Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hoa văn lụa Vạn Phúc: Mã văn hóa trên từng sợi tơ
12:01 | 08/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Lụa Vạn Phúc (Hà Nội) từ lâu đã trở thành biểu tượng của tinh hoa thủ công truyền thống. Nếu chất lụa tạo nên vẻ đẹp mềm mại thì các họa tiết, hoa văn chính là những ký hiệu đã được "mã hóa" thể hiện cho văn hóa, giá trị thẩm mỹ của cư dân nông nghiệp Bắc Bộ. Vì vậy, khám phá hoa văn trên lụa Vạn Phúc cũng là hành trình đọc lại một “văn bản văn hóa” được viết lên bằng những sợi tơ.
Làng tiện gỗ Nhị Khê trăn trở giữ nghề truyền thống
08:00 | 08/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi máy móc dần thay thế đôi bàn tay thủ công, những làng nghề truyền thống đứng trước không ít thách thức. Ẩn sau vẻ đẹp tinh xảo của từng sản phẩm tiện gỗ là nỗi trăn trở của người nghệ nhân Nhị Khê, những con người vẫn lặng lẽ giữ lửa nghề, gìn giữ giá trị văn hóa cha ông trước “cơn lốc” công nghiệp hóa.
Sơn Cẩm Hà: Điểm đến văn hóa, lịch sử và thiên nhiên hấp dẫn tại Đà Nẵng
10:51 | 06/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nằm về phía tây nam thành phố Đà Nẵng, xã Sơn Cẩm Hà được hình thành từ bốn vùng đất xưa là Tiên Sơn, Tiên Cẩm, Tiên Hà và Tiên Châu. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, vùng đất này vẫn lưu giữ được những giá trị nguyên sơ, đậm đà bản sắc xứ Quảng.
Lạng Sơn: Xanh hoá nông thôn kiến tạo không gian sống bền vững
10:20 | 06/04/2026 Nông thôn mới
Thời gian qua, các cấp, ngành, người dân trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã chủ động triển khai các giải pháp để giữ vệ sinh môi trường nông thôn. Từ đó từng bước góp phần hoàn thành tiêu chí môi trường và cảnh quan nông thôn trong xây dựng nông thôn mới (NTM).
Nghệ nhân trẻ đam mê với nghệ thuật truyền thống
08:09 | 06/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sinh ra và trưởng thành giữa không gian văn hóa đậm đặc bản sắc của Tây Nguyên, RcomBus (Sinh năm 2002, phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) sớm say mê âm thanh của những nhạc cụ dân tộc từ thuở lên 10. Đến nay, anh đã thành thạo hơn 10 loại nhạc cụ truyền thống, bền bỉ góp sức gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa quê hương giữa nhịp sống hiện đại.
Rượu ngô Mù Tráng Phìn: men say của núi rừng và bản sắc người Mông
22:05 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa núi non hùng vĩ của Si Ma Cai (Lào Cai), làng nghề nấu rượu ngô ở thôn Mù Tráng Phìn từ lâu đã trở thành điểm nhấn văn hóa – ẩm thực đặc sắc. Từ hạt ngô trên nương và nguồn nước suối tinh khiết, người Mông nơi đây đã tạo nên thứ rượu thơm nồng, đậm đà, không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn lưu giữ bản sắc truyền thống của cộng đồng.
Tin khác
Giữ hồn nghề truyền thống để tạo lực tăng trưởng mới
22:04 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Phú Thọ hiện có hơn 110 làng nghề được công nhận, mang lại doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Đây không chỉ là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn mà còn là động lực để địa phương bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh mới.
Về Tam Hải nghe gió kể chuyện làng chài
16:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Giữa tháng Ba, chúng tôi có mặt tại xã đảo Tam Hải (TP. Đà Nẵng). Trưa nắng trải dài trên bãi cát vàng óng. Gió biển thổi nhẹ, luồn qua những rặng dừa xanh rì rào. Khung cảnh mở ra bình yên, mộc mạc. Một vùng đảo nhỏ nhưng mang vẻ đẹp riêng, khó trộn lẫn.
Làng sơn mài Tương Bình Hiệp: Tinh hoa thủ công giữa nhịp sống đô thị
13:22 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từng được biết đến là một trong những cái nôi của nghề sơn mài Nam Bộ, làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (phường Chánh Hiệp, TP Hồ Chí Minh) không chỉ lưu giữ những giá trị thủ công truyền thống lâu đời mà còn đang nỗ lực thích ứng với nhịp sống hiện đại để tiếp tục phát triển.
Làng dệt khăn choàng Long Khánh: Gìn giữ nghề truyền thống, mở hướng phát triển mới
13:19 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề dệt khăn choàng Long Khánh (Đồng Tháp) đang từng bước khẳng định vị thế không chỉ bằng giá trị truyền thống lâu đời mà còn nhờ sự thích ứng linh hoạt với thị trường hiện đại. Từ những khung dệt thủ công, sản phẩm khăn choàng nơi đây đã vươn ra nhiều thị trường, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.
Bộ phim Ngược đường ngược nắng: Câu chuyện về hành trình giữ nghề hương truyền thống
11:12 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Bộ phim “Ngược đường ngược nắng” đang chiếu trên truyền hình VTV, khắc họa đời sống làng nghề hương, đan xen câu chuyện tình yêu và khát vọng gìn giữ, đổi mới nghề truyền thống trong bối cảnh hiện đại
Nghề ươm cây giống cây ăn quả và cây cảnh tại Hưng Yên
11:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Người dân các xã như Châu Ninh, Tiên Hưng (tỉnh Hưng Yên) tận dụng đất trống, kỹ thuật cao để phát triển nghề ươm cây, đáp ứng thị trường trong và ngoài nước.
Nón lá Trường Văn Mạch ngầm văn hóa và khát vọng sinh kế bền vững
10:31 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữa dòng chảy hối hả của nhịp sống hiện đại, làng nghề nón lá Trường Giang (nay là xã Trường Văn, Thanh Hóa) vẫn bền bỉ tồn tại. Thu nhập không cao, nhưng nghề thủ công đang níu giữ sinh kế cho hàng nghìn lao động nông thôn
Nghệ An: Cá trích nướng Hải Châu thu hút du khách
10:00 | 03/04/2026 Kinh tế
LNV - Món cá trích nướng tươi ngon, bình dân từ vùng biển Nghệ An trở thành điểm hẹn ẩm thực hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách và giới trẻ.
Những người giữ lửa làng nghề truyền thống giữa cơn lốc đô thị hóa
09:00 | 03/04/2026 Kinh tế
LNV - Các nghệ nhân làng nghề truyền thống như dệt lụa tơ sen, guốc mộc, đàn đàn, rèn… đang nỗ lực truyền nghề để giữ gìn nét đẹp văn hóa xưa cũ.
Thái Nguyên: Trao quyết định công nhận Làng nghề Chè Shan Tuyết
08:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Ngày 26/3, xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên tổ chức công bố quyết định công nhận làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc, một trong những vùng thuộc"ngũ đại danh trà" của tỉnh
Vị thế của làng nghề trong cấu trúc kinh tế hiện đại
07:15 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề truyền thống Việt Nam từ lâu đã không còn đơn thuần là không gian sản xuất hàng hóa mà là một “bảo tàng sống”, nơi lưu giữ tri thức bản địa và bản sắc dân tộc.
Bắc Ninh đón nhận Bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ
07:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối 27/3, tại Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang), tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch long trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới; khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026”
Hơi thở làng nghề giữa không gian Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
06:40 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm trên phố Nguyễn Thái Học, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không chỉ trưng bày các tác phẩm mỹ thuật mà còn lưu giữ tinh hoa làng nghề truyền thống. Từ lớp sơn mài óng ánh đến những chi tiết điêu khắc gỗ tinh xảo, từng tác phẩm đều phản ánh kỹ thuật, sự khéo léo và tâm huyết của các nghệ nhân, mang đến cái nhìn đầy đủ về giá trị văn hóa và mỹ thuật Việt Nam.
Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch
15:09 | 02/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ một làng nghề truyền thống của đồng bào Nùng, Vạn Linh (Lạng Sơn) đang từng bước chuyển mình khi đưa sản xuất cao khô gắn với phát triển du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra mô hình phát triển mới, kết nối làng nghề với không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Ra mắt ban vận động CLB Doanh Nhân Họ Nguyễn Tp. Hồ Chí Minh
12:07 | 02/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng ngày 31/03/2026, trong không gian trang trọng tại Bảo tàng – Siêu thị Đá quý Thiên Vạn (TP.HCM), Ban vận động thành lập Câu lạc bộ (CLB) Doanh nhân họ Nguyễn TP. Hồ Chí Minh đã chính thức ra mắt.
Mới nhất
Đọc nhiều
Gia Lai tăng cường các điểm mượn áo phao miễn phí ở biển
14:50 Tin tức
LNV - Hiện nay tại Gia Lai đang bước vào cao điểm mùa nắng nóng, thời điểm người dân và du khách đổ về biển gia tăng. Nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn đuối nước, Công ty cổ phần Môi trường Bình Định vừa triển khai 8 điểm cho mượn áo phao miễn phí dọc bờ biển,
Gia Lai: Lan tỏa nghĩa cử nhân ái từ phong trào hiến máu tình nguyện
14:49 Văn hóa - Xã hội
LNV - Những năm gần đây, phong trào hiến máu tình nguyện tại Gia Lai không ngừng lan tỏa, trở thành điểm sáng trong các hoạt động vì cộng đồng. Với cách làm linh hoạt, đồng bộ và gắn với nhiều chương trình thiết thực, công tác vận động hiến máu đã góp phầ
Gia Lai phát động phong trào thi đua cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030
09:18 Tin tức
LNV - UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch phát động phong trào thi đua đẩy mạnh cải cách hành chính (CCHC) giai đoạn 2026–2030. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, qua đó tạ
Hà Nội - Huế trao đổi kinh nghiệm “Dân vận khéo” xây dựng đô thị xanh, thông minh
22:21 Tin tức
Chương trình công tác năm 2026 về tổ chức Đoàn cán bộ điển hình “Dân vận khéo” tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội đi nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm
Chuyển giao công tác lãnh đạo Bộ Tư pháp giai đoạn 2026-2031
21:18 Tin tức
Chiều 8/4, tại Hội nghị bàn giao công tác giữa Bộ trưởng Tư pháp nhiệm kỳ 2021-2026 và Bộ trưởng Tư pháp nhiệm kỳ 2026-2031, các đồng chí lãnh đạo đã chia sẻ thẳng thắn về chặng đường đã qua, những kết quả nổi bật cũng như trọng trách nặng nề trong giai đoạn tới.
