Rộn ràng nhịp trống paranưng

Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.

Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.

Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.

Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Nông dân phường An Phú tất bật chuẩn bị nguồn hàng cho thị trường Tết
11:34 | 23/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gia tộc nghệ nhân Vinhcoba và hành trình bốn thế hệ bảo tồn, phát triển nghề kính nghệ thuật
11:33 | 23/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hương sắc mùa xuân về ở làng nghề Bắc Ninh
13:39 | 22/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gia Lai: Làng hoa Bình Lâm tất bật mùa vụ Tết
11:22 | 22/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Rộn ràng mùa cá chép đỏ làng Thủy Trầm trước Tết ông Công, ông Táo
11:21 | 22/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đỏ lửa xóm bánh tét Hội Gia ngày giáp Tết
11:21 | 22/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Đại Đồng đổi mới nghề đúc đồng và nâng tầm làng nghề truyền thống
11:01 | 21/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hà Nội 2026: Bảo tồn truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn
09:59 | 20/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên – Gìn giữ truyền thống, lan tỏa giá trị làng nghề Thủ đô
17:10 | 19/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề cá khô Bình Thắng
17:07 | 19/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Mở đường cho làng nghề Hà Nội vươn xa
13:34 | 19/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết
10:27 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch
09:14 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gốm Ngọc Phù Lãng: Linh vật “Ngựa hoan hỉ” thổi sinh khí mới cho Tết cổ truyền 2026
19:34 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Gốm: Giữ nghề bằng đam mê, làm nghề bằng sáng tạo
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát và khát vọng hồi sinh nghề sơn mài
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Xanh hóa” làng nghề: Hà Nội chuyển mình vì môi trường và tương lai
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Quảng Ngãi: Các làng nghề sôi động chuẩn bị Tết với đa dạng sản phẩm truyền thống
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề cúc mâm xôi Long Thới rộn ràng sắc xuân
11:58 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề đường phèn đỏ lửa suốt trăm năm ở Quảng Ngãi
15:23 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề hoa giấy Phù Đổng phát triển bền vững
15:21 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Xã Hồ Vương: Xây dựng nông thôn mới, tạo nền tảng vững chắc góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội
11:34 Tin tức
Trường THCS Tản Đà không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học
11:34 Văn hóa - Xã hội
Nông dân phường An Phú tất bật chuẩn bị nguồn hàng cho thị trường Tết
11:34 Làng nghề, nghệ nhân
Gia tộc nghệ nhân Vinhcoba và hành trình bốn thế hệ bảo tồn, phát triển nghề kính nghệ thuật
11:33 Làng nghề, nghệ nhân
Hương sắc mùa xuân về ở làng nghề Bắc Ninh
13:39 Làng nghề, nghệ nhân
