Làng nghề Hoán Mỹ làm bánh ú tro
LNV - Làng Hoán Mỹ (khu Song Mỹ, thị trấn Ái Nghĩa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) nổi tiếng với nghề làm bánh ú tro truyền thống. Ông Trần Phước Thiện (59 tuổi) cho hay, trước khi nấu bánh tro, người làng Hoán Mỹ đi xin hoặc đốt thân cây mè để lấy tro, sau đó lọc lắng lấy nước màu vàng, rồi hòa nước tro với vôi ăn trầu, tiếp đến là chọn nếp (nếp đặc biệt), ngâm nước tro mè để bánh nấu lên sẽ có màu vàng, nên gọi dân dã là bánh ú tro. Có 2 loại bánh: bánh có nhân đậu đen xanh lòng và không nhân. Đậu đen đem luộc, bóc vỏ, xoay nhuyễn, vo tròn rồi đem thắng đường tán…sau đó mang phơi khô. Để chín bánh, phải nấu khoảng 4 - 5 giờ.
Theo ông Trần Phước Dũng (54 tuổi) người nấu bánh tro nhiều nhất trong làng cho hay, bánh tro làng Hoán Mỹ gói từ gạo nếp, nước tro (được lắng từ tro mè) hoặc đậu đen xanh lòng, đậu đen (nếu làm bánh tro có nhân). Lá đót cột bằng sợi dây cói được đi hái hay mua từ các vùng núi như Phước Sơn, Nam Giang, Đông Giang, Phú Túc… về được rửa hoặc lau chùi sạch sẽ, phơi héo để gói bánh. Công đoạn chuẩn bị lá gói, chuẩn bị nguyên liệu tới gói bánh, nấu bánh đòi hỏi sự công phu, tỉ mỉ, khéo léo.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Ông Trần Phước Dũng giới thiệu bánh ú tro gia đình ông làm.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Công đoạn làm bánh ú tro.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Bài và ảnh: Lê Văn Kỳ
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững
11:35 | 29/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Hiệp hội, Hội đồng Tư vấn và Văn phòng.
Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản
16:43 | 28/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, mỗi làng quê Việt Nam luôn là nơi kết tinh những giá trị văn hóa bền vững – từ truyền thống gia đình, dòng họ đến những ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao thế hệ. Xuân Trạch, mảnh đất giàu truyền thống, cũng đang lưu giữ trong mình một kho tàng di sản quý báu, từ đình làng, lễ hội, gia phả cho đến những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa.
Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng: Tự hào đồng hành cùng sự phát triển của thành phố
08:00 | 27/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Văn Phòng Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng đã bám sát các Làng nghề, nghệ nhân, Hội viên để khôi phục phát triển Làng nghề Việt Nam, mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dụng nông thôn mới và hoạt động của thành phố Hải Phòng.
Giữ gìn tinh hoa văn hóa, thúc đẩy kinh tế từ làng nghề truyền thống
10:00 | 26/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Mỗi làng nghề truyền thống trên dải đất hình chữ S không chỉ là đơn vị sản xuất kinh tế thuần túy, mà còn là một kho tàng văn hóa sống động, nơi lưu giữ “hồn cốt” của dân tộc qua bao thế hệ. Trong dòng chảy hối hả của nền kinh tế số, việc khơi dậy tiềm năng từ những giá trị văn hoá để tạo nên sức bật mới đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp các làng nghề không chỉ “sống khỏe” mà còn vươn tầm thế giới.
Hải Phòng: Một gia đình có hai nghệ nhân Ưu tú
10:00 | 26/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hai anh em Dương Minh Đức và Dương Văn Tiến vinh dự đều được Nhà nước phong tặng Nghệ nhân ưu tú, kế thừa và phát huy nghề đắp, vẽ mỹ thuật truyền thống, góp phần giữ gìn làng nghề, bảo tồn di sản văn hóa Hải Phòng.
Hà Nội: Bánh cuốn Thanh Trì di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
10:00 | 26/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Vừa qua, phường Vĩnh Hưng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh nghề làm bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tin khác
Bảo Việt giữ gìn và phát huy di sản truyền thống trong kỷ nguyên mới
10:00 | 26/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Công ty Bảo Việt phối hợp cùng các cấp hiệp hội làng nghề, nghệ nhân, lãnh đạo doanh nghiệp để lan tỏa giá trị di sản, góp phần vào sự phát triển bền vững của làng nghề.
Ấn tượng không gian trình diễn văn hóa nghệ thuật dân gian các dân tộc tại Gia Lai
13:44 | 25/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026, không gian trình diễn văn hoá nghệ thuật dân gian các dân tộc để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân và du khách.
Làng nghề khắc in mộc bản gần 600 năm tuổi ở Hải Phòng
11:00 | 25/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Nghề khắc in mộc bản Thanh Liễu (thuộc phường Tân Hưng, TP.Hải Dương, nay TP. Hải Phòng) đã xuất hiện đến nay đã gần 600 năm. Tuy nhiên, giống với đa số các nghề truyền thống khác, nghề in khắc mộc bản ở Thanh Liễu cũng đối mặt với nguy cơ mai một. Những nghệ nhân làng Thanh Liễu đang cố gắng gìn giữ và tiếp nối nghề của cha ông để lại.
Đông Giao: Tinh hoa chạm khắc gỗ
10:00 | 25/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề mộc Đông Giao (xã Cẩm Giàng, TP Hải Phòng) không chỉ là nơi hội tụ tinh hoa sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ trong dòng chảy văn hóa dân tộc. Trải qua hơn 300 năm hình thành, nghề chạm khắc gỗ nơi đây đã vượt qua những thăng trầm lịch sử để khẳng định giá trị vững chắc trong đời sống đương đại.
Nghề kim hoàn Châu Khê giữ gìn tinh hoa nghề truyền thống
10:00 | 25/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nằm giữa vùng đất Kinh Bắc văn hiến, làng Châu Khê (thuộc xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, nay là xã Đường An, TP. Hải Phòng) từ lâu đã nổi danh là một trong những cái nôi lớn nhất của nghề kim hoàn Việt Nam. Trải qua hơn 500 năm thăng trầm cùng lịch sử dân tộc, nghề vàng bạc Châu Khê không chỉ là một kế sinh nhai mà còn là biểu tượng của sự tinh hoa, khéo léo và tinh thần bền bỉ của người thợ thủ công Việt.
Gia Lai: Tái hiện sống động Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai
10:12 | 24/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa không gian rộn ràng tiếng cồng chiêng, Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai được người dân làng Kép phục dựng công phu, tái hiện sinh động đời sống tinh thần giàu bản sắc qua nhiều thế hệ.
Di sản văn hóa Huế lan tỏa giữa đại ngàn Gia Lai
11:08 | 21/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Không gian trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Huế tại Gia Lai trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút đông đảo người dân và du khách.
Khai mạc Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026
08:00 | 21/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối ngày 20/4/2026, tại khu vực Lễ hội truyền thống Quốc gia Chùa Tây Phương, Sở Công Thương Hà Nội long trọng tổ chức khai mạc Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu thành phố Hà Nội gắn với Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026. Sự kiện thu hút sự tham dự của đông đảo đại biểu Trung ương, thành phố, địa phương cùng các doanh nghiệp, nghệ nhân và Nhân dân.
Từ lễ hội đến hội chợ: Hành trình lan tỏa giá trị làng nghề Hà Nội
20:00 | 20/04/2026 Tin tức
LNV - Tối ngày 20/4, tại khu vực đường vào chùa Tây Phương (xã Tây Phương, thành phố Hà Nội), Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với UBND xã Tây Phương tổ chức Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu thành phố Hà Nội gắn với các hoạt động của Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026. Hội chợ mở cửa từ 09h00 đến 21h00 hằng ngày, hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa – thương mại hấp dẫn đối với người dân và du khách.
Nghề làm nồi đất cổ xưa của Trù Sơn
18:12 | 19/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng Trù Sơn, xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An bao năm nay vẫn luôn ấm cúng bởi ánh lửa rực hồng của các lò nung làm nồi đất. Nơi đây là vùng duy nhất làm ra các loại nồi bằng đất ở xứ Nghệ và cũng là nơi hiếm hoi trong cả nước đến nay còn duy trì nghề làm nồi đất.
Quảng Trị: Đặt hàng trước hướng đi giúp nông dân yên tâm sản xuất
11:24 | 19/04/2026 Nông thôn mới
LNV - Tại xã Bắc Trạch (tỉnh Quảng Trị), nhiều nông dân đang dần thay đổi phương thức sản xuất, chuyển từ nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái sang tham gia các chuỗi liên kết. Thông qua mô hình hợp tác xã gắn kết với doanh nghiệp, đầu ra nông sản được đảm bảo ổn định hơn, đồng thời giá trị sản phẩm cũng được nâng lên, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững.
Nghề khảm trai Chuôn Ngọ: Bảo tồn di sản trong thời đại số
10:00 | 19/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ đối mặt thử thách từ công nghiệp hóa, nhưng đang đổi mới để giữ gìn giá trị truyền thống và vươn xa thị trường quốc tế
Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP
18:01 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
OVN - Sản phẩm ủ ấm Sơn Vi đạt chứng nhận 3 sao, mở rộng thị trường quốc tế, tạo việc làm và giữ gìn nét văn hóa truyền thống của địa phương.
Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn
09:28 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nằm thanh bình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng, làng gốm Thanh Hà, phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng không chỉ là một điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ nét đẹp lao động và nghệ thuật gốm thủ công truyền thống suốt hơn 500 năm qua.
Không gian di tích ở Hà Nội hồi sinh nghề thủ công truyền thống
09:12 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Các không gian sáng tạo trong di tích giúp nghề thủ công Hà Nội sống động, trải nghiệm thực hành, kết hợp công nghệ số và văn hóa địa phương.
Mới nhất
Đọc nhiều
“Khảm sắc”: Khi khảm trai trở thành trải nghiệm sống động cho du khách quốc tế
11:41 Văn hóa - Xã hội
LNV - Ngày 27/04/2026, chuỗi hoạt động trải nghiệm văn hóa thuộc dự án “Khảm Sắc” đã chính thức khép lại sau ba chặng hành trình tại làng nghề khảm trai xã Chuyên Mỹ (Hà Nội), thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tham gia. Dự án phi lợi nhuận d
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững
11:35 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt
Gia Lai: Nhu cầu học bơi của trẻ tăng cao mùa nắng nóng
09:36 Tin tức
LNV - Học bơi là nhu cầu cần thiết để đảm bảo cho trẻ những kỹ năng cơ bản trong môi trường nước.
Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản
16:43 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, mỗi làng quê Việt Nam luôn là nơi kết tinh những giá trị văn hóa bền vững – từ truyền thống gia đình, dòng họ đến những ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao thế hệ.
Ngọt bùi đặc sản OCOP: Kẹo cu đơ Lệ Phương đậm tình đất Hà Tĩnh
11:24 OCOP
OVN - Giữa dải đất nắng gió Hà Tĩnh, nơi những giá trị ẩm thực dân dã được chắt chiu qua thời gian, kẹo cu đơ không chỉ là món quà quê mà còn là biểu tượng của sự cần cù và tinh tế. Với gần 40 năm gìn giữ nghề truyền thống, kẹo cu đơ Lệ Phương - sản phẩm
