Từ sản phẩm làng nghề đến yêu cầu của thị trường

Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng có nghề, trong đó hơn 300 làng nghề truyền thống, với nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ mang giá trị văn hóa, nghệ thuật và tính ứng dụng cao. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh chóng của thị hiếu tiêu dùng, các cơ sở sản xuất không chỉ đối mặt với yêu cầu giữ gìn bản sắc mà còn phải liên tục đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng và tìm kiếm thị trường tiêu thụ.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh là một trong những người dành nhiều tâm huyết gìn giữ và phát triển nghề truyền thống

Tại làng nghề mây tre đan Phú Vinh, xã Phú Nghĩa, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh là một trong những người dành nhiều tâm huyết gìn giữ và phát triển nghề truyền thống. Sinh ra trong gia đình có nhiều thế hệ làm nghề, ông đã có hơn 50 năm gắn bó với những sợi mây, nan tre, sáng tạo nên nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo, mang dấu ấn riêng của làng nghề.

Không dừng lại ở những vật dụng sinh hoạt truyền thống, các sản phẩm mây tre đan ngày càng được phát triển đa dạng, từ đồ trang trí nội thất, quà tặng lưu niệm đến những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao. Sự kết hợp giữa kỹ thuật đan lát truyền thống với tư duy sáng tạo đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở ra cơ hội tiếp cận những phân khúc khách hàng mới.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh chú trọng sáng tạo sản phẩm, duy trì sản xuất, tạo việc làm và truyền nghề cho thế hệ trẻ.

Gắn bó với Công ty TNHH Mây tre đan Việt Quang, nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh không chỉ chú trọng sáng tạo sản phẩm mà còn quan tâm đến việc duy trì hoạt động sản xuất, tạo việc làm và truyền nghề cho thế hệ trẻ. Câu chuyện phát triển nghề mây tre đan Phú Vinh cho thấy, để sản phẩm truyền thống có chỗ đứng trên thị trường, yếu tố tay nghề cần song hành với đổi mới thiết kế, chất lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng.

Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường ngày càng quan tâm đến sản phẩm thân thiện với môi trường, có nguồn gốc tự nhiên và mang bản sắc văn hóa, mây tre đan đang có thêm cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được lợi thế này, các cơ sở sản xuất cần được hỗ trợ về thiết kế, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và tiếp cận các kênh phân phối hiện đại.

Không riêng mây tre đan Phú Vinh, nhiều làng nghề khác của Hà Nội như gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái, may comple, veston Vân Từ cũng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi phương thức sản xuất, kinh doanh.

Thực tế cho thấy, một sản phẩm dù có kỹ thuật chế tác tinh xảo, mẫu mã độc đáo nhưng nếu thiếu kênh phân phối, thông tin thị trường và khả năng tiếp cận khách hàng thì giá trị kinh tế vẫn khó phát huy tương xứng với tiềm năng.

Bởi vậy, hoạt động khuyến công không thể chỉ dừng ở hỗ trợ máy móc, thiết bị, nâng cao năng lực sản xuất mà cần đồng hành cùng các cơ sở từ khâu thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu đến quảng bá và kết nối thị trường tiêu thụ.

Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nâng cao sức cạnh tranh

Nhằm tháo gỡ những khó khăn về thị trường, Hà Nội đang triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030 theo hướng hỗ trợ có trọng tâm, gắn đổi mới công nghệ với phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Điển hình là Hội chợ quốc tế Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026 (Hanoi Giftshow 2026), diễn ra từ ngày 8 đến 11/10, quy tụ 500 gian hàng của 230 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đến từ 17 tỉnh, thành phố. Hội chợ đã trở thành điểm kết nối giữa các nghệ nhân, cơ sở sản xuất với doanh nghiệp phân phối, nhà nhập khẩu và khách hàng trong nước, quốc tế. Bên cạnh hoạt động trưng bày, quảng bá sản phẩm, sự kiện còn giới thiệu nhiều mẫu thiết kế mới, tổ chức trình diễn nghề truyền thống và thúc đẩy giao thương trực tiếp, trực tuyến, góp phần mở rộng cơ hội tiêu thụ, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam.

Hội chợ quốc tế Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026

Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, sản phẩm làng nghề có điều kiện tiếp cận trực tiếp thị hiếu khách hàng, nắm bắt xu hướng tiêu dùng, từ đó điều chỉnh mẫu mã, chất lượng và phương thức tổ chức sản xuất phù hợp.

Trước đó, các doanh nghiệp Hà Nội cũng tham gia Hội chợ Tokyo International Gift Show 2026 tại Nhật Bản, giới thiệu những sản phẩm thủ công mỹ nghệ thế mạnh như gốm sứ, sơn mài, mây tre đan, thêu tay và lụa tơ tằm. Đây là cơ hội để sản phẩm làng nghề tiếp cận các đối tác quốc tế, đồng thời từng bước thích ứng với những yêu cầu khắt khe về chất lượng, thiết kế và tiêu chuẩn thị trường.

Theo Chương trình khuyến công thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu tổ chức 5 kỳ Hanoi Giftshow, mỗi kỳ có quy mô 500-600 gian hàng. Bên cạnh đó, hoạt động khuyến công tiếp tục tập trung hỗ trợ ứng dụng máy móc tiên tiến, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn, nâng cao năng lực thiết kế, xây dựng nhãn hiệu và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và các nền tảng quảng bá trực tuyến được xem là một trong những giải pháp giúp doanh nghiệp, cơ sở sản xuất từng bước giảm phụ thuộc vào phương thức bán hàng truyền thống, mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng.

Cùng với xúc tiến thương mại, chương trình OCOP cũng đang góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn Hà Nội. Thành phố có 3.531 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng theo số liệu nêu trong bài viết gốc. Tuy nhiên, việc được công nhận, xếp hạng chỉ là một bước trong hành trình phát triển sản phẩm.

Để duy trì vị thế trên thị trường, các chủ thể cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng, bao bì, mẫu mã, bảo đảm nguồn gốc xuất xứ và khả năng cung ứng ổn định, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hệ thống phân phối.

Theo ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, dù Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm và bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, tiềm năng phát triển của các làng nghề vẫn còn rất lớn. Do đó, việc tăng cường xúc tiến thương mại theo chiều sâu, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn tới.

Có thể thấy, từ câu chuyện đổi mới sản phẩm mây tre đan Phú Vinh đến những chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn, hướng đi của khuyến công Hà Nội đang ngày càng gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường.

Để tạo chuyển biến bền vững, các chính sách hỗ trợ cần tiếp tục được triển khai đồng bộ, giúp cơ sở sản xuất không chỉ làm ra sản phẩm chất lượng mà còn có khả năng quảng bá, tiêu thụ hiệu quả và gia tăng giá trị.

Khi sản xuất gắn với thị trường, đổi mới sáng tạo song hành cùng bảo tồn giá trị truyền thống, hoạt động khuyến công sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn, nâng cao thu nhập cho người lao động và tạo sức sống mới cho các làng nghề Thủ đô.