Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Xuân về trên xã đảo Minh Châu
07:00 | 08/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tối 7/2, tại xã Minh Châu, thành phố Hà Nội, không gian trưng bày giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn kết hội chợ hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai mạc.
Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm
14:00 | 07/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sáng 6/2, Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Lễ khai mạc Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Sắm Tết rộn ràng - Đón Xuân vẹn ý”.
Xã Kiều Phú rực rỡ sắc xuân với Hội chợ Hoa Xuân Bính Ngọ 2026
23:00 | 06/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tối 6/2, tại đường Hoa Quỳnh, xã Kiều Phú (Hà Nội), Không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn với Hội chợ Hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động mua sắm, thưởng lãm hoa xuân và trải nghiệm văn hóa Tết cổ truyền, phục vụ người dân và du khách trong dịp giáp Tết.
Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam
11:08 | 05/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đặc phái viên thương mại Chính phủ Anh Matt Western cùng phái đoàn doanh nghiệp đường sắt Anh vừa có chuyến thăm Việt Nam. Thông qua các buổi làm việc tại Hà Nội và TP. HCM, Anh cam kết trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng.
NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian
11:04 | 05/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua hơn tám thập kỷ gắn bó với nghệ thuật truyền thống, Nghệ nhân nhân dân (NNND) Ngô Văn Đảm không chỉ là một “đại thụ” của âm nhạc dân gian Việt Nam, mà còn là người lặng thầm gìn giữ, trao truyền những giá trị tinh hoa của chèo, ca trù, xẩm, trống quân cho cộng đồng và các thế hệ mai sau.
Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”
12:35 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ghé thăm xưởng chế tác của anh Đỗ Thế Bình (phường Hiệp Bình, TP. HCM) hồi cuối tháng 1, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi những khung sắt thép đồ sộ mà còn vì sự tận tụy hiện rõ trên gương mặt hơn 50 người thợ lành nghề. Tiếng máy cắt, máy mài, trao đổi vang lên không ngớt giữa họ cho thấy sự tất bật bất kể ngày đêm, đảm bảo tiến độ thi công đại cảnh “Giang sơn cẩm tú” trên đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026.
Tin khác
TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu
08:24 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau hợp nhất, TP Cần Thơ hiện có 74 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ nhân Ưu tú, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cải lương, đờn ca tài tử và văn hóa – nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Đây là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn, phát huy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố.
Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8
08:24 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nắng gió vùng đất Phù Mỹ Nam, nơi đất không màu mỡ, mưa nắng thất thường, có một nghề âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân suốt hàng trăm năm qua. Đó là nghề làm bún mì số 8 ở thôn Vĩnh Nhơn, một nghề dân dã, mộc mạc nhưng kết tinh trong đó là sự cần cù, khéo léo và bền bỉ của con người miền quê Gia Lai.
Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh
15:30 | 03/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ bản sắc Tết Việt, đồng thời tôn vinh những nghề lâu đời trên địa bàn thành phố, điển hình như làng mai vàng Bình Lợi.
Làng hương Đông Khê và hành trình gìn giữ nghề truyền thống trăm năm
15:24 | 03/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, làng Đông Khê (xã Hoằng Giang, Thanh Hóa) lại ngập trong mùi hương bài quen thuộc. Từ những khoảng sân nhỏ, ven bờ tường rêu phong, hàng nghìn que hương phơi nắng không chỉ báo hiệu mùa Tết đang về, mà còn gợi lại một nếp sinh hoạt làng quê đã được gìn giữ bền bỉ qua bao thế hệ.
Điều gì làm cho làng thêu Quất Động bền bỉ qua thời gian
15:20 | 03/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống hiện đại hối hả của vùng ven đô Hà Nội, làng Quất Động (Hà Nội) vẫn giữ được nhịp điệu riêng – nhịp điệu của những khung thêu lặng lẽ, những mũi chỉ cần mẫn kết nối hiện tại với quá khứ hàng trăm năm. Ít ai ngờ rằng, chính từ ngôi làng thuần nông này, một dòng chảy nghề nghiệp đã lan tỏa, góp phần tạo nên diện mạo của nghề thêu truyền thống Việt Nam, bền bỉ tồn tại qua bao biến thiên của lịch sử.
Tất bật mùa Tết ở các làng nghề truyền thống Huế
18:15 | 01/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán, không khí sản xuất tại các làng nghề truyền thống ở TP Huế trở nên rộn ràng, tất bật hơn thường lệ. Từ mứt gừng Kim Long, tượng ông Táo Địa Linh đến hoa giấy Thanh Tiên, các hộ làm nghề đang “đỏ lửa” chạy đơn hàng, vừa đáp ứng nhu cầu thị trường Tết, vừa góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa nghề truyền thống đặc trưng của xứ Huế.
Phát huy giá trị làng nghề, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn Ninh Bình
18:14 | 01/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn 102.500 cơ sở sản xuất nghề, 171 làng nghề và làng nghề truyền thống được công nhận, hệ thống làng nghề đang trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh Ninh Bình, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.
Câu lạc bộ nghệ nhân – thợ giỏi xã Bát Tràng tổng kết năm và kết nạp hội viên mới năm 2025.
12:39 | 01/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chiều 30/01 lúc 16.00 tại xã Bát Tràng, câu lạc bộ nghệ nhân – thợ giỏi năm 2025 xã Bát Tràng đã diễn ra lễ tổng kết năm và kết nạp hội viên mới
Người có công đưa cây đào Nhật Tân về xã Ô Diên, làm giàu đẹp cho quê hương
18:26 | 31/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đến Làng nghề trồng đào Hồng Hà, xã Ô Diên, Hà Nội vào thời điểm này không khí Tết như đến sớm hơn các địa phương khác, bởi cánh đồng HTX đã rực rỡ sắc đào, người và phương tiện ra vào mua bán đào tấp nập.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Thúc đẩy phát triển thủ công mỹ nghệ năm 2026
18:03 | 31/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, làng nghề Việt Nam đứng trước vận hội mới nhưng cũng đầy thách thức từ xu hướng “xanh hóa” và “số hóa” toàn cầu. Trong cuộc trao đổi đầu xuân với Tạp chí Làng nghề Việt Nam, NGƯT Trịnh Quốc Đạt – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhìn lại các hoạt động đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề; vinh danh 155 nghệ nhân trong năm qua, đồng thời thông tin nhiều hoạt động trọng tâm trong năm 2026 đưa sản phẩm Việt vươn tầm thế giới...
Làng gốm Lái Thiêu tạo hình linh vật ngựa
18:02 | 31/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng gốm Lái Thiêu (phường Lái Thiêu, TP.Hồ Chí Minh) rộn ràng khi các xưởng bước vào mùa tạo hình linh vật ngựa. Không khí tạo linh vật bao trùm khắp làng nghề, các xưởng đỏ lửa từ sớm.
Nước mắm truyền thống bán nhiều trong dịp Tết
17:33 | 31/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày này, về các làng mắm truyền thống ở phía Đông của tỉnh như Gành Đỏ (phường Xuân Đài), Long Thủy (phường Bình Kiến), Mỹ Quang (xã Tuy An Nam) tỉnh Đắc Lắc, dễ dàng cảm nhận nhịp sản xuất đang dần sôi động. Trong các xưởng mắm, công nhân ra vào tấp nập; ngoài đường làng, ngõ xóm, những chuyến xe chở hàng liên tục lăn bánh.
Gặp nghệ nhân 10 năm liên tiếp “thổi hồn” vào linh vật đường hoa
17:32 | 31/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Dưới cái nắng gắt giữa những ngày giáp Tết Bính Ngọ (2026), xưởng chế tác của Nghệ nhân Đinh Văn Tòng tại phường An Phú Đông (TP. HCM) vẫn rộn rã tiếng máy, tiếng đục. Ở tuổi 75, ông Tòng vẫn miệt mài cùng học trò tỉ mỉ từng nét vẽ, nhát cắt để kịp mang linh vật Xuân đến với người dân thành phố.
Làng nghề nón lá Gò Găng: Giữ hồn truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên
17:31 | 29/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai là nơi núi rừng Tây Nguyên hội tụ không chỉ vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên mà còn là vùng đất lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Trong đó, làng nghề nón lá Gò Găng nổi bật như một biểu tượng văn hóa thủ công, vừa là nghề tạo thu nhập bền vững cho người dân, vừa giữ trọn tinh hoa bản sắc dân tộc.
TP. HCM: Tăng tốc hoàn thiện linh vật phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ
23:09 | 28/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
(LNV) - Các nghệ nhân tại xưởng chế tác thủ công trên địa bàn phường An Phú Đông (TP. HCM) đang gấp rút hoàn thiện linh vật ngựa quy mô lớn phục vụ Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện văn hóa thường niên diễn ra trên địa bàn thành phố, dự kiến kéo dài từ 19h ngày 15/2 (28 tháng Chạp) đến 21h ngày 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ).
Mới nhất
Đọc nhiều
Chuyển tư duy xây dựng nông thôn mới: Không chỉ “đạt chuẩn” mà phải bền vững
18:21 Nông thôn mới
LNV - Bước sang giai đoạn mới, chương trình xây dựng nông thôn mới được định vị là trụ cột trong phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế nông thôn và bảo vệ môi trường. Trọng tâm không còn là chạy theo số lượng xã đạt chuẩn, mà là nâng cao chất lượng, t
Bảo đảm mỗi người, mỗi nhà đều được vui Xuân đón Tết
18:21 Tin tức
LNV - Chính phủ ban hành Nghị quyết số 23/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 01 năm 2026, trong đó yêu cầu các địa phương chuẩn bị chu đáo cho nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; quan tâm, hỗ trợ, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho
Gia Lai: Cụm linh vật Xuân Bính Ngọ 2026 được thiết kế dựa trên tinh thần “Thánh Gióng - Đất Võ - Đại Ngàn”
18:20 Tin tức
Cụm linh vật Xuân Bính Ngọ 2026 tại Gia Lai được thiết kế dựa trên tinh thần “Thánh Gióng - Đất Võ - Đại Ngàn”, lấy cảm hứng từ tinh hoa văn hóa - lịch sử vùng đất Bình Định - Gia Lai và không gian hùng vĩ của đại ngàn Tây Nguyên.
Bộ đội Biên phòng đồng hành xây dựng nông thôn mới vùng biên
18:19 Nông thôn mới
LNV - Không chỉ bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới, những năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã tích cực đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các xã biên giới trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần làm thay đổi diện mạo nô
Ra mắt Câu lạc bộ Doanh nhân Y học Cổ truyền Bắc Ninh
18:19 Tin tức
LNV - Câu lạc bộ Doanh nhân Y học Cổ truyền Bắc Ninh vừa ra mắt trong không khí trang trọng, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức hội nghề nghiệp, doanh nhân, lương y, thầy thuốc y học cổ truyền cùng đông đảo khách mời tro
