Rộn ràng nhịp trống paranưng
LNV - Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, trống paranưng là một trong 3 loại nhạc cụ truyền thống (kèn saranai, trống paranưng và trống ghinăng) không thể thiếu được. Đặc biệt âm thanh rộn ràng của trống paranưng trở thành “nhạc cụ thiêng” trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm trong các ngày lễ hội, hay đón mừng Xuân mới...
Những điệu múa Chăm được biểu diễn trên nền nhạc cụ dân gian như trống ghinăng, trống paranưng, kèn saranai…
Gặp “nhạc trưởng” ưu tú vỗ trống paranưng
Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Phú Văn Lương, thôn Như Ngọc, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước là một trong những Nghệ nhân tiêu biểu giữ hồn các nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Chăm.
Nghệ nhân Ưu tú Phú Văn Lương biểu diễn trống Paranưng
Đã có nhiều dịp gặp Nghệ nhân tại các hội thảo khoa học về bảo tồn âm nhạc truyền thống, cũng như các mùa Lễ hội Katê. Mỗi lần gặp chúng tôi như bị hút hồn bởi kỹ năng biểu diễn bộ gõ paranưng điêu luyện của ông. Đặc biệt trong các mùa Lễ hội Katê, ông là “nhạc trưởng” chỉ huy đội ngũ nhạc công thực hiện chương trình nhạc lễ tại làng Chăm Hữu Đức, Hậu Sanh (Ninh Phước). Với vai trò Maduen (thầy giỗ, chủ trì đám cúng), ông tích cực tham gia thực hiện tốt các nghi lễ truyền thống hằng năm như đón mừng Lễ hội Katê, lễ Chabun tưởng nhớ nữ thần, Lễ Rija Nagar, Lễ cầu mưa…
Chúng tôi cũng đã từng được nghe ông giải thích về lễ Rija Nagar. Đây là Lễ hội quan trọng nhất diễn ra vào những ngày đầu tháng Giêng theo lịch Chăm hằng năm, do thầy vỗ Maduen và Kaing thực hiện. Khi nhịp trống paranưng rộn ràng vang lên, kết hợp hát ca ngợi công lao của các vị thần linh, do ông Maduen thể hiện, cũng là lúc ông Taing tay cầm roi mây bắt đầu nhảy múa.
Ông Kaing chân trần đạp tắt ngọn lửa đang cháy, với ý nghĩa xua tan nắng hạn, đem không khí mát mẻ, mưa thuận gió hòa về cho dân làng cày cấy, mùa màng bội thu; đồng thời tẩy uế đi những điều không may mắn của năm cũ để đón những điều may mắn trong năm mới. Tiếng trống paranưng hòa nhịp trống ghi năng, kèn Saranai, lục lạc tạo nên âm thanh rộn ràng trong dịp Lễ đón mừng năm mới.
Nghệ nhân Hán Quân sáng chế nhạc cụ truyền thống
Bao năm nay, Nghệ nhân Hán Quân ở thôn Tân Đức, xã Phước Hữu được cộng đồng tôn vinh là “báu vật” của đồng bào Chăm, ở huyện Ninh Phước trong lĩnh vực chế tác các nhạc cụ truyền thống. Ông có thể chế tác và biểu diễn thành thục trống cái, paranưng, ghi năng, đàn kanhi...
Đặc biệt, Nghệ nhân Hán Quân là tác giả của chiếc lọng rước y trang của Nữ thần Pô Inư Nưgar ở làng Hữu Đức vào dịp Lễ hội Katê hằng năm. Chiếc lọng được ông đan bằng tre công phu, thể hiện lòng biết ơn đối với Nữ thần dạy dân làng cày cấy, dệt vải, chăn nuôi gia súc.
Nghệ nhân Hán Quân cho biết, thời trai trẻ, ông cùng cố NNƯT Thiên Sanh Thềm được Nghệ nhân Quảng Nhiều ở Hữu Đức tận tâm truyền dạy chế tác nhạc cụ và biểu diễn trống paranưng, trống ghi năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng cộng đồng dân tộc Chăm địa phương.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với chế tác nhạc cụ, ông đã cung cấp cho bà con trong và ngoài tỉnh hàng trăm bộ trống ghi năng và paranưng. Riêng trong năm 2020, ông cung cấp cho các nơi 6 bộ trống ghi năng và paranưng. Mỗi bộ trống ghi năng chế tác khoảng 20 ngày, trị giá 12 - 15 triệu đồng, mỗi chiếc trống paranưng chế tác trong 1 tuần, có giá 4 - 5 triệu đồng. Mới đây, ông vừa hoàn thành 6 chiếc trống paranưng và một bộ trống ghi năng để cung cấp cho bà con các làng Chăm.
Ông bảo, nghề chế tác nhạc cụ rất công phu, đòi hỏi sự khéo tay và tinh thần trách nhiệm của người thợ, bảo đảm cân chỉnh âm thanh chuẩn, sử dụng lâu bền. Hiện nay, ông đang cố gắng truyền nghề làm trống cho con trai mình để gìn giữ nhạc cụ truyền thống của cha ông.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, Nghệ nhân Hán Quân đã truyền dạy kỹ thuật biểu diễn trống cho 12 thanh niên, trở thành nhạc công đảm nhận các chương trình lễ hội và văn nghệ phục vụ đời sống dân cư.
Nghệ nhân Hán Quân trong trang phục truyền thống biểu diễn nhạc cụ Paranưng và Ghinăng với các làn điệu Kacaik, Wah gaiy, Jalitai, Java… rộn ràng vui tươi
Ngọc Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hơn 4 thế kỷ thổi hồn cho những khối bột ở làng tò he Xuân La
10:31 | 23/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn 4 thế kỷ thổi hồn cho những khối bột ở làng tò he Xuân La
Làng hoa giấy Thanh Tiên: Di sản 300 năm rực rỡ sắc xuân
10:28 | 23/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa những ngày Tết, khi nhịp sống chậm lại, người ta thường tìm về những thú thưởng ngoạn mang tính chiêm nghiệm: chén trà nóng, nén hương trầm, một cành hoa đặt nơi trang thờ... Ở hạ lưu sông Hương, cách trung tâm cố đô Huế không xa, có một làng nghề mà mỗi độ xuân về lại âm thầm góp sắc, góp hồn cho không gian Tết Việt - làng hoa giấy Thanh Tiên. Những đóa hoa nơi đây không khoe hương nhưng chẳng kém sắc rực rỡ mà bền bỉ, sâu lắng, mang trong mình câu chuyện của một di sản hơn 300 năm tuổi...
10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
13:00 | 18/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - 10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
Ngọt ngào làng nghề mật mía Nghĩa Hành
10:00 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Mỗi dịp cuối năm, làng nghề nấu mật mía truyền thống ở xã Nghĩa Hành (Nghệ An) lại tất bật đỏ lửa, cung ứng hàng trăm nghìn lít mật cho thị trường Tết. Nghề nấu mật không chỉ giữ gìn hương vị ẩm thực truyền thống mà còn tạo sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả ngay trên mảnh đất quê hương.
Bền bỉ giữ nghề trồng đào Nhật Tân giữa làn sóng đô thị hóa
09:00 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghề trồng đào Nhật Tân vẫn bền bỉ tồn tại, thích nghi và hồi sinh giữa nhịp sống đô thị hóa của Thủ đô. Không chỉ mang giá trị kinh tế, mỗi cành đào nở đúng độ xuân về còn kết tinh tri thức dân gian, tâm huyết của người trồng đào và trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của Hà Nội mỗi dịp Tết đến, Xuân về.
Toàn Thịnh giữ hương vị ô mai truyền thống
08:15 | 17/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Toàn Thịnh - Thương hiệu ô mai nổi tiếng Hà Nội ra mắt bộ sưu tập “Tết ta- quà Việt” xuân Bính Ngọ 2026, kết hợp di sản và nghệ thuật gỗ độc bản, tôn vinh nét đẹp văn hóa Việt.
Tin khác
Tiếng trống quê vang xa từ làng nghề Đại Đồng
11:00 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Khi nắng xuân bắt đầu hong khô những thân gỗ mới xẻ, các xưởng làm trống tại xã Đại Đồng (Nghệ An) lại tất bật vào vụ cao điểm. Không biển hiệu rực rỡ, không xưởng xí quy mô lớn, nhưng khách hàng từ khắp trong và ngoài tỉnh vẫn tìm về đây đặt mua trống phục vụ đình, chùa, trường học, lễ hội xuân.
Nghề làm xăm hường xứ Huế: Khi trò chơi cổ đứng trước nguy cơ mai một
09:13 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từng là thú chơi tao nhã của chốn cung đình và nếp sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp Tết xưa, xăm hường ngày nay chỉ còn hiện diện khiêm tốn trong đời sống Huế. Gần nửa thế kỷ bền bỉ với nghề, ông Đặng Văn Tố vẫn lặng lẽ giữ lấy từng quân xăm, như níu lại một phần hồn cốt văn hóa Cố đô giữa dòng chảy thời gian.
Đỏ lửa lò bánh thuẫn những ngày giáp Tết
09:02 | 16/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong cái se lạnh cuối năm, hơi ấm từ lò bánh thuẫn gia truyền ở xã Bình Sơn (Quảng Ngãi) lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Từng mẻ bánh vàng ươm ra lò không chỉ mang hương vị Tết quê, mà còn là kết tinh của tri thức nghề nghiệp được truyền qua ba thế hệ, góp phần lưu giữ một phần hồn cốt ẩm thực xứ Quảng.
Không gian làng nghề Hà Nội rộn ràng sắc xuân Bính Ngọ
11:05 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, các xã Phượng Dực, Phù Đổng và Suối Hai (Hà Nội) trở thành điểm hẹn văn hóa – mua sắm khi Hà Nội tổ chức chuỗi triển lãm trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới, sản phẩm OCOP và làng nghề tiêu biểu, mang đến cho người dân, du khách không gian trải nghiệm đậm sắc xuân truyền thống.
Làng nghề hoa đào Nhà Nít doanh thu hàng chục tỷ đồng dịp Tết
10:00 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn 128 thành viên, làng nghề hoa đào Nhà Nít kỳ vọng doanh thu hơn 10 tỷ đồng dịp Tết, vượt mọi thử thách thời tiết và thị trường
Hương trầm Quỳ Châu: Nghề truyền thống mang lại giá trị kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa
07:00 | 13/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đến xã Quỳ Châu (tỉnh Nghệ An) những ngày cuối năm, trên từng con đường, ngõ lối, đâu đâu cũng thoang thoảng một mùi thơm dễ chịu của hương trầm. Bởi chính tại đây, đất Quỳ Châu từ xưa đã nổi tiếng về hương trầm. Và ngày nay nghề này đang được phát huy rất hiệu quả. Những ngày này rất nhiều gia đình đang tập trung sản xuất phục vụ hương trầm ngày tết cho nhân dân trên khắp mọi miền tổ quốc.
Xuân về trên xã đảo Minh Châu
07:00 | 08/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tối 7/2, tại xã Minh Châu, thành phố Hà Nội, không gian trưng bày giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn kết hội chợ hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai mạc.
Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm
14:00 | 07/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sáng 6/2, Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Lễ khai mạc Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Sắm Tết rộn ràng - Đón Xuân vẹn ý”.
Xã Kiều Phú rực rỡ sắc xuân với Hội chợ Hoa Xuân Bính Ngọ 2026
23:00 | 06/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tối 6/2, tại đường Hoa Quỳnh, xã Kiều Phú (Hà Nội), Không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn với Hội chợ Hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động mua sắm, thưởng lãm hoa xuân và trải nghiệm văn hóa Tết cổ truyền, phục vụ người dân và du khách trong dịp giáp Tết.
Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam
11:08 | 05/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Đặc phái viên thương mại Chính phủ Anh Matt Western cùng phái đoàn doanh nghiệp đường sắt Anh vừa có chuyến thăm Việt Nam. Thông qua các buổi làm việc tại Hà Nội và TP. HCM, Anh cam kết trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng.
NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian
11:04 | 05/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua hơn tám thập kỷ gắn bó với nghệ thuật truyền thống, Nghệ nhân nhân dân (NNND) Ngô Văn Đảm không chỉ là một “đại thụ” của âm nhạc dân gian Việt Nam, mà còn là người lặng thầm gìn giữ, trao truyền những giá trị tinh hoa của chèo, ca trù, xẩm, trống quân cho cộng đồng và các thế hệ mai sau.
Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”
12:35 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ghé thăm xưởng chế tác của anh Đỗ Thế Bình (phường Hiệp Bình, TP. HCM) hồi cuối tháng 1, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi những khung sắt thép đồ sộ mà còn vì sự tận tụy hiện rõ trên gương mặt hơn 50 người thợ lành nghề. Tiếng máy cắt, máy mài, trao đổi vang lên không ngớt giữa họ cho thấy sự tất bật bất kể ngày đêm, đảm bảo tiến độ thi công đại cảnh “Giang sơn cẩm tú” trên đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026.
TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu
08:24 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau hợp nhất, TP Cần Thơ hiện có 74 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ nhân Ưu tú, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cải lương, đờn ca tài tử và văn hóa – nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Đây là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn, phát huy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố.
Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8
08:24 | 04/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nắng gió vùng đất Phù Mỹ Nam, nơi đất không màu mỡ, mưa nắng thất thường, có một nghề âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân suốt hàng trăm năm qua. Đó là nghề làm bún mì số 8 ở thôn Vĩnh Nhơn, một nghề dân dã, mộc mạc nhưng kết tinh trong đó là sự cần cù, khéo léo và bền bỉ của con người miền quê Gia Lai.
Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh
15:30 | 03/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ bản sắc Tết Việt, đồng thời tôn vinh những nghề lâu đời trên địa bàn thành phố, điển hình như làng mai vàng Bình Lợi.
Mới nhất
Đọc nhiều
Xuân mới trên những miền quê ở Ninh Bình
10:21 Nông thôn mới
LNV - Trên nền tảng thành quả hơn 15 năm xây dựng nông thôn mới, các địa phương trong tỉnh Ninh Bình đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng và tính bền vững. Từ chỉnh trang hạ tầng, phát triển kinh tế đến nâng cao đời sốn
TP. HCM: Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 sôi động xuyên suốt dịp Tết
10:20 Văn hóa - Xã hội
LNV - Bên cạnh những đường hoa, hội hoa rực rỡ, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 tại TP. HCM đang trở thành điểm hẹn văn hóa “cực hot”, thu hút đông đảo
Khám phá miền lễ hội truyền thống Bắc Ninh
10:20 Văn hóa - Xã hội
LNV - Từ tháng Giêng đến tháng Tư âm lịch, Bắc Ninh trở thành điểm đến hấp dẫn với chuỗi lễ hội truyền thống đặc sắc mang tầm vóc vùng miền và quốc gia. Không gian lễ hội vừa linh thiêng, vừa sôi động đã góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Kinh Bắc giàu
TP. HCM: Người dân nô nức du xuân, ngắm hoa kiểng tại công viên Tao Đàn
10:20 Văn hóa - Xã hội
LNV - Kéo dài từ tối ngày 12 - 22/2 (mùng 6 Tết), sức nóng từ Hội hoa xuân TP. HCM tại công viên Tao Đàn (phường Bến Thành) không lúc nào hạ nhiệt. Suốt những
Người dân TP. HCM hào hứng chiêm ngưỡng linh vật Bính Ngọ 2026
10:20 Văn hóa - Xã hội
LNV - Tối ngày 15/2 vừa qua, đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai mạc, mở màn cho chuỗi sự kiện du xuân rực rỡ nhất tại TP. HCM. Với chủ đề
