Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Nghề thổ cẩm giữa đại ngàn Pù Luông
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hóa), làng dệt thổ cẩm bản Lặn vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của người Thái suốt hơn hai thế kỷ. Những khung cửi vang lên mỗi ngày không chỉ tạo nên sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn lưu giữ hồn cốt văn hóa bản địa giữa đại ngàn.
Gốm Bình Đức - Di sản sống của người Chăm trước nguy cơ mai một
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với kỹ thuật nặn gốm không dùng bàn xoay độc đáo, làng gốm Bình Đức (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) là một trong số ít nơi còn bảo tồn gần như nguyên vẹn phương thức chế tác cổ xưa của nhân loại. Tuy nhiên, sự suy giảm nghệ nhân và áp lực mưu sinh đang đặt di sản quý này trước nhiều thách thức cần được chung tay gìn giữ.
Gia Lai: Giỗ Tổ Làng nghề rượu Bàu Đá tri ân tiền nhân, gìn giữ hồn cốt “quốc tửu” xứ Nẫu
21:00 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/2/2026 (nhằm ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại miễu Bàu Đá, xóm Tân Long, thôn Cù Lâm, xã An Nhơn Tây, Hiệp hội rượu Bàu Đá Bình Định, tỉnh Gia Lai cùng bà con Làng nghề truyền thống rượu Bàu Đá trang trọng tổ chức Lễ giỗ Tổ thường niên.
Kiêu Kỵ trang trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng, tôn vinh các thế hệ nghệ nhân quỳ vàng bạc
20:57 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026) và đón Xuân Bính Ngọ 2026, thôn Kiêu Kỵ, xã Gia Lâm đã long trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng – Vinh danh các thế hệ nghệ nhân nghề quỳ vàng bạc tại Nhà Tràng làng nghề.
“Lạp xưởng tươi Cần Giuộc” – Bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang hiện đại
18:20 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ một món ăn dân dã, lạp xưởng tươi Cần Đước đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường bằng nền tảng pháp lý vững chắc, mô hình quản lý chuyên nghiệp và định hướng phát triển dài hạn – trở thành niềm tự hào của đặc sản Tây Ninh trong thời kỳ mới.
“Lạp xưởng tươi Cần Đước” – Khẳng định giá trị đặc sản Tây Ninh trên bản đồ ẩm thực Việt
18:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa dòng chảy hội nhập và cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường nông sản – thực phẩm, việc xây dựng và bảo hộ thương hiệu không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu tất yếu. Với đặc sản truyền thống mang đậm bản sắc Nam Bộ, “Lạp xưởng tươi Cần Đước” hôm nay không chỉ là một món ăn quen thuộc mà đang từng bước được định vị như một thương hiệu có giá trị pháp lý, giá trị kinh tế và giá trị văn hóa bền vững của tỉnh Tây Ninh và Nam Bộ.
Tin khác
GẠO AN KHƯƠNG – HỚN QUẢN: DẺO THƠM HẠT NGỌC QUÊ, ĐẬM NGHĨA TÌNH ĐẤT ĐỎ
16:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trên cánh đồng xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai, lúa gạo không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là sinh kế gắn bó với nhiều thế hệ người dân nơi đây. Từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm, người dân địa phương đã từng bước chuyển sang canh tác theo quy trình chuẩn hóa, hướng đến nâng cao chất lượng và kiểm soát truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Trong bối cảnh đó, nhãn hiệu tập thể Gạo An Khương – Hớn Quản ra đời như một bước chuyển mình quan trọng trong hành trình nâng tầm giá trị hạt gạo quê.
BƯỞI DA XANH TÂN HIỆP – HỚN QUẢN: GIỮ MÀU MẬT NGỌT TRÊN VÙNG ĐẤT ĐỎ
16:13 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng sớm trên vùng đất đỏ bazan xã Tân Hiệp (nay là xã Tân Khai, tỉnh Đồng Nai), lớp sương mỏng còn đọng trên tán lá bưởi, phản chiếu ánh nắng đầu ngày lên những trái bưởi da xanh đang vào độ thu hoạch. Trái bưởi da xanh phát triển đồng đều, vỏ căng mịn, sắc xanh ánh vàng nhẹ – những đặc điểm cho thấy trái bưởi đã trải qua quá trình sinh trưởng và tích lũy dinh dưỡng tốt.
Hơn 4 thế kỷ thổi hồn cho những khối bột ở làng tò he Xuân La
10:31 | 23/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn 4 thế kỷ thổi hồn cho những khối bột ở làng tò he Xuân La
Làng hoa giấy Thanh Tiên: Di sản 300 năm rực rỡ sắc xuân
10:28 | 23/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa những ngày Tết, khi nhịp sống chậm lại, người ta thường tìm về những thú thưởng ngoạn mang tính chiêm nghiệm: chén trà nóng, nén hương trầm, một cành hoa đặt nơi trang thờ... Ở hạ lưu sông Hương, cách trung tâm cố đô Huế không xa, có một làng nghề mà mỗi độ xuân về lại âm thầm góp sắc, góp hồn cho không gian Tết Việt - làng hoa giấy Thanh Tiên. Những đóa hoa nơi đây không khoe hương nhưng chẳng kém sắc rực rỡ mà bền bỉ, sâu lắng, mang trong mình câu chuyện của một di sản hơn 300 năm tuổi...
10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
13:00 | 18/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - 10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
Ngọt ngào làng nghề mật mía Nghĩa Hành
10:00 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Mỗi dịp cuối năm, làng nghề nấu mật mía truyền thống ở xã Nghĩa Hành (Nghệ An) lại tất bật đỏ lửa, cung ứng hàng trăm nghìn lít mật cho thị trường Tết. Nghề nấu mật không chỉ giữ gìn hương vị ẩm thực truyền thống mà còn tạo sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả ngay trên mảnh đất quê hương.
Bền bỉ giữ nghề trồng đào Nhật Tân giữa làn sóng đô thị hóa
09:00 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghề trồng đào Nhật Tân vẫn bền bỉ tồn tại, thích nghi và hồi sinh giữa nhịp sống đô thị hóa của Thủ đô. Không chỉ mang giá trị kinh tế, mỗi cành đào nở đúng độ xuân về còn kết tinh tri thức dân gian, tâm huyết của người trồng đào và trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của Hà Nội mỗi dịp Tết đến, Xuân về.
Toàn Thịnh giữ hương vị ô mai truyền thống
08:15 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Toàn Thịnh - Thương hiệu ô mai nổi tiếng Hà Nội ra mắt bộ sưu tập “Tết ta- quà Việt” xuân Bính Ngọ 2026, kết hợp di sản và nghệ thuật gỗ độc bản, tôn vinh nét đẹp văn hóa Việt.
Tiếng trống quê vang xa từ làng nghề Đại Đồng
11:00 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Khi nắng xuân bắt đầu hong khô những thân gỗ mới xẻ, các xưởng làm trống tại xã Đại Đồng (Nghệ An) lại tất bật vào vụ cao điểm. Không biển hiệu rực rỡ, không xưởng xí quy mô lớn, nhưng khách hàng từ khắp trong và ngoài tỉnh vẫn tìm về đây đặt mua trống phục vụ đình, chùa, trường học, lễ hội xuân.
Nghề làm xăm hường xứ Huế: Khi trò chơi cổ đứng trước nguy cơ mai một
09:13 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từng là thú chơi tao nhã của chốn cung đình và nếp sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp Tết xưa, xăm hường ngày nay chỉ còn hiện diện khiêm tốn trong đời sống Huế. Gần nửa thế kỷ bền bỉ với nghề, ông Đặng Văn Tố vẫn lặng lẽ giữ lấy từng quân xăm, như níu lại một phần hồn cốt văn hóa Cố đô giữa dòng chảy thời gian.
Đỏ lửa lò bánh thuẫn những ngày giáp Tết
09:02 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong cái se lạnh cuối năm, hơi ấm từ lò bánh thuẫn gia truyền ở xã Bình Sơn (Quảng Ngãi) lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Từng mẻ bánh vàng ươm ra lò không chỉ mang hương vị Tết quê, mà còn là kết tinh của tri thức nghề nghiệp được truyền qua ba thế hệ, góp phần lưu giữ một phần hồn cốt ẩm thực xứ Quảng.
Không gian làng nghề Hà Nội rộn ràng sắc xuân Bính Ngọ
11:05 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, các xã Phượng Dực, Phù Đổng và Suối Hai (Hà Nội) trở thành điểm hẹn văn hóa – mua sắm khi Hà Nội tổ chức chuỗi triển lãm trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới, sản phẩm OCOP và làng nghề tiêu biểu, mang đến cho người dân, du khách không gian trải nghiệm đậm sắc xuân truyền thống.
Làng nghề hoa đào Nhà Nít doanh thu hàng chục tỷ đồng dịp Tết
10:00 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn 128 thành viên, làng nghề hoa đào Nhà Nít kỳ vọng doanh thu hơn 10 tỷ đồng dịp Tết, vượt mọi thử thách thời tiết và thị trường
Hương trầm Quỳ Châu: Nghề truyền thống mang lại giá trị kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa
07:00 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đến xã Quỳ Châu (tỉnh Nghệ An) những ngày cuối năm, trên từng con đường, ngõ lối, đâu đâu cũng thoang thoảng một mùi thơm dễ chịu của hương trầm. Bởi chính tại đây, đất Quỳ Châu từ xưa đã nổi tiếng về hương trầm. Và ngày nay nghề này đang được phát huy rất hiệu quả. Những ngày này rất nhiều gia đình đang tập trung sản xuất phục vụ hương trầm ngày tết cho nhân dân trên khắp mọi miền tổ quốc.
Xuân về trên xã đảo Minh Châu
07:00 | 08/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tối 7/2, tại xã Minh Châu, thành phố Hà Nội, không gian trưng bày giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn kết hội chợ hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai mạc.
Mới nhất
Đọc nhiều
Nghề thổ cẩm giữa đại ngàn Pù Luông
21:03 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hóa), làng dệt thổ cẩm bản Lặn vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của người Thái suốt hơn hai thế kỷ. Những khung cửi vang lên mỗi ngày không chỉ tạo nên sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn l
Gốm Bình Đức - Di sản sống của người Chăm trước nguy cơ mai một
21:03 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với kỹ thuật nặn gốm không dùng bàn xoay độc đáo, làng gốm Bình Đức (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) là một trong số ít nơi còn bảo tồn gần như nguyên vẹn phương thức chế tác cổ xưa của nhân loại. Tuy nhiên, sự suy giảm nghệ nhân và áp lực mưu sinh đang
Tấm văn bia cổ 700 năm tuổi ở Nghệ An
21:03 Bạn đọc và tòa soạn
LNV - Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg về việc công nhận bảo vật quốc gia của Thủ tướng Chính phủ, Nghệ An vinh dự có 6 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia, trong đó có văn bia "Ma nhai kỷ công bi ký" ở xã Con Cuông.
Ngắm nhìn vẻ đẹp của "làng đẹp nhất thế giới" Cẩm Thanh
21:02 Du lịch làng nghề
LNV - Giữa dòng chảy sôi động của du lịch toàn cầu, làng Cẩm Thanh (Hội An, TP Đà Nẵng) ghi dấu ấn đặc biệt khi được Tạp chí Forbes xếp hạng 20 trong danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới năm 2025. Đây cũng là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt tro
Ống hút cỏ bàng và hành trình khởi nghiệp xanh từ trăn trở với rác thải nhựa
21:02 Khởi nghiệp
LNV - Từ nỗi trăn trở trước ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa, anh Trần Minh Tiến đã khởi nghiệp với sản phẩm ống hút làm từ cỏ bàng, vật liệu tự nhiên thân thiện với hệ sinh thái. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn lan tỏa thông điệp số
