Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Mê Linh

Phát huy thế mạnh về điều kiện tự nhiên vốn có, huyện Mê Linh trong những năm qua đã không ngừng đẩy mạnh phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất; hình thành các vùng trồng rau màu, trồng hoa quy mô lớn để phục vụ nhu cầu của người dân khu vực nội đô Thành phố.

Thương hiệu hoa Mê Linh

Được biết đến là vùng đất của những loại hoa, huyện Mê Linh có diện tích trồng hoa lớn nhất Thu đô Hà Nội; việc sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ hoa, cây cảnh thuộc top đầu trong cả nước. Có lẽ bởi thế nên huyện Mê Linh có tới 3 làng nghề về hoa được công nhận, vinh danh: Làng hoa, cây cảnh Hạ Lôi (xã Mê Linh); Làng hoa, cây cảnh Liễu Trì (xã Mê Linh); Làng hoa Đại Bái (xã Đại Thịnh). Ngoài ra, tại nhiều xã, thị trấn của huyện Mê Linh cũng hiện hữu những vùng trồng hoa cây cảnh, đang tỏa hương khoe sắc, rực rỡ lung lung, tô điểm cho vùng đất và con người nơi đây.

Theo số liệu thống kê đến hết năm 2020, trên địa bàn huyện Mê Linh có 2.010 ha diện tích đất trồng hoa cây cảnh và được trồng tập trung tại các xã Mê Linh, Văn Khê, Thanh Lâm, Đại Thịnh và Kim Hoa. Trên địa bàn huyện đã hình thành và nhân rộng các hình thức sản xuât hoa chuyên canh tập trung đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người sản xuất như: sản xuất hoa hồng, cúc cắt cành, hoa hồng thế, hoa chậu trang trí, đặc biệt là ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất hoa, nhân giống hoa bằng phương pháp nuôi cấy mô, sản xuất hoa lan trong nhà màng.

Trên địa bàn huyện Mê Linh đã hình thành những vùng sản xuất hoa quy mô từ 20 ha trở lên tại các xã: Mê Linh (190 ha hoa hồng), Văn Khê (110 ha hoa hồng), Đại Thịnh (20 ha hoa hồng và 60 ha hoa cúc), Thanh Lâm (20 ha hoa đào và hoa hồng), Kim Hoa (30 ha hoa đào). Đặc biệt, cây hoa Cúc giống đã xuất khẩu sang Nhật Bản. Hàng năm, Hội chợ hoa Mê Linh được tổ chức cũng đã thu hút lượng lớn du khách đến tham quan, mua sắm các sản phẩm hoa.

Thương hiệu hoa Mê Linh đã được Cục sở hữu trí tuệ cấp bằng nhãn hiệu “Tập thể hoa Mê Linh”, bảo hộ thương hiệu cho các sản phẩm hoa Mê Linh. Qua đó, quảng bá thương hiệu, tạo lợi thế cạnh tranh với sản phẩm hoa của các địa phương khác trên thị trường, góp phần giúp nghề trồng hoa huyện Mê Linh phát triển bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Công tác xây dựng thương hiêu đã gắn kết chặt chẽ với tổ chức sản xuất kinh doanh, được thị trường và người dân tin dùng, đánh giá cao.

Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Mê Linh (huyện Mê Linh, Thành phố Hà Nội) cho biết: Xã Mê Linh là địa phương có diện tích trồng hoa lớn nhất của huyện Mê Linh. Trên địa bàn xã có tới 02 làng nghề trồng hoa, cây cảnh nổi tiếng của huyện đã được công nhận, đó là: Làng hoa, cây cảnh Hạ Lôi; Làng hoa, cây cảnh Liễu Trì. Trên địa bàn xã có 2.785 hộ sản xuất nông nghiệp, thì số hộ tham gia trồng hoa là 2.692 hộ (chiếm 96,66%). Hầu như là cả làng trồng hoa, chỉ một số ít là phi nông nghiệp, tham gia kinh doanh, buôn bán, dịch vụ và ngành nghề khác.

Đến nay, tổng diện tích trồng hoa toàn xã Mê Linh là 242 ha. Trong đó, hoa hồng 213 ha, hoa cúc 4 ha, hoa ly 9 ha, hoa loa kèn 4 ha, hoa cảnh, hoa lồng thế 12 ha, các loại hoa trang trí 03 ha... Trên địa bàn có khoảng 245 hộ kinh doanh hoa quy mô lớn. Ngoài ra, còn có trên 2.000 hộ tham gia buôn bán hoa nhỏ lẻ vào các dịp ngày lễ, tết, rằm, mồng một,… Sản lượng tiêu thụ ước đạt 5.445.000 bông/ngày. Tổng thu nhập ước tính trong năm 2021 đạt 6 tỷ 534 triệu đồng. Số hộ kinh doanh hoa Sa Pa, Mộc Châu, Sơn La tại địa phương là 60 hộ; Số lượng tiêu thụ ước đạt 220.000 bông/ngày, đạt 616 triệu đồng trong năm 2021. Tổng số hộ trồng hoa trên Sa Pa là 75 hộ với diện tích 155 ha. Có khoảng 200 - 300 hộ gia đình quê ở xã Mê Linh đi lên Mộc Châu, Sơn La để thuê đất làm mô hình trang trại. Hiện nay, xã Mê Linh đang trồng, sản xuất hoa hồng là chủ yếu với các loại hoa: hồng Pháp, hồng Ý, hồng Thái Lan, hồng cổ Sa Pa, hồng Đà Lạt,… Trong đó giống hồng Pháp đỏ được trồng, sản xuất đại trà.

Ông Nguyễn Văn Phương chia sẻ: Cách đây hơn chục năm trở về trước, nghề trồng hoa của Mê Linh canh tác dễ dàng hơn, không có ô nhiễm về đất, hoa cắt cành trông rất là đẹp nên cho thu nhập tốt. Một sào/ vụ (một lứa) người ta có thể cắt từ 8.000 - 10.000 bông. Những năm trở lại đây, vấn đề ô nhiễm đất, nên năng suất chỉ cho 3.000 - 4.000 bông/sào/vụ. Người dân thấy vất vả, nên chuyển đổi sang trồng chủ yếu là cây hoa bầu chậu. Đối với diện tích trồng hoa xã Mê Linh thì hiện nay chiếm khoảng 20% tổng diện tích đất nông nghiệp toàn xã, 80% trong số này là diện tích trồng cây hoa bầu chậu. Còn hoa cắt cành là cây hoa gắn liền với đất, trồng trực tiếp trên đất thì những người dân trồng hoa xã Mê Linh thuê đất ở các xã lân cận để trồng hoa, như: Đại Thịnh, Văn Khê, Thanh Lâm,... với diện tích khoảng 30 - 40 ha.

“Trước kia, mua cây giống rất khó khăn nhưng người dân xã Mê Linh làm nông nghiệp rất giỏi. Từ lúc trồng cây hành tây, củ hành tây đóng thùng xuất khẩu sang Liên Xô, đến các loại cây rau màu khác là xu hào, bắp cải,… Về sau, xã Mê Linh trồng các loại cây hoa cắt cành (chủ yếu là hoa hồng ta), rồi tiếp đến là chuyển sang các loại cây hoa ngoại, như hoa Pháp, hoa Ý. Toàn bộ các loại cây hoa bầu chậu ở Mê Linh bây giờ chủ yếu là các loại cây hoa ngoại, còn hoa ta thì chỉ có cây hoa hồng cổ (hoa hồng bạch) được một số khách hàng ưa chuộng. Các loại cây hoa khác người dân trồng hoa thường nhập các loại mắt hoa của Ý, Hà Lan về để ghép. 100% là ghép, nhân giống, phối giống, rồi nhân ra thị trường.” - ông Nguyễn Văn Phương cho biết thêm.

Năm 2018, Thành phố Hà Nội công nhận làng nghề hoa Mê Linh. Để bảo tồn và phát triển làng nghề, hiện Đảng bộ và Chính quyền địa phương xã Mê Linh đang kiến nghị đề xuất với huyện Mê Linh về việc cần giữ lại một diện tích đất nhất định và cải tạo lại đất, cải tạo hệ thống mương cấp thoát nước để người dân ổn định sản xuất, yên tâm đầu tư trồng hoa trên chính mảnh đất của mình; không phải đi làm ăn xa, không phải đi thuê đất ở những nơi xa xôi.

Những định hướng phát triển

UBND huyện Mê Linh đã có báo cáo về thực trạng phát triển làng nghề và yêu cầu UBND các xã có làng nghề thành lập tổ tự quản bảo vệ môi trường làng nghề; Tổ chức kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất trên địa bàn. Tiến hành tu bổ, nạo vét kênh mương, đảm bảo dòng chảy được thông thoáng.

Tiếp tục áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nâng cao giá trị canh tác. Quan tâm phát triển mô hình liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ theo chuỗi giá trị; Thực hiện tốt việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, hoa, cây cảnh, cây công trình phục vụ dịch vụ nông nghiệp, đô thị. Tiếp tục triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với phát triển các làng nghề, nghề truyền thống, nâng cao chất lượng các ngành dịch vụ hỗ trợ công nghiệp và nông nghiệp, ưu tiên những loại hình dịch vụ mới mang lại hiệu quả thiết thực.

Chuyển đổi diện tích sản xuất lúa tại các vùng khó khăn về tưới tiêu sang cây trồng khác có giá trị kinh tế cao theo các vùng quy hoạch đã được phê duyệt. Duy trì và mở rộng vùng sản xuất hoa tại các xã Thanh Lâm, Mê Linh, Văn Khê; Tự Lập. Phát huy hiệu quả của vùng đất bãi sông Hồng với tổng diện tích trên 2 nghìn ha để tập trung phát triển cây rau, hoa, cây cảnh, cây ăn quả, cây công trình theo hướng trang trại gắn với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm. Mở rộng diện tích sản xuất rau, màu, hoa, chuối ra các vùng đất bãi sông Hồng tại các xã Văn Khê, Hoàng Kim, Tiến Thịnh, Thạch Đà, Tráng Việt, Vạn Yên.

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý Nhà nước về ngành nghề nông thôn, xây dựng chính sách phù hợp để thu hút các nghệ nhân tham gia các hoạt động đào tạo, truyền nghề, bảo tồn làng nghề, nghề truyền thống. Đẩy mạnh các chương trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của các làng nghề; hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP gắn với thúc đẩy hoạt động du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn. Ưu tiên hỗ trợ thực hiện liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm của Thành phố Hà Nội, trong đó có hoa, cây cảnh trên địa bàn huyện Mê Linh.