Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết
10:27 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Nguyên đán, làng nghề bánh đa Dụ Đại (xã Quỳnh An) rộn ràng tiếng máy, đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, vừa giữ gìn hương vị truyền thống từ hạt gạo quê, vừa tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm lao động nông thôn.
Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch
09:14 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 63/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng dệt lụa Vạn Phúc. Quy hoạch nhằm bảo tồn không gian làng nghề truyền thống, phát huy giá trị văn hóa lịch sử của nghề dệt lụa, đồng thời tạo nền tảng phát triển du lịch bền vững và nâng cao đời sống người dân địa phương.
Gốm Ngọc Phù Lãng: Linh vật “Ngựa hoan hỉ” thổi sinh khí mới cho Tết cổ truyền 2026
19:34 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ nguồn đất đỏ quý của vùng Cung Kiệm, qua bàn tay sáng tạo của thế hệ nghệ nhân trẻ, cơ sở Gốm Ngọc Phù Lãng (Bắc Ninh) đang thổi một diện mạo mới cho gốm truyền thống Kinh Bắc. Đón Tết cổ truyền 2026, đơn vị đã ra mắt linh vật “Ngựa hoan hỉ” cùng nhiều dòng sản phẩm sinh thái, kết hợp giữa tinh hoa thủ công và triết lý văn hóa Việt.
Hải Gốm: Giữ nghề bằng đam mê, làm nghề bằng sáng tạo
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa làn sóng đô thị hóa và sự cạnh tranh mạnh mẽ của thị trường hiện đại, nghề gốm truyền thống vẫn âm thầm tồn tại và chuyển mình nhờ những người trẻ dám dấn thân, dám đổi mới và kiên trì với giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc. Trong số đó, hành trình của họa sĩ thiết kế Hải Gốm – Nguyễn Văn Hải, người sáng lập thương hiệu Hceramic, là một lát cắt sinh động về cách thế hệ trẻ đang viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng tinh thần sáng tạo, khoa học và trách nhiệm xã hội.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát và khát vọng hồi sinh nghề sơn mài
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Năm 2025, danh hiệu Nghệ nhân ưu tú được Nhà nước phong tặng cho Nguyễn Tấn Phát đã để lại nhiều xúc động trong giới thủ công mỹ nghệ. Không chỉ bởi những cống hiến bền bỉ với nghề sơn mài, mà còn bởi anh là nghệ nhân ưu tú trẻ nhất được vinh danh trong đợt phong tặng này – một dấu mốc cho thấy sự tiếp nối đầy triển vọng của các làng nghề truyền thống Việt Nam.
“Xanh hóa” làng nghề: Hà Nội chuyển mình vì môi trường và tương lai
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hà Nội đang đẩy mạnh “xanh hóa” các làng nghề truyền thống thông qua quy hoạch đồng bộ, ứng dụng công nghệ sạch, hoàn thiện chính sách và nâng cao ý thức cộng đồng.
Tin khác
Quảng Ngãi: Các làng nghề sôi động chuẩn bị Tết với đa dạng sản phẩm truyền thống
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề sản xuất bánh tráng, nước mắm, mộc mỹ nghệ rộn ràng đón Tết, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường, tạo thu nhập ổn định cho người dân.
Làng nghề cúc mâm xôi Long Thới rộn ràng sắc xuân
11:58 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề cúc mâm xôi Long Thới nay thuộc xã Chợ Lách (tỉnh Vĩnh Long), vào những ngày này, nhiều luống hoa mới hé nở, khoe điểm sắc vàng lấm tấm khiến nhà vườn càng nôn nao, khấp khởi đón chờ vụ hoa cúc Tết.
Làng nghề đường phèn đỏ lửa suốt trăm năm ở Quảng Ngãi
15:23 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề đường phèn ở Ba La - Vạn Tượng đã tồn tại cả trăm năm, mang theo nhiều giá trị tinh túy về ẩm thực và văn hóa xứ Quảng.
Làng nghề hoa giấy Phù Đổng phát triển bền vững
15:21 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề hoa giấy Phù Đổng bắt đầu từ những năm 2010, khi xã được chọn là địa phương điểm xây dựng nông thôn mới. Nhận thấy tiềm năng của đất đai và khí hậu, người dân Phù Đổng đã chọn hoa giấy làm cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, con đường phát triển của làng nghề không hề bằng phẳng.
Làng nghề truyền thống đúc đồng Đại Bái những ngày cuối năm
20:10 | 09/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong những ngày cuối năm, làng nghề đúc đồng Đại Bái (xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) sôi động, đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu Tết và giữ gìn truyền thống lâu đời.
Làng nghề Thuận Hưng sản xuất bánh tráng nhộn nhịp phục vụ Tết
09:13 | 09/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Dù còn gần 2 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán 2026 nhưng không khí sản xuất tại làng nghề bánh tráng Thuận Hưng (TP Cần Thơ) đã trở nên tất bật. Các hộ làm nghề tăng ca liên tục để kịp những đơn hàng Tết được đặt sớm từ khắp nơi
Làng nghề Việt Nam phát triển Tinh hoa đất Việt ngày càng vươn xa
23:29 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hiệp hội Làng nghề Việt Nam long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập (2005 - 2025) và phong tặng các danh hiệu làng nghề, nghệ nhân lần thứ XII. Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã phát biểu trong Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Hiệp hội Làng nghề Việt Nam. Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu bài phát biểu của ông.
Nghề gốm Việt dòng chảy nghìn năm
23:28 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ thuở con người biết lấy đất nặn hình, nung trong lửa để tạo nên vật dụng, gốm đã trở thành chứng nhân của nền văn minh Việt. Qua hàng nghìn năm, từ bàn tay khéo léo của người thợ, từ lò gốm thô sơ nơi làng quê đến những xưởng hiện đại hôm nay, nghề gốm Việt vẫn bền bỉ giữ hồn đất, hồn người qua từng thớ men, từng đường nét tinh xảo.
Phù Lãng: 03 cá nhân xuất sắc được đặc cách phong tặng danh hiệu "Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam"
23:27 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Chiều ngày 08/01/2026 tại Nhà văn hoá xã Phù Lãng (Bắc Ninh), UBND xã Phù Lãng phối hợp với Hiệp hội Làng nghề Việt Nam long trọng tổ chức Hội nghị phong tặng Danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam”, xét đặc cách cho 03 nghệ nhân tiêu biểu, không chỉ là sự ghi nhận tài năng cá nhân mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của một dòng gốm di sản vùng Kinh Bắc.
Chuyện những người giữ nghề chiếu cói ở Hà Đông
23:27 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tiên Kiều từng được mệnh danh là “thủ phủ” chiếu cói của vùng đồng chiêm trũng của xã Hà Đông (thành phố Hải Phòng) nhưng nay đã mai một. Từ việc cả làng làm chiếu cói, nay chỉ còn vài hộ. Trong sâu thẳm của những người còn giữ nghề, mỗi tấm chiếu như một sản phẩm tinh thần gắn trọn cuộc đời với họ, không dễ gì phôi pha dù giờ đây khung dệt không còn nhiều.
Gia Lai: Làng nghề nón lá Gò Găng định hướng phát triển du lịch khi được công nhận làng nghề
23:24 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống hiện đại đang ngày một hối hả, tại Làng nghề nón lá Gò Găng phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai (trước đây là phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định), những nghệ nhân vẫn lặng lẽ chằm nên những chiếc nón lá trắng ngà, mộc mạc mà tinh tế.
Nghệ nhân giữ hồn nghề đan lát K’ho ở Đam Rông
11:41 | 06/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống hiện đại, tại bon làng Liêng Trang (xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng), nghệ nhân Ntơr Ha Bang vẫn lặng lẽ gắn bó với nghề đan lát truyền thống của người K’ho. Từ những vật dụng sinh hoạt giản dị đến các sản phẩm mang giá trị nghệ thuật, mỗi đường đan của ông không chỉ tạo nên hình hài sản phẩm mà còn lưu giữ ký ức văn hóa, góp phần gìn giữ một nghề truyền thống đang dần mai một.
Đổi mới nghề gốm Bát Tràng
11:40 | 06/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Kế thừa nghề gốm truyền thống của gia đình, anh Vũ Khánh Tùng (CEO Bát Tràng Museum) lựa chọn một lối đi khác biệt: ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hiểu sâu hơn giá trị hoa văn, biểu tượng gốm cổ, từ đó sáng tạo, bảo tồn và làm mới nghề gốm trong đời sống đương đại, mà vẫn giữ trọn tinh thần di sản.
Nghệ nhân thổi hồn âm nhạc Giẻ Triêng giữa đại ngàn
13:44 | 05/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ở tuổi 80, Nghệ nhân Ưu tú, già làng A Vẽ (thôn Đăk Răng, xã Dục Nông, tỉnh Quảng Ngãi) vẫn miệt mài chế tác và biểu diễn các nhạc cụ dân tộc Giẻ Triêng, mang âm thanh núi rừng hòa vào đời sống đương đại, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào vùng cao.
Người giữ lửa nghề mỹ nghệ sừng Thụy Ứng
13:43 | 05/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề chạm khắc sừng truyền thống, nghệ nhân, cựu chiến binh Nguyễn Văn Sử (làng Thụy Ứng, xã Thường Tín, TP Hà Nội) vẫn bền bỉ gìn giữ và thổi hồn cho từng sản phẩm thủ công, góp phần bảo tồn tinh hoa làng nghề giữa nhịp sống hiện đại.
Mới nhất
Đọc nhiều
Tết Việt – Tết Phố 2026: Đưa Tết truyền thống trở lại không gian di sản Hoàn Kiếm
11:24 Văn hóa - Xã hội
LNV - Chào xuân Bính Ngọ 2026, tại khu vực Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội sẽ diễn ra chương trình “Tết Việt – Tết Phố” nhằm tái hiện khung cảnh Tết xưa với chuỗi nghi lễ, trải nghiệm và hoạt động văn hóa đặc sắc.
Gia Lai thực hiện dự án Sân golf Đak Đoa hơn 1.150 tỷ đồng
10:14 Kinh tế
LNV - UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 191/QĐ-UBND về việc chấp thuận Công ty TNHH Đầu tư và Quản lý tòa nhà Ion Complex là nhà đầu tư thực hiện dự án Sân golf Đak Đoa theo chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.
Bệnh viện Đại học Y Dược - Hoàng Anh Gia Lai khai trương Đơn nguyên can thiệp nội mạch
10:13 Sức khỏe - Đời sống
LNV - Bệnh viện Đại học Y Dược - Hoàng Anh Gia Lai vừa tổ chức Lễ khai trương Đơn nguyên can thiệp nội mạch, chẩn đoán và can thiệp chuyên sâu các bệnh về tim mạch và tiến tới can thiệp mạch não, mạch tạng… nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người dân
Ngành Tài chính tỉnh Gia Lai giữ vững “mạch nguồn” ngân sách, tạo nền tảng tài khóa cho giai đoạn phát triển mới
10:13 Tin tức
LNV - Năm 2025 trong bối cảnh vừa triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy, vừa phải đảm bảo hệ thống tài chính công vận hành thông suốt, liên tục, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai đã thể hiện rõ vai trò trụ cột điều hành, kịp thời tham mưu UBND tỉnh triển khai hiệu qu
Làng nghề gỗ Phú Thọ tăng cường phòng cháy chữa cháy
10:12 Văn hóa - Xã hội
LNV - Nghề mộc đã và đang đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của xã Yên Lạc. Tuy nhiên, do mặt bằng sản xuất chật hẹp, hạ tầng phòng cháy, chữa cháy (PCCC) hạn chế, cộng với sự chủ quan của một số hộ, cơ sở sản xuất nên nguy cơ cháy nổ tại khu vực làng nghề luôn rình rập và có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trước thực tế đó, chính quyền xã, lực lượng chức năng đã tăng cường triển khai các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn cháy nổ, đảm bảo an toàn cho người dân và hoạt động sản xuất.
