Rộn ràng nhịp trống paranưng

LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...


Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…


Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng

Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.


Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng


Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…

Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.

Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.

Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống

Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...

Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.


Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.

Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.

Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.


Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi

Đàng Phi Long Khánh, một trong 2 học trò hiện đang theo nghệ nhân học biểu diễn bộc bạch: “Bản thân tôi rất tự hào được làm học trò của Nghệ nhân Hán Quân. Ông yêu thương và tận tâm truyền dạy bài bản vỗ trống paranưng, ghi năng cho học trò. Sau nhiều năm theo thầy rèn nghề học vỗ trống, đến nay, tôi có thể cùng với các bạn đảm nhận vai trò nhạc công thực hiện hoạt động tín ngưỡng tâm linh và chương trình văn nghệ phục vụ bà con thôn xóm”.

Ngọc Sơn

Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

LNV - Phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai là nơi núi rừng Tây Nguyên hội tụ không chỉ vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên mà còn là vùng đất lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Trong đó, làng nghề nón lá Gò Găng nổi bật như một biểu tượng văn hóa thủ công, vừa là nghề tạo thu nhập bền vững cho người dân, vừa giữ trọn tinh hoa bản sắc dân tộc.
TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

(LNV) - Các nghệ nhân tại xưởng chế tác thủ công trên địa bàn phường An Phú Đông (TP. HCM) đang gấp rút hoàn thiện linh vật ngựa quy mô lớn phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện văn hóa thường niên diễn ra trên địa bàn thành phố, dự kiến kéo dài từ 19h ngày 15/2 (28 tháng Chạp) đến 21h ngày 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ).
TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ

(LNV) - Các nghệ nhân tại xưởng chế tác thủ công trên địa bàn phường An Phú Đông (TP. HCM) đang gấp rút hoàn thiện linh vật ngựa quy mô lớn phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện văn hóa thường niên diễn ra trên địa bàn thành phố, dự kiến kéo dài từ 19h ngày 15/2 (28 tháng Chạp) đến 21h ngày 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ).
Nghệ nhân Phan Thị Thuận được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân năm 2025

Nghệ nhân Phan Thị Thuận được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân năm 2025

LNV - Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị thủ công truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, thì đâu đó vẫn còn có những con người lặng lẽ, bền bỉ gìn giữ tinh hoa nghề truyền thống như gìn giữ chính mạch sống văn hóa dân tộc. Nghệ nhân Phan Thị Thuận (xã Hồng Sơn, Thành phố Hà Nội) là một người phụ nữ như thế, bà đã gắn bó trọn đời với nghề dệt lụa truyền thống quê hương.
Vinh danh để giữ nghề: Câu chuyện từ làng gốm Kim Lan

Vinh danh để giữ nghề: Câu chuyện từ làng gốm Kim Lan

LNV - Trong không khí trang trọng và đầy xúc động, Hội Gốm sứ Kim Lan (xã Bát Tràng, Hà Nội) vừa long trọng tổ chức Lễ vinh danh các nghệ nhân gốm sứ Kim Lan năm 2025 – sự kiện có ý nghĩa đặc biệt nhằm tôn vinh những con người đã bền bỉ giữ nghề, truyền nghề và góp phần khẳng định vị thế của gốm Kim Lan trong đời sống đương đại.
Tết về ở những làng nghề Hà Tĩnh

Tết về ở những làng nghề Hà Tĩnh

LNv - Từ tiếng trống vang làng Bắc Thai, làn khói hương trầm Phúc Trạch đến nồi bánh chưng đỏ lửa và sắc đào, mai trước ngõ, các làng nghề truyền thống ở Hà Tĩnh đang lặng lẽ gìn giữ hồn cốt Tết Việt, bồi đắp bản sắc văn hóa qua từng sản phẩm gắn bó với đời sống cộng đồng.

Tin khác

Làng nghề truyền thống tô điểm sắc xuân cho Đường hoa TP. HCM

Làng nghề truyền thống tô điểm sắc xuân cho Đường hoa TP. HCM

LNV - Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ linh hồn Tết Việt, đồng thời tôn vinh những nghề lâu đời trên địa bàn thành phố, điển hình như làng mai vàng Bình Lợi.
Nông dân phường An Phú tất bật chuẩn bị nguồn hàng cho thị trường Tết

Nông dân phường An Phú tất bật chuẩn bị nguồn hàng cho thị trường Tết

LNV - Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Thời điểm này, bà con nông dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) đang tất bật bước vào giai đoạn “nước rút”, tập trung chăm sóc cây trồng với kỳ vọng hoa nở đúng dịp, rau đạt chất lượng, góp phần mang lại thu nhập ổn định trong mùa Tết.
Gia tộc nghệ nhân Vinhcoba và hành trình bốn thế hệ bảo tồn, phát triển nghề kính nghệ thuật

Gia tộc nghệ nhân Vinhcoba và hành trình bốn thế hệ bảo tồn, phát triển nghề kính nghệ thuật

LNV - Trong dòng chảy bền bỉ của các làng nghề Việt Nam, không nhiều nghề mới có thể hình thành, đứng vững và phát triển theo mô hình “cha truyền – con nối” qua nhiều thế hệ. Đặc biệt hơn, càng hiếm những nghề sáng tạo đương đại nhưng lại được xây dựng, nuôi dưỡng và phát triển bền vững trên nền tảng gia tộc. Nghề kính nghệ thuật Vinhcoba là một trường hợp tiêu biểu như thế – một nghề mới của thời đại, song mang trong mình tinh thần truyền thống, kỷ luật nghề nghiệp và đạo lý gia phong, từng bước trở thành mô hình phát triển đáng chú ý của làng nghề Thủ đô Hà Nội.
Hương sắc mùa xuân về ở làng nghề Bắc Ninh

Hương sắc mùa xuân về ở làng nghề Bắc Ninh

LNV - Từ bánh đa nem Thổ Hà trắng ngà hong gió ven sông Cầu, đến lò gốm Phù Lãng đỏ lửa ngày đêm, mạch nghề truyền thống vẫn lặng lẽ chảy, nuôi dưỡng sinh kế, gìn giữ bản sắc và thắp lên sắc xuân ấm áp của vùng đất trăm nghề Bắc Ninh.
Gia Lai: Làng hoa Bình Lâm tất bật mùa vụ Tết

Gia Lai: Làng hoa Bình Lâm tất bật mùa vụ Tết

LNV - Trong hành trình vực dậy làng hoa Bình Lâm sau cơn bão số 13 và trận mưa lũ lịch sử năm 2025, người dân trồng hoa không đơn độc, bởi chính quyền địa phương kịp thời đồng hành, chia sẻ khó khăn bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, để làng hoa có vụ Tết trọn vẹn với cái Tết đủ đầy, an vui cho những người đã kiên cường bám đất, bám nghề trồng hoa.
Rộn ràng mùa cá chép đỏ làng Thủy Trầm trước Tết ông Công, ông Táo

Rộn ràng mùa cá chép đỏ làng Thủy Trầm trước Tết ông Công, ông Táo

LNV - Dù mới đầu tháng Chạp âm lịch, không khí vào vụ đã rộn ràng khắp làng Thủy Trầm (xã Tiên Lương, tỉnh Phú Thọ). Trên những ao nuôi truyền thống, người dân tất bật chăm sóc cá chép đỏ, chuẩn bị cung ứng cho thị trường Tết ông Công, ông Táo – mùa vụ không chỉ mang lại sinh kế mà còn gìn giữ một nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của làng quê.
Đỏ lửa xóm bánh tét Hội Gia ngày giáp Tết

Đỏ lửa xóm bánh tét Hội Gia ngày giáp Tết

LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán, Làng nghề bánh tét Hội Gia (phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp) lại rộn ràng hơn bao giờ hết. Từ sáng sớm đến khuya, bếp lửa đỏ hồng, khói quyện hương nếp mới lan tỏa khắp xóm nhỏ, nơi mỗi đòn bánh tét ra lò không chỉ kịp đơn hàng cuối năm mà còn gói trọn hương vị Tết quê và ký ức nghề truyền thống hơn nửa thế kỷ.
Đại Đồng đổi mới nghề đúc đồng và nâng tầm làng nghề truyền thống

Đại Đồng đổi mới nghề đúc đồng và nâng tầm làng nghề truyền thống

LNV - Phát huy giá trị nghề đúc đồng truyền thống gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ và liên kết sản xuất, xã Đại Đồng (Hưng Yên) đã từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm đúc đồng trên thị trường. Sự đổi mới trong tư duy sản xuất, tiêu thụ không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo việc làm ổn định, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Làng nghề Hà Nội 2026: Bảo tồn truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn

Làng nghề Hà Nội 2026: Bảo tồn truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn

LNV - Hà Nội hiện là nơi có số lượng làng nghề và làng có nghề lớn nhất cả nước, với hệ thống làng nghề đa dạng, phong phú, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế xã hội, bảo tồn văn hóa truyền thống và tạo việc làm cho người dân nông thôn. Trong bối cảnh đổi mới và hội nhập kinh tế sâu rộng, việc gìn giữ, bảo tồn và phát triển làng nghề đang được Hà Nội chú trọng bằng các chính sách mang tầm chiến lược, định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn 2050.
Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên – Gìn giữ truyền thống, lan tỏa giá trị làng nghề Thủ đô

Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên – Gìn giữ truyền thống, lan tỏa giá trị làng nghề Thủ đô

LNV - Trong không khí phấn khởi chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, Lễ khai mạc Lễ hội “Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên” đã được long trọng tổ chức tại phường Hồng Hà (Hà Nội). Sự kiện là hoạt động văn hóa – kinh tế tiêu biểu, góp phần tôn vinh giá trị truyền thống, quảng bá thương hiệu quất cảnh Tứ Liên – một làng nghề đặc trưng lâu đời của Thăng Long – Hà Nội.
Làng nghề cá khô Bình Thắng

Làng nghề cá khô Bình Thắng

LNV - Được hình thành từ nhu cầu bảo quản hải sản của ngư dân ven biển, làng nghề cá khô Bình Thắng không chỉ tạo việc làm, mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn lưu giữ giá trị văn hóa truyền thống. Trước yêu cầu mới của thị trường, địa phương đang từng bước hỗ trợ các cơ sở nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra cho sản phẩm cá khô.
Mở đường cho làng nghề Hà Nội vươn xa

Mở đường cho làng nghề Hà Nội vươn xa

LNV - Hà Nội là địa phương có số lượng làng nghề và làng có nghề thuộc nhóm lớn nhất cả nước, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn và gìn giữ bản sắc văn hóa Thủ đô. Trong bối cảnh khu vực làng nghề vẫn đối mặt nhiều khó khăn,Nghị quyết 49 được kỳ vọng sẽ tạo cú hích chính sách mạnh mẽ, hiện thực hóa các định hướng của Luật Thủ đô sửa đổi, mở ra dư địa phát triển bền vững cho làng nghề và ngành nghề nông thôn.
Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết

Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết

LNV - Những ngày giáp Tết Nguyên đán, làng nghề bánh đa Dụ Đại (xã Quỳnh An) rộn ràng tiếng máy, đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, vừa giữ gìn hương vị truyền thống từ hạt gạo quê, vừa tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm lao động nông thôn.
Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch

Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch

LNV - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 63/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng dệt lụa Vạn Phúc. Quy hoạch nhằm bảo tồn không gian làng nghề truyền thống, phát huy giá trị văn hóa lịch sử của nghề dệt lụa, đồng thời tạo nền tảng phát triển du lịch bền vững và nâng cao đời sống người dân địa phương.
Gốm Ngọc Phù Lãng:  Linh vật “Ngựa hoan hỉ” thổi sinh khí mới cho Tết cổ truyền 2026

Gốm Ngọc Phù Lãng: Linh vật “Ngựa hoan hỉ” thổi sinh khí mới cho Tết cổ truyền 2026

LNV - Từ nguồn đất đỏ quý của vùng Cung Kiệm, qua bàn tay sáng tạo của thế hệ nghệ nhân trẻ, cơ sở Gốm Ngọc Phù Lãng (Bắc Ninh) đang thổi một diện mạo mới cho gốm truyền thống Kinh Bắc. Đón Tết cổ truyền 2026, đơn vị đã ra mắt linh vật “Ngựa hoan hỉ” cùng nhiều dòng sản phẩm sinh thái, kết hợp giữa tinh hoa thủ công và triết lý văn hóa Việt.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Kiến tạo những miền quê đáng sống trong hành trình xây dựng nông thôn mới ở Ninh Bình

Kiến tạo những miền quê đáng sống trong hành trình xây dựng nông thôn mới ở Ninh Bình

LNV - Xác định xây dựng nông thôn mới là quá trình lâu dài, liên tục, ngay khi đạt chuẩn, các địa phương tỉnh Ninh Bình tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hướng tới nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Từ đó, diện mạo nông thôn ngày càng khang trang
Trao Huy hiệu Đảng tại phường Hai Bà Trưng: Tri ân những cống hiến bền bỉ vì Đảng, vì dân

Trao Huy hiệu Đảng tại phường Hai Bà Trưng: Tri ân những cống hiến bền bỉ vì Đảng, vì dân

LNV - Trong không khí phấn khởi kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đảng bộ phường Hai Bà Trưng (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ trao Huy hiệu Đảng đợt 03/02/2026, thể
Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên

LNV - Phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai là nơi núi rừng Tây Nguyên hội tụ không chỉ vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên mà còn là vùng đất lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Trong đó, làng nghề nón lá Gò Găng nổi bật như một biểu tượng văn hóa
Bánh chưng Thủy Đường rộn ràng Tết cổ truyền nơi đất Cảng

Bánh chưng Thủy Đường rộn ràng Tết cổ truyền nơi đất Cảng

LNV - Dù chưa được công nhận là làng nghề, bánh chưng Thủy Đường (TP. Hải Phòng) từ lâu đã trở thành sản vật quen thuộc mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Những ngày giáp Tết, không khí gói bánh rộn ràng khắp làng không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn gìn gi
Tổ chức lại Trung tâm Khuyến nông Hà Nội theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả

Tổ chức lại Trung tâm Khuyến nông Hà Nội theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả

LNV - UBND thành phố Hà Nội vừa quyết định tổ chức lại Trung tâm Khuyến nông Hà Nội theo đúng quy định của pháp luật, tiếp tục là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Việc kiện toàn tổ chức bộ máy nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
Giao diện di động