Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo
13:06 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc với chủ đề “Chạm nghề phố cổ 2026”.
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
13:01 | 16/04/2026 OCOP
LNV- Bộ Chính trị đã chính thức đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính hiện nay của tỉnh Quảng Ninh, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược đô thị hóa và phát triển vùng của Việt Nam.
Kết nối giao thương sản phẩm làng nghề Hà Nội: Đòn bẩy từ chuyển đổi số
08:00 | 16/04/2026 Tin tức
Chuyển đổi số cùng với việc hình thành hệ sinh thái thiết kế sáng tạo đang mở ra dư địa lớn để sản phẩm làng nghề Hà Nội đẩy mạnh kết nối giao thương.
Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia
00:00 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngày 15/4, Hội đồng Đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương đã tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia cho các sản phẩm đăng ký đánh giá, phân hạng năm 2025 (đợt 2). Đợt này, tỉnh Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Phát triển kinh tế tuần hoàn cần thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư
15:00 | 15/04/2026 Nông thôn mới
Ngày 14/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đã chủ trì cuộc họp góp ý về đề xuất xây dựng Đề án ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững giai đoạn 2026 - 2030.
Giữ hương vị biển, nâng tầm giá trị làng nghề
10:49 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ khát vọng giữ nghề truyền thống của quê hương vùng biển Bảo Ninh, bà Đào Thị Tám, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, dịch vụ chế biến thủy sản Long Tám ở phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị...
Tin khác
Tăng tốc du lịch hè, Lâm Đồng khẳng định vị thế điểm đến
10:38 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bước vào cao điểm du lịch hè, thị trường du lịch Lâm Đồng trở nên sôi động hơn bao giờ hết với hàng loạt chương trình kích cầu, gói ưu đãi hấp dẫn cùng nhiều sản phẩm, dịch vụ mới được tung ra. Từ các khu, điểm du lịch nổi tiếng đến hệ thống lưu trú, lữ hành đều chủ động làm mới trải nghiệm, nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Làng nghề vàng bạc Châu Khê trong vận hội phát triển mới
16:38 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua hơn 5 thế kỷ hình thành và phát triển, làng nghề vàng bạc Châu Khê (xã Đường An, TP. Hải Phòng) vẫn là “cái nôi” của nghề kim hoàn Việt Nam. Từ những thỏi bạc nén phục vụ triều đình đến các sản phẩm trang sức tinh xảo, Châu Khê đã và đang trở thành một làng nghề bền bỉ, giàu bản sắc, không ngừng thích ứng trong dòng chảy của thời đại.
Độc đáo Lễ cúng rừng của người Jrai ở xã Gào
09:13 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hàng trăm người dân tham dự Lễ cúng rừng tại xã Gào. Đây là một nghi lễ truyền thống tiêu biểu của đồng bào Jrai, thể hiện tín ngưỡng lâu đời gắn với ý thức bảo vệ và tôn vinh rừng.
Khu 10 Liên Hoa (Tam Nông): Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh
08:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Những ngày tháng Tư lịch sử, về Khu 10 Liên Hoa, xã Tam Nông (Phú Thọ), dễ dàng cảm nhận không khí rộn ràng lan tỏa khắp từng ngõ xóm.
Ngược dòng sông Đà: 7 ngày, 10 phiên chợ và những phận người bám sóng
07:00 | 13/04/2026 Du lịch làng nghề
Sông Đà mênh mang, đẹp đến mê hoặc với núi non soi bóng, nhưng cũng dữ dằn đến khôn lường. Chỉ một cơn bão bất chợt, mặt nước hiền hòa lập tức hóa thành sóng dữ, cuốn phăng tài sản, ước mơ và cả cuộc mưu sinh của những con người bám sông
Làng nghề trước yêu cầu nâng tầm: Hướng đi nào tất yếu?
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Với 1.350 làng nghề và làng có nghề, Hà Nội sở hữu một kho tàng giá trị quý giá cả về văn hóa lẫn kinh tế. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh mới, mô hình sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết đã bộc lộ nhiều hạn chế, đòi hỏi những hướng đi đồng bộ và hiệu quả hơn để nâng tầm các làng nghề.
Gò Găng nâng tầm nón lá, tạo đòn bẩy kinh tế nông thôn Gia Lai
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề nón lá Gò Găng ở phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai, có 578 hộ dân đang tham gia làm nghề nón lá.
Phú Xuyên: Chuyển đổi số nâng tầm giá trị bản sắc địa phương
18:00 | 12/04/2026 Kinh tế
Song hành với nỗ lực bền bỉ để khẳng định thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng, xã Phú Xuyên đang quyết liệt thực hiện các giải pháp chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt nhằm minh bạch hóa thị trường...
“Vườn Ánh sáng” thắp sáng di sản tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
16:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chiều tối ngày 10-4, chương trình “Vườn Ánh sáng” khai mạc tại khu vực Vườn Giám, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mang đến không gian trải nghiệm độc đáo khi hàng trăm chiếc đèn lồng được thiết kế thủ công tinh xảo do các nghệ nhân ưu tú và các làng nghề truyền thống thực hiện.
Đưa sản phẩm truyền thống đến gần giới trẻ
11:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngày 12-4, tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội (phường Từ Liêm, Hà Nội), triển lãm “Phất Quạt Họa Văn” do nhóm cộng đồng trẻ Hà Nội thực hiện đã thu hút đông đảo người yêu văn hóa truyền thống đến tham quan và trải nghiệm.
Vẽ sáp ong - vẽ hồn dân tộc
07:00 | 12/04/2026 Nông thôn mới
Giữa sương mây của vùng cao Quản Bạ (Tuyên Quang), bên bếp lửa bập bùng, đôi bàn tay gầy guộc của nghệ nhân Sùng Thị Cẩu tỉ mẩn đưa từng nét bút sáp ong trên mặt vải lanh, bền bỉ nối dài sức sống cho hồn cốt người Mông. Những giá trị văn hóa của dân tộc được bà lặng lẽ gìn giữ suốt gần một thế kỷ qua.
Nghệ nhân “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị di sản, làng nghề
09:00 | 11/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Trong bối cảnh truyền thông và công nghệ số phát triển mạnh mẽ, vai trò của nghệ nhân đang dần chuyển dịch từ “người giữ lửa” sang chủ thể tạo ra giá trị. Không chỉ gắn bó trong phạm vi gia đình, làng nghề, nghệ nhân ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động du lịch, trình diễn, quảng bá, góp phần lan tỏa và nâng tầm giá trị di sản.
HẢI PHÒNG: Động thổ dự án cụm công nghiệp làng nghề ở Thủy Nguyên
10:43 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Ngày 6/4, Hải Phòng động thổ Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp làng nghề cơ khí và đúc Thủy Nguyên.
Lâm Đồng xúc tiến thương mại thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP
10:09 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Lâm Đồng mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và liên kết vùng để nâng cao chất lượng, cạnh tranh và phát triển bền vững các sản phẩm OCOP.
Ông Nguyễn Anh Tuấn và hành trình gìn giữ tinh hoa thuốc Nam
07:00 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Dù tuổi cao nhưng ông Nguyễn Anh Tuấn vẫn miệt mài phát triển cây thuốc Nam chữa bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cho người Việt.
Mới nhất
Đọc nhiều
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo
13:06 Làng nghề, nghệ nhân
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
13:01 OCOP
LNV- Bộ Chính trị đã chính thức đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính
Gia Lai hỗ trợ thẻ BHYT cho đồng bào cận nghèo vùng đặc biệt khó khăn
11:26 Tin tức
LNV - UBND tỉnh Gia Lai thống nhất thực hiện chính sách hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cho người đang cư trú tại 73 xã khu vực III và 50 thôn đặc biệt khó khăn thuộc xã khu vực II.
Khánh Hòa “đánh thức” làng nghề Chăm bằng du lịch
10:00 Nông thôn mới
Tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh chiến lược bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm thông qua mô hình du lịch làng nghề.
Nông thôn trong kỷ nguyên mới: Cần chính sách phù hợp với thực tiễn
09:00 Nông thôn mới
Nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi đổi mới tư duy, tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo sinh kế bền vững, gắn thị trường, nâng cao thu nhập, chất lượng sống nông thôn.
