Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2026: Kịch tính những kháp đấu nảy lửa trên sới chọi
21:38 | 20/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng 19/9, vòng chung kết Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn – VTV 2026 diễn ra tại sân vận động Trung tâm phường Đồ Sơn, Hải Phòng, thu hút đông đảo người dân và du khách. Những kháp đấu quyết liệt, không khí cổ vũ sôi động cùng các nghi lễ truyền thống tạo nên một ngày hội mang đậm dấu ấn văn hóa vùng biển.
Những làng quê miền Trung giữ lửa nghề bánh tráng
07:00 | 20/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ làng Tân An bên dòng Gianh ở Quảng Trị đến Lựu Bảo ở vùng đất Huế, nghề làm bánh tráng đã đi qua hàng trăm năm cùng đời sống của người dân. Qua bao đổi thay, những bếp lửa vẫn đỏ, những mẻ bánh vẫn đều đặn ra lò, gìn giữ một nghề truyền thống và hương vị quen thuộc của làng quê miền Trung.
Làng nghề trước áp lực thị trường
00:00 | 20/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Việt Nam hiện có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, không chỉ tạo sinh kế cho hàng triệu lao động mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một do khó khăn về đầu ra cho sản phẩm, thiếu vốn, nguyên liệu, lao động lành nghề...
Mùa hội trọi trâu Đồ Sơn 2026: Ngày quyết đấu của một không gian văn hóa xứ biển
16:12 | 19/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ tiếng trống khai hội ở đền Nghè ngày 1/8 âm lịch đến kháp đấu quyết định ngày 9/8, trâu số 15 của ông Lê Bá Ngọc (đình Ngọc Xuyên) đăng quang. Nhưng với người Đồ Sơn, chiếc cúp chỉ là một dấu chấm giữa một câu chuyện dài hơn thế nhiều.
Nghệ nhân gìn giữ chữ Nôm Dao qua 18 năm truyền dạy miễn phí
07:00 | 19/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn 18 năm truyền dạy miễn phí, nghệ nhân ưu tú Bàn Văn Cường đã góp phần bảo tồn chữ Nôm Dao, giữ gìn ký ức văn hóa dân tộc tại Bắc Ninh.
Khuyến công thúc đẩy chuyển đổi số và tự động hóa trong sản xuất công nghiệp nông thôn
07:00 | 19/09/2026 Khuyến công
LNV - Chương trình hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc tiên tiến giai đoạn 2026–2030 thể hiện định hướng chiến lược trong việc hiện đại hóa khu vực kinh tế nông thôn, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng giá trị và phát triển bền vững.
Tin khác
Thường Tín quảng bá tinh hoa làng nghề truyền thống năm 2026
22:19 | 18/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV -Tối 18-9, UBND xã Thường Tín tổ chức khai mạc triển lãm các sản phẩm làng nghề truyền thống, sản phẩm OCop với sự tham dự của đông đảo người dân cùng doanh nghiệp trong và ngoài địa phương. Chương trình có chủ đề “Chạm bản sắc - Mở giao thương - Tựu trường - Trung thu” năm 2026.
Hà Nội chấm thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân tiêu biểu năm 2026
14:46 | 18/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 18/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức Hội nghị chấm thi Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân làng nghề thành phố Hà Nội năm 2026. Hội thi thu hút 183 nghệ nhân, thợ giỏi tham gia với 298 tác phẩm, bộ tác phẩm, qua đó góp phần tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghề truyền thống và khuyến khích sáng tạo trong phát triển sản phẩm làng nghề Thủ đô.
Nâng giá trị chè Shan tuyết vùng cao từ liên kết và chuẩn hóa sản xuất
10:56 | 18/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sự ra mắt Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam, trực thuộc Hiệp hội Chè Việt Nam, mở ra thêm một không gian kết nối giữa các vùng nguyên liệu, người sản xuất và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị chè Shan tuyết. Từ những rừng chè cổ thụ gắn bó lâu đời với đời sống đồng bào vùng cao, Chi hội hướng tới xây dựng các tiêu chuẩn chung về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển thương hiệu và từng bước nâng cao giá trị chè Shan tuyết trên thị trường trong nước và quốc tế.
Từ những làng nghề Hà Nội đến thị trường Thái Lan: Mở cánh cửa mới cho hàng Việt
10:52 | 18/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Không chỉ là câu chuyện đưa hàng Việt ra nước ngoài, “Tuần lễ hàng Việt Nam tại Thái Lan 2026” đang mở thêm một không gian để doanh nghiệp Hà Nội trực tiếp gặp gỡ nhà thu mua, tìm hiểu thị hiếu và thử sức với những yêu cầu của thị trường khu vực. Với những sản phẩm mang đậm bản sắc như gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, đồ gỗ – đồ thờ Sơn Đồng hay mây tre đan Phú Vinh, cơ hội xuất khẩu không chỉ nằm ở một đơn hàng, mà còn ở khả năng biến giá trị văn hóa của làng nghề thành giá trị thương mại bền vững.
Hướng tới Triển lãm Mỹ thuật ứng dụng toàn quốc lần thứ 6 chất lượng, giàu sức sáng tạo
16:00 | 16/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với 644 tác phẩm được gửi về từ khắp các tỉnh, thành phố, Cuộc thi và Triển lãm Mỹ thuật ứng dụng toàn quốc lần thứ 6 năm 2026 đang bước vào giai đoạn quan trọng. Trong số những tác phẩm tham dự, sự hiện diện của các nghệ nhân, sản phẩm từ các làng nghề truyền thống tiếp tục cho thấy mối quan hệ ngày càng gắn bó giữa nghề thủ công, sáng tạo nghệ thuật và mỹ thuật ứng dụng đương đại.
Làng nghề nước mắm Mỹ Thủy Hành trình 500 năm giữ gìn truyền thống
07:00 | 16/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LMV - Nghề làm nước mắm truyền thống tại Mỹ Thủy, tỉnh Quảng Trị đã tồn tại hơn 500 năm, mang lại nguồn thu nhập ổn định và phát triển thương hiệu ra thị trường quốc tế.
Đà Nẵng: Bình minh làng biển ở Tam Tiến
18:25 | 13/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Cách xa phố thị sầm uất, làng chài Tam Tiến (thôn Hà Lộc, xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng) đang có những chuyển biến trong cách nghĩ, cách làm kinh tế biển của người dân. Từ những bỡ ngỡ ban đầu, người dân nơi đây ngày càng tự tin phát triển du lịch, mở thêm sinh kế ngay trên bãi biển quê hương.
Nghệ nhân làm phỗng đất và món đồ chơi Trung thu truyền thống
07:00 | 12/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đến tổ dân phố Đông Hồ - Thuận thành - Bắc Ninh, hỏi ông Phùng Đình Giáp thì bất cứ ai cũng đều biết, bởi lẽ đơn giản: ông là người cuối cùng ở xứ Kinh Bắc còn theo nghề nặn Phỗng đất – Món đồ chơi Trung Thu truyền thống xưa và nay.
Công nghệ số thổi hồn cho làng nghề Việt
07:00 | 12/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ứng dụng công nghệ giúp nâng cao chất lượng, quản lý và xây dựng niềm tin người tiêu dùng, đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường quốc tế.
Khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II 2026: 'Dòng chảy di sản - Heritage Flow'
22:00 | 11/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối 11/9, tại không gian thiêng liêng của Hoàng thành Thăng Long - Di sản Văn hóa thế giới, TP. Hà Nội tổ chức khai mạc Chương trình Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Dòng chảy di sản - Heritage Flow".
Bưởi Phúc Trạch Hà Tĩnh Giữ nguồn gen quý, vươn tầm thương hiệu quốc tế
13:10 | 11/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Bưởi Phúc Trạch là một trong những đặc sản trái cây nổi tiếng gắn liền với vùng đất Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh
Người trẻ “lội ngược dòng” Giữ lửa di sản làng nghề Hưng Yên
07:00 | 11/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Cơn lốc công nghiệp hóa và đô thị hóa đang đặt vô số làng nghề cổ truyền trước bài toán sinh tồn gay gắt về thị trường, chi phí và sự suy giảm lực lượng lao động.
Bảo tồn di sản qua chính sách hỗ trợ nghệ nhân ở Lào Cai
07:00 | 10/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Lào Cai tiếp tục chính sách hỗ trợ nghệ nhân, xây dựng câu lạc bộ và nhóm thực hành để giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa trong cộng đồng.
Mùa khai giảng ở làng mắm Lục Độ, nơi người ta quen đợi bằng năm
17:36 | 05/09/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng mùng 5 tháng 9, khi tiếng trống khai trường vang lên trên đảo Cát Hải, thì ở sân chượp cách đó mấy trăm mét, những chiếc nắp thùng vẫn được mở ra đón nắng, đúng như bảy mươi năm nay vẫn thế. Hai nhịp thời gian ấy, một năm học và một mẻ mắm, hóa ra cùng đặt ra một câu hỏi: Chúng ta đang chuẩn bị điều gì và cho ai?
Người “đánh thức” nghề tơ tằm Phùng Xá
11:53 | 04/09/2026 OCOP
LNV - Từng có thời gian những bãi dâu thưa dần, tiếng máy dệt cũng không còn rộn ràng như trước, nghề ươm tơ, dệt lụa ở Phùng Xá đứng trước nguy cơ mai một. Giữa những đổi thay ấy, Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Thuận vẫn lựa chọn gắn bó với nghề. Không chỉ gìn giữ những kỹ thuật được trao truyền qua nhiều thế hệ, bà còn không ngừng tìm cách làm mới nghề truyền thống bằng những sáng tạo đặc biệt: để con tằm tự dệt nên những tấm tơ, đưa sợi tơ từ thân sen lên khung cửi và từng bước chuẩn hóa, nâng tầm sản phẩm. Hành trình ấy đã góp phần đưa sản phẩm chăn tơ tằm tự dệt của cơ sở bà Thuận trở thành sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, khẳng định giá trị mới cho nghề tơ lụa Phùng Xá.
Mới nhất
Đọc nhiều
Thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương
18:39 Tin tức
LNV - Sáng 21/9, tại Hà Nội, Đoàn Kiểm tra, giám sát số 220 của Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát (đợt 3) đối với Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương.
Tây Giai Lai: Không chỉ có một loại cây - Từ lợi thế đất đai đến bài toán xây dựng vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị mới
16:05 Bạn đọc và tòa soạn
LNV - Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên, người ta đã hình dung ngay đến một loại cây. Nhưng cũng có những vùng đất, càng đi sâu vào từng cánh đồng, triền đồi, làng quê, càng nhận ra thiên nhiên đã trao cho nơi ấy nhiều hơn một lựa chọn.
Tây Gia Lai là m
Đồng chí Vương Quốc Tuấn giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị
11:19 Tin tức
LNV - Sáng 21/9, Tỉnh ủy Quảng Trị tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ. Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, chủ trì hội nghị.
Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2026: Kịch tính những kháp đấu nảy lửa trên sới chọi
21:38 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng 19/9, vòng chung kết Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn – VTV 2026 diễn ra tại sân vận động Trung tâm phường Đồ Sơn, Hải Phòng, thu hút đông đảo người dân và du khách. Những kháp đấu quyết liệt, không khí cổ vũ sôi động cùng các nghi lễ truyền thống tạo n
Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
18:53 Tin tức
Ngày 19/9/2026, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Bắc Ninh long trọng tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại buổi lễ.
