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Đăng Chế và con trai ông, N
