Rộn ràng nhịp trống paranưng

Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.

Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.

Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.

Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng sinh vật cảnh Gò Móc vươn mình thành “thủ phủ” cây cảnh
10:08 | 24/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ hồn giấy dó Phong Phú trong nhịp sống hiện đại
09:50 | 23/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Về Định Yên nghe nhịp khung dệt kể chuyện làng nghề
22:25 | 20/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phú Nghĩa (Hà Nội): Làng nghề mộc Phù Yên chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định vai trò trụ cột kinh tế nông thôn
22:25 | 20/03/2026 Tin tức
Làng nghề Sơn Đồng giữ gìn tinh hoa thủ công Việt hơn 1.000 năm
10:59 | 20/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ thuật thụ phấn nhân tạo giúp bưởi Diễn bội thu
10:58 | 20/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Hơi thở mùa xuân trong làng nghề Hưng Yên
10:58 | 20/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ hồn Klông-pút: Khi văn hóa Xơ Đăng sống trong đôi tay nghệ nhân
20:56 | 19/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng bún Hồng Quang: Nơi tạo nên sắc màu từ hạt gạo quê
17:40 | 19/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sức sống mới của làng nghề tại trung tâm thương mại
14:28 | 19/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Thanh Hóa chủ động “lên sàn” tìm đầu ra bền vững
08:46 | 18/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khám phá không gian Bảo tàng Gốm Bát Tràng
14:15 | 17/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bảo tàng gốm Bát Tràng: Không gian lưu giữ tinh hoa làng nghề gốm Việt
07:34 | 17/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đồng hành cùng Sơn Đồng phát triển nghề truyền thống
16:00 | 16/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Người “giữ lửa” nghề dệt thổ cẩm Jrai
20:25 | 12/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phát triển làng nghề chổi đót Tam Quang trong diện mạo hành chính mới
07:32 | 12/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội làng nghề Thành phố Hải Phòng khai trương trụ sở 2 và kiện toàn tổ chức
07:32 | 12/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ lửa bánh thuẫn truyền thống miền Trung
14:01 | 09/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tôn vinh, xúc tiến thương mại các sản phẩm tiêu biểu và tinh hoa làng nghề
14:01 | 09/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm và hành trình tiếp nối di sản tranh dân gian Đông Hồ
19:39 | 08/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 | 07/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tăng cường kết nối xúc tiến thương mại với thị trường Singapore
15:34 Tin tức
Từ ao cá nhỏ hiệu quả đến điểm đến xanh giữa lòng quê
14:42 Khởi nghiệp
Phú Thọ phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tích hợp đa giá trị gắn với OCOP và du lịch nông thôn
14:42 OCOP
OCOP Cao Bằng nâng tầm nông sản địa phương trên thị trường
14:41 OCOP
Việt Nam - Vương quốc Anh tăng cường hợp tác phát triển thị trường tài chính
14:40 Tin tức
