Nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến: Gìn giữ tinh hoa nghề mộc truyền thống

LNV - Suốt nhiều năm nay, bằng tâm huyết, ngọn lửa đam mê với nghề mộc, nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất (Hà Nội) đã hun đúc nên những kiệt tác gỗ nghệ thuật đặc sắc có giá trị và mang đậm dấu ấn cá nhân.
Chàng Sơn được biết đến như một trong những làng nghề lâu đời nhất trong nước. Nơi đây có nghề mộc nổi tiếng vốn rất kén người theo. Từ xa xưa, dân làng vẫn tự hào, chỉ có những người thợ tài hoa, khéo léo và cẩn trọng của Chàng Sơn mới có thể tạc nên những hoa văn cầu kì, tinh xảo, đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ của những bậc vua chúa, quan lại sành sỏi và khó tính nhất. Trải qua hàng ngàn năm tồn tại và phát triển, Chàng Sơn ngày nay vẫn không thiếu những người thợ tài hoa có thể làm nên những công trình “đi vào giai thoại”.


Nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến được Ban chấp hành TW Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam”.


Khi đến Chàng Sơn, không ai là không biết đến nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến. Cho tới bây giờ, dù đã ở tuổi ngoài lục tuần nhưng người nghệ nhân ấy vẫn son sắt một lòng với nghề.

Đối diện với ông, ta sẽ có cảm nhận như đang được trò chuyện với một “từ điển sống” về nghề mộc truyền thống. Mỗi một ngôi nhà, đình làng, chùa chiền với kết cấu, hoa văn, kiến trúc ra sao, thời nào... đều được ông kể thành những câu chuyện, điển tích mang những dấu ấn của đời sống văn hoá – tinh thần của cha ông xưa.

Ông Tiến chia sẻ: “Làng tôi là làng nghề mộc từ đời cha ông để lại. Mỗi người như tầm tuổi chúng tôi lớn lên đều đi làm thợ, vì nơi đây tất cả là gỗ. Chúng tôi mỗi người kế tiếp giữ gìn cái nghề của ông cha, nên rất đam mê với nghề. Theo như các cụ nói: Cái nghề này tuy không kiếm ra nhiều tiền, nhưng đi đến đâu rất được người dân quý...”.


Ngay từ nhỏ, tiếng chàng, tiếng đục đã in sâu vào tiềm thức của ông Tiến, phải biết cầm đục, cầm chàng trước rồi mới đi học sau. Khi chọn bước chân theo nghề mộc ở cái tuổi 15, ông theo cha học nghề và được truyền dạy nghề gia truyền của dòng tộc. Dẫu còn những thách thức, khó khăn nhưng đến năm 17 tuổi, ông đã khẳng định được bản thân mình nhờ sự cần cù, chịu khó, tạo dựng uy tín trong nghề.

Thời gian trôi qua, bằng tư suy sáng tạo, nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến đã nâng cấp nghề mộc dân dụng truyền thống của tổ tiên, ông cha để lại thành nghề kiến trúc nhà cổ. Để có được những kinh nghiệm dựng nhà cổ, ông Tiến dành nhiều thời gian đi khắp mọi nơi, từ Nam ra Bắc, ghé thăm các di tích, những công trình nhà gỗ đặc sắc mang đậm chất vùng miền. Trước mỗi công trình, ông đều tìm hiểu về phong cách dựng nhà, lối thiết kế và ghi chép cẩn thận làm tư liệu riêng cho mình.

Suốt hơn 40 năm đam mê với nghề nhà gỗ, ông Tiến chia sẻ: “Để học được nghề đòi hỏi sự khổ luyện, kiên trì và tình yêu với những đường nét, hoa văn tinh xảo, để từ những khúc gỗ xù xì thô mộc biến hình thành những lá hoa, rồng phượng, những bức tranh tiên cảnh, hạ giới, làng quê, hay những điển tích xa xưa. Vẫn là những hoa văn, nhưng những người thợ giỏi biết thổi hồn vào đó khiến nó trở nên sống động, mềm mại mà chỉ những người tinh ý mới nhận ra”.

Bằng tâm huyết, ngọn lửa đam mê với nghề mộc, ông cùng tốp thợ đã hun đúc, tôi luyện và chạm khắc tài nghệ của mình để thổi hồn thành những kiệt tác gỗ nghệ thuật đặc sắc và đầy ấn tượng. Ngoài những công trình nhà gỗ ba gian, năm gian cổ truyền, ông tích cực tham gia tu bổ, phục dựng những công trình tâm linh như đình, chùa, đền. Những công trình của ông có mặt ở nhiều nơi, vùng miền.

Trong đó phải kể đến những công trình nổi tiếng do ông thiết kế, chỉ đạo thi công như: Quần thể chùa Hà, chùa Trăm gian, Tháp chuông, Khuê Văn Các ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Tây Phương, Thủy đình (công trình trong Bảo tàng dân tộc Việt Nam)...

Không biết bao lần trắng tay, thậm chí khuynh gia bại sản trở về đất Chàng Sơn, được sự động viên của bạn bè, gia đình, ông quyết tâm gây dựng lại xưởng mộc. Cuối cùng, sự quyết đoán, bản lĩnh đã đưa ông trở thành nghệ nhân nhà gỗ thực thụ.

Ngôi nhà gỗ Phúc Lộc là một xưởng gỗ lâu đời, cũng là nơi ông dành tâm huyết của cả cuộc đời gìn giữ tinh hoa mà cha ông để lại. Từ đây, những sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ điêu khắc nổi tiếng, các kiểu cách thiết kế, kiến trúc nhà cổ độc đáo, tinh xảo được hình thành từ đôi bàn tay tài hoa của ông.

Bên cạnh đó, ông luôn hướng cho các con theo nghề của bố, tiếp nối bao năm xây dựng của các bậc tiền nhân. Tuy không khá giả cho lắm, nhưng có công có việc cả đời và ít va chạm với mặt trái của xã hội, đấy chính là điều mà ông cho là hạnh phúc nhất. Ngoài ra, ông cần mẫn, cầm tay chỉ việc truyền dạy nghề cho các bạn trẻ trong vùng, với mong muốn lớp trẻ không ngừng kế thừa và phát huy tinh hoa của nghề mộc Chàng Sơn.

Bài và ảnh: Diệu Huyền - Hòa Bình

Tin liên quan

Tin mới hơn

Nghề làm nồi đất cổ xưa của Trù Sơn

Nghề làm nồi đất cổ xưa của Trù Sơn

LNV - Làng Trù Sơn, xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An bao năm nay vẫn luôn ấm cúng bởi ánh lửa rực hồng của các lò nung làm nồi đất. Nơi đây là vùng duy nhất làm ra các loại nồi bằng đất ở xứ Nghệ và cũng là nơi hiếm hoi trong cả nước đến nay còn duy trì nghề làm nồi đất.
Quảng Trị: Đặt hàng trước hướng đi giúp nông dân yên tâm sản xuất

Quảng Trị: Đặt hàng trước hướng đi giúp nông dân yên tâm sản xuất

LNV - Tại xã Bắc Trạch (tỉnh Quảng Trị), nhiều nông dân đang dần thay đổi phương thức sản xuất, chuyển từ nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái sang tham gia các chuỗi liên kết. Thông qua mô hình hợp tác xã gắn kết với doanh nghiệp, đầu ra nông sản được đảm bảo ổn định hơn, đồng thời giá trị sản phẩm cũng được nâng lên, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững.
Nghề khảm trai Chuôn Ngọ: Bảo tồn di sản trong thời đại số

Nghề khảm trai Chuôn Ngọ: Bảo tồn di sản trong thời đại số

LNV - Làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ đối mặt thử thách từ công nghiệp hóa, nhưng đang đổi mới để giữ gìn giá trị truyền thống và vươn xa thị trường quốc tế
Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP

Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP

OVN - Sản phẩm ủ ấm Sơn Vi đạt chứng nhận 3 sao, mở rộng thị trường quốc tế, tạo việc làm và giữ gìn nét văn hóa truyền thống của địa phương.
Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn

Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn

Nằm thanh bình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng, làng gốm Thanh Hà, phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng không chỉ là một điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ nét đẹp lao động và nghệ thuật gốm thủ công truyền thống suốt hơn 500 năm qua.
Không gian di tích ở Hà Nội hồi sinh nghề thủ công truyền thống

Không gian di tích ở Hà Nội hồi sinh nghề thủ công truyền thống

Các không gian sáng tạo trong di tích giúp nghề thủ công Hà Nội sống động, trải nghiệm thực hành, kết hợp công nghệ số và văn hóa địa phương.

Tin khác

"Trăm Nghề Trăm Nghệ” tái hiện sinh động bức tranh làng nghề Việt

"Trăm Nghề Trăm Nghệ” tái hiện sinh động bức tranh làng nghề Việt

Sự kiện “‘Trăm Nghề Trăm Nghệ” tại tại AEON Mall Long Biên (Hà Nội) mang làng nghề vào đời sống đô thị, kết hợp giá trị truyền thống và mỹ thuật ứng dụng để nâng cao nhận thức cộng đồng
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo

“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc với chủ đề “Chạm nghề phố cổ 2026”.
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương

LNV- Bộ Chính trị đã chính thức đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính hiện nay của tỉnh Quảng Ninh, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược đô thị hóa và phát triển vùng của Việt Nam.
Kết nối giao thương sản phẩm làng nghề Hà Nội: Đòn bẩy từ chuyển đổi số

Kết nối giao thương sản phẩm làng nghề Hà Nội: Đòn bẩy từ chuyển đổi số

Chuyển đổi số cùng với việc hình thành hệ sinh thái thiết kế sáng tạo đang mở ra dư địa lớn để sản phẩm làng nghề Hà Nội đẩy mạnh kết nối giao thương.
Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia

Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia

Ngày 15/4, Hội đồng Đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương đã tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia cho các sản phẩm đăng ký đánh giá, phân hạng năm 2025 (đợt 2). Đợt này, tỉnh Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Phát triển kinh tế tuần hoàn cần thúc đẩy cơ chế hợp tác công -  tư

Phát triển kinh tế tuần hoàn cần thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư

Ngày 14/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đã chủ trì cuộc họp góp ý về đề xuất xây dựng Đề án ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững giai đoạn 2026 - 2030.
Giữ hương vị biển, nâng tầm giá trị làng nghề

Giữ hương vị biển, nâng tầm giá trị làng nghề

Từ khát vọng giữ nghề truyền thống của quê hương vùng biển Bảo Ninh, bà Đào Thị Tám, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, dịch vụ chế biến thủy sản Long Tám ở phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị...
Tăng tốc du lịch hè, Lâm Đồng khẳng định vị thế điểm đến

Tăng tốc du lịch hè, Lâm Đồng khẳng định vị thế điểm đến

Bước vào cao điểm du lịch hè, thị trường du lịch Lâm Đồng trở nên sôi động hơn bao giờ hết với hàng loạt chương trình kích cầu, gói ưu đãi hấp dẫn cùng nhiều sản phẩm, dịch vụ mới được tung ra. Từ các khu, điểm du lịch nổi tiếng đến hệ thống lưu trú, lữ hành đều chủ động làm mới trải nghiệm, nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Làng nghề vàng bạc Châu Khê trong vận hội phát triển mới

Làng nghề vàng bạc Châu Khê trong vận hội phát triển mới

LNV - Trải qua hơn 5 thế kỷ hình thành và phát triển, làng nghề vàng bạc Châu Khê (xã Đường An, TP. Hải Phòng) vẫn là “cái nôi” của nghề kim hoàn Việt Nam. Từ những thỏi bạc nén phục vụ triều đình đến các sản phẩm trang sức tinh xảo, Châu Khê đã và đang trở thành một làng nghề bền bỉ, giàu bản sắc, không ngừng thích ứng trong dòng chảy của thời đại.
Độc đáo Lễ cúng rừng của người Jrai ở xã Gào

Độc đáo Lễ cúng rừng của người Jrai ở xã Gào

LNV - Hàng trăm người dân tham dự Lễ cúng rừng tại xã Gào. Đây là một nghi lễ truyền thống tiêu biểu của đồng bào Jrai, thể hiện tín ngưỡng lâu đời gắn với ý thức bảo vệ và tôn vinh rừng.
Khu 10 Liên Hoa (Tam Nông): Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh

Khu 10 Liên Hoa (Tam Nông): Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh

Những ngày tháng Tư lịch sử, về Khu 10 Liên Hoa, xã Tam Nông (Phú Thọ), dễ dàng cảm nhận không khí rộn ràng lan tỏa khắp từng ngõ xóm.
Ngược dòng sông Đà: 7 ngày, 10 phiên chợ và những phận người bám sóng

Ngược dòng sông Đà: 7 ngày, 10 phiên chợ và những phận người bám sóng

Sông Đà mênh mang, đẹp đến mê hoặc với núi non soi bóng, nhưng cũng dữ dằn đến khôn lường. Chỉ một cơn bão bất chợt, mặt nước hiền hòa lập tức hóa thành sóng dữ, cuốn phăng tài sản, ước mơ và cả cuộc mưu sinh của những con người bám sông
Làng nghề trước yêu cầu nâng tầm: Hướng đi nào tất yếu?

Làng nghề trước yêu cầu nâng tầm: Hướng đi nào tất yếu?

Với 1.350 làng nghề và làng có nghề, Hà Nội sở hữu một kho tàng giá trị quý giá cả về văn hóa lẫn kinh tế. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh mới, mô hình sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết đã bộc lộ nhiều hạn chế, đòi hỏi những hướng đi đồng bộ và hiệu quả hơn để nâng tầm các làng nghề.
Gò Găng nâng tầm nón lá, tạo đòn bẩy kinh tế nông thôn Gia Lai

Gò Găng nâng tầm nón lá, tạo đòn bẩy kinh tế nông thôn Gia Lai

Làng nghề nón lá Gò Găng ở phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai, có 578 hộ dân đang tham gia làm nghề nón lá.
Phú Xuyên: Chuyển đổi số nâng tầm giá trị bản sắc địa phương

Phú Xuyên: Chuyển đổi số nâng tầm giá trị bản sắc địa phương

Song hành với nỗ lực bền bỉ để khẳng định thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng, xã Phú Xuyên đang quyết liệt thực hiện các giải pháp chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt nhằm minh bạch hóa thị trường...
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Máy guồng Thiên Long HP sự lựa chọn của nuôi trồng thủy sản thông minh

Máy guồng Thiên Long HP sự lựa chọn của nuôi trồng thủy sản thông minh

Với công nghệ tối ưu, Công ty cổ phần điện cơ Thiên Long HP (xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) cung cấp máy guồng nước tạo oxy cho tôm cá, với công suất đa dạng
Hà Nội: Trang nghiêm nghi lễ rước kiệu truyền thống tại Cụm di tích Vũ Thạch

Hà Nội: Trang nghiêm nghi lễ rước kiệu truyền thống tại Cụm di tích Vũ Thạch

LNV - Sáng 19/4, tại Cụm di tích đình – đền – chùa Vũ Thạch (phường Cửa Nam, Hà Nội), lễ rước kiệu Mẫu đã diễn ra trong không khí trang nghiêm, thành kính, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự. Đây là một trong những nghi lễ truyền thống trong n
Lộ trình khuyến công (2026-2030) với nguồn lực hơn 54 tỷ đồng

Lộ trình khuyến công (2026-2030) với nguồn lực hơn 54 tỷ đồng

Nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị vừa triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030 với tổng kinh phí dự kiến hơn 54 tỷ đồng.
Học sinh Gia Lai đạt giải nhì cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII

Học sinh Gia Lai đạt giải nhì cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII

LNV - Dự án “BESOP - Gia Lai Beyond Starch Optimization/ Sức trẻ Gia Lai - Kiến tạo giá trị nông sản Việt” của nhóm học sinh Trường THPT Pleiku (Gia Lai) xuất sắc đạt giải nhì cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII.
Chương trình khuyến công Bắc Ninh (2026-2030)  thúc đẩy phát triển bền vững

Chương trình khuyến công Bắc Ninh (2026-2030) thúc đẩy phát triển bền vững

Tỉnh Bắc Ninh hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, làng nghề, nâng cao năng suất, chuyển đổi công nghệ và xây dựng thương hiệu sản phẩm CNNT hiệu quả.
Giao diện di động