Thời gian gần đây, Phúc Trạch còn được biết đến với một sản phẩm cũng rất được ưa chuộng, mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ gia đình, đó là Đũa cau năng rưng.

Được làm từ thân cây Cau rừng, gọi là Cau Năng rưng, loại cau chỉ ở vùng núi Phúc Trạch mới có; những cây Cau rừng làm đũa được chọn lựa rất kỹ càng, Cau phải rất già, trên 20 năm tuổi, có đường kính từ 20 - 30cm và cao trung bình 7m (bởi chỉ có 2m cau gốc mới sử dụng để vót đũa được); trải qua các công đoạn: cắt - chẻ - đẽo - bào phả - bào trau - mít - chà - phơi, mới cho ra thành phẩm, trong đó tất cả các công đoạn đều làm bằng thủ công. Đũa sau đó được phơi kỹ trong tiết trời nắng ấm hoặc sấy bằng than nếu trời mưa để đũa khô, không bị mốc. Chính vì sự kỳ công, tỉ mỉ đó tạo nên chất lượng, giá trị của từng đôi đũa.

Hiện nay, tại xã Phúc Trạch có khoảng 40 hộ gia đình lấy việc sản xuất đũa cau năng rưng làm nghề chính. Điển hình như hộ gia đình bà Lê Thị Thanh và ông Lê Thanh Chiên; gia đình chị Nguyễn Thị Liên; Gia đình chị Nguyễn Thị Hà; hộ gia đình ông Trần Văn Hành; hộ gia đình anh Vương Đình Hải… Cứ 100 đôi đũa cau năng rưng có giá khoảng 300.000 – 500.000 đồng, mỗi ngày, trung bình một người có thể làm ra khoảng 100 đôi đũa, trừ chi phí, còn lại cho thu nhập khoảng 150.000 đồng. Như vậy, thu nhập một tháng của mỗi gia đình làm đũa được trung bình từ 9-12 triệu đồng, không chỉ cải thiện cuộc sống thường ngày mà còn đảm bảo được việc học hành của con cái.

Xã Phúc Trạch có khoảng 40 hộ gia đình lấy việc sản xuất đũa cau năng rưng làm nghề chính.

Trước đây, đũa cau làm ra chỉ bán cho người dân trong xã, trong huyện. Nhờ tiếng lành đồn xa, cùng với nhiều cách tiếp cận thị trường, đũa cau năng rưng đã đến với người tiêu dùng ngoài huyện, thậm chí ngoài tỉnh. Nhiều người trẻ Phúc Trạch còn sử dụng các trang mạng xã hội để quảng bá cho sản phẩm của người dân quê hương mình. Trong giai đoạn thị trường đang tràn ngập những sản phẩm sử dụng hoá chất gây mất an toàn đối với sức khoẻ người tiêu dùng thì đũa cau năng rưng với nguyên liệu từ thiên nhiên, cách chế biến thủ công, không chất bảo quản trở thành một lựa chọn tin cậy của người dân; đũa cau không chỉ được khách hàng ưa thích mua về sử dụng mà nhiều người còn mua để làm quà biếu cho người thân khắp mọi miền đất nước nên nhu cầu mua ngày càng cao.

Có thể nhận thấy, đũa cau năng rưng đang dần tạo được thương hiệu trong lòng khách hàng. Chính vì vậy, cấp ủy, chính quyền huyện Hương Khê và xã Phúc Trạch đang xây dựng kế hoạch bảo tồn cây cau năng rưng tự nhiên, đồng thời quy hoạch các vùng đất để trồng cau làm nguyên liệu. Hướng tới việc thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác có quy mô sản xuất lớn, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật thay vì sản xuất theo tính chất hộ gia đình nhỏ lẻ như hiện nay. Cùng với đó là liên kết với các doanh nghiệp để tạo thị trường đầu ra, tạo thương hiệu để sản phẩm đũa cau có thể đến với những thị trường xa hơn, đến với những nhóm khách hàng tiềm năng hơn nữa.

Phát triển làng nghề đũa cau năng rưng không chỉ tạo nên thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của xã Phúc Trạch, tạo công ăn việc làm và thu nhập cao cho người dân Hương Khê mà còn là cách để bảo tồn những giá trị truyền thống, những nét đẹp vốn quý của quê hương.

Bài và ảnh Kiều Hằng